|
मत्स्योत्पादन, पशुविकास आणि दुग्धविकास मंत्रालय
प्रधानमंत्री मत्स्य संपदा योजना
Posted On:
10 MAR 2026 3:21PM by PIB Mumbai
नवी दिल्ली, 10 मार्च 2026
भारत सरकारच्या मत्स्यव्यवसाय विभागाला प्रधानमंत्री मत्स्य संपदा योजनेअंतर्गत 2026-27 या वर्षासाठी अर्थसंकल्पात 2500.00 कोटी रुपयांची, आतापर्यंतची सर्वाधिक अर्थसंकल्पीय तरतूद देण्यात आली आहे. तुलनेने, 2025-26 आणि 2024-25 या वर्षांसाठी अर्थसंकल्पीय तरतूद अनुक्रमे 2465.00 कोटी रुपये आणि 2352.00 कोटी रुपये इतकीच होती. प्रधानमंत्री मत्स्य संपदा योजनेअंतर्गत मागील तीन वर्षातील वर्षनिहाय आणि राज्यनिहाय निधी वाटप तसेच वितरित निधीची माहिती, सोबतच तामिळनाडू सरकारसाठी दिलेल्या निधीचा तपशील परिशिष्ट -1 मध्ये दिला आहे.
राज्य सरकारकडून मिळालेल्या प्रस्तावांच्या आधारे, भारत सरकारच्या मत्स्यव्यवसाय विभागाने मागील पाच वर्षात (आर्थिक वर्ष 20-21 ते आर्थिक वर्ष 2024-25) तामिळनाडू सरकारच्या 1240.95 कोटी रुपयांच्या प्रस्तावांना मान्यता दिली आहे, ज्यामध्ये प्रधानमंत्री मत्स्य संपदा योजनेअंतर्गत केंद्राचा वाटा 479.73 कोटी रुपये आहे. मंजूर झालेल्या केंद्रीय वाट्यातून 202.05 कोटी रुपये इतकी रक्कम पीएमएमएसवाय अंतर्गत मंजूर प्रकल्पांच्या अंमलबजावणीसाठी तामिळनाडू सरकारला देण्यात आली आहे. राज्य सरकारांना आधी मिळालेल्या निधीच्या वापराच्या आधारे पुढील निधी दिला जातो. आर्थिक वर्ष 2025-26 दरम्यान, एप्रिल 2025 मध्ये पीएमएमएसवाय अंतर्गत मदर सँक्शन्सद्वारे तामिळनाडू सरकारला 50.00 कोटी रुपयांचा केंद्रीय निधी सुरुवातीला देण्यात आला. त्यानंतर, राज्य सरकारकडून प्राप्त झालेल्या विनंतीच्या आधारे, फेब्रुवारी 2026 मध्ये तामिळनाडू सरकारला मूळ मंजुरीद्वारे 20.00 कोटी रुपयांची अतिरिक्त निधी जारी करण्यात आला. आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये जारी केलेल्या 70 कोटी रुपयांच्या केंद्रीय निधीपैकी, तामिळनाडू सरकारने आतापर्यंत पीएमएमएसवाय अंतर्गत मंजूर मत्स्यपालन आणि मत्स्यपालन विकास प्रकल्पांच्या अंमलबजावणीसाठी 48.32 कोटी रुपयांचा वापर केला आहे.
(f) : पीएमएमएसवाय अंतर्गत, तामिळनाडू सरकारसह देशातील मत्स्यपालन आणि संबंधित उपक्रमांच्या विकासासाठी पारंपरिक मच्छीमार, लघु स्तरावरील मत्स्यपालक आणि मत्स्य व्यवसायाशी संबंधित उपक्रमांच्या विकासासाठी विविध प्रकारचे सहाय्य दिले जाते. या अंतर्गत पुढील उपक्रमांना पाठबळ दिले जाते : मच्छीमारांची क्षमता वाढविण्यासाठी नवीन मासेमारी नौका आणि जाळी खरेदीसाठी मदत; वार्षिक मासेमारी बंदी कालावधीत आर्थिक मदत देऊन उपजीविकेतील अडचणी कमी करणे; मच्छीमारांच्या संरक्षणासाठी अपघाती विमा संरक्षण; समुद्री पिंजऱ्यात मत्स्यशेती, समुद्री शैवाल लागवड, शोभेच्या माशांची शेती, मोती शेती इत्यादी उपक्रमांना प्रोत्साहन; हवामान बदलाशी सुसंगत आणि पर्यायी उपजीविकेसाठी समुद्रकिनारी असलेल्या मच्छीमारांना मदत; पारंपरिक मासेमारीक क्षेत्रामध्ये कृत्रिम रीफ बसवून मत्स्य संसाधनांचे पुनर्भरण आणि किनारी परिसंस्थांचे पुनर्जीवन; मच्छीमारांचे उत्पन्न वाढविण्यासाठी आणि विविधीकरण करण्यासाठी त्यांच्या सध्याच्या मासेमारी नौकांना आधुनिक खोल समुद्रातील मासेमारी जहाजे अद्ययावत करण्यासाठी समर्थन देणे. याशिवाय पीएमएमएसवाय अंतर्गत पिंजरा संस्कृती, समुद्री शैवाल, आधुनिक मासेमारी पद्धतींमध्ये कौशल्ये आणि ज्ञान वाढविण्यासाठी प्रशिक्षण आणि क्षमता बांधणी कार्यक्रम तसेच तंत्रज्ञानाचा वापर यासारख्या सागरी शेती उपक्रमांद्वारे पर्यायी शाश्वत उपजीविकेच्या उपक्रमांना देखील पाठिंबा दिला जातो. या उपक्रमामुळे पारंपरिक मच्छीमारांची सामाजिक-आर्थिक परिस्थिती सुधारेल आणि शाश्वत मासेमारी पद्धती सुनिश्चित होतील.
परिशिष्ट-1
प्रधानमंत्री मत्स्य संपदा योजनेबद्दलची माहिती
(Rs. in lakh)
|
Sl. No.
|
State/UT
|
Central share approved
|
Funds released
|
|
2022-23
|
2023-24
|
2024-25
|
2022-23
|
2023-24
|
2024-25
|
|
1
|
Andaman and Nicobar Islands
|
405.05
|
892.55
|
386.10
|
0.00
|
0.00
|
500.00
|
|
2
|
Andhra Pradesh
|
38,514.40
|
2,748.00
|
2,457.00
|
19258
|
687
|
659.68
|
|
3
|
Arunachal Pradesh
|
5,801.98
|
2,387.16
|
2,550.10
|
3178.47
|
3566.38
|
3325.12
|
|
4
|
Assam
|
8,367.32
|
5,479.23
|
6,338.40
|
2654.18
|
7360.64
|
1028.2
|
|
5
|
Bihar
|
809.60
|
6,294.28
|
1,713.18
|
202.4
|
1573.75
|
865.59
|
|
6
|
Chhattisgarh
|
9,607.89
|
10,759.49
|
3,965.27
|
7919.5
|
5155.13
|
4048.37
|
|
7
|
Daman and Diu
|
|
|
12,886.00
|
0.00
|
0.00
|
0.00
|
|
8
|
Delhi
|
0.00
|
0.00
|
0.00
|
0.00
|
0.00
|
0.00
|
|
9
|
Goa
|
568.44
|
337.44
|
281.70
|
1059
|
1130.94
|
337.21
|
|
10
|
Gujarat
|
8,533.26
|
2,178.72
|
8,361.84
|
0.00
|
0.00
|
3742.14
|
|
11
|
Haryana
|
4,090.02
|
16,084.70
|
1,168.14
|
3577.76
|
4000.00
|
1984.88
|
|
12
|
Himachal Pradesh
|
1,424.31
|
1,473.39
|
1,718.47
|
1126.96
|
900.00
|
1205.68
|
|
13
|
Jammu and Kashmir
|
2,075.00
|
1,857.90
|
1,110.34
|
2020.00
|
1219.73
|
2239.83
|
|
14
|
Jharkhand
|
2,900.74
|
4,256.63
|
759.38
|
1450.36
|
854.10
|
1036.98
|
|
15
|
Karnataka
|
11,901.04
|
9,214.68
|
1,522.15
|
6608.00
|
2981.36
|
3793.06
|
|
16
|
Kerala
|
15,233.48
|
13,327.98
|
13,226.17
|
15316.38
|
7988.25
|
2499.66
|
|
17
|
Ladakh
|
568.44
|
337.44
|
281.70
|
294.35
|
216.93
|
502.74
|
|
18
|
Lakshadweep
|
8,533.26
|
2,178.72
|
8,361.84
|
0.00
|
0.00
|
0.00
|
|
19
|
Madhya Pradesh
|
4,090.02
|
16,084.70
|
1,168.14
|
3339.85
|
5038.41
|
5937.93
|
|
20
|
Maharashtra
|
1,424.31
|
1,473.39
|
1,718.47
|
10252.00
|
9999.67
|
2499.99
|
|
21
|
Manipur
|
2,075.00
|
1,857.90
|
1,110.34
|
0.00
|
1000.00
|
0.00
|
|
22
|
Meghalaya
|
2,900.74
|
4,256.63
|
759.38
|
659.07
|
1380.80
|
999.97
|
|
23
|
Mizoram
|
11,901.04
|
9,214.68
|
1,522.15
|
694.94
|
1967.76
|
1730.88
|
|
24
|
Nagaland
|
15,233.48
|
13,327.98
|
13,226.17
|
1227.80
|
1665.63
|
2291.82
|
|
25
|
Odisha
|
568.44
|
337.44
|
281.70
|
6570.00
|
3882.00
|
7929.21
|
|
26
|
Puducherry
|
11,242.79
|
1,230.75
|
13,445.35
|
2841.00
|
0.00
|
1390.00
|
|
27
|
Punjab
|
1,615.31
|
468.16
|
391.99
|
676.94
|
1231.49
|
219.65
|
|
28
|
Rajasthan
|
489.12
|
686.34
|
272.04
|
0.00
|
0.00
|
148.81
|
|
29
|
Sikkim
|
1,215.54
|
1,608.06
|
201.54
|
679.11
|
1084.51
|
999.80
|
|
30
|
Tamil Nadu
|
17,528.81
|
4,377.10
|
6,991.05
|
0.00
|
8748.61
|
1671.26
|
|
31
|
Telangana
|
3,759.63
|
1,979.99
|
1,075.20
|
0.00
|
397.36
|
939.11
|
|
32
|
Tripura
|
2,411.87
|
4,639.70
|
4,293.38
|
1061.19
|
2144.49
|
931.75
|
|
33
|
Uttar Pradesh
|
8,032.23
|
11,894.44
|
2,398.68
|
3789.17
|
3888.62
|
6554.98
|
|
34
|
Uttarakhand
|
6,181.02
|
3,197.80
|
1,377.54
|
6181.02
|
2553.59
|
3709.89
|
|
35
|
West Bengal
|
17,740.68
|
2,760.32
|
1,557.74
|
5075.97
|
0.00
|
431.73
|
ही माहिती मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्री राजीव रंजन सिंह उर्फ ललन सिंह यांनी आज लोकसभेत विचारलेल्या प्रश्नाच्या उत्तरात दिली.
नेहा कुलकर्णी /श्रद्धा मुखेडकर/प्रिती मालंडकर
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai  /PIBMumbai  /pibmumbai  pibmumbai[at]gmail[dot]com  /PIBMumbai  /pibmumbai
(Release ID: 2237474)
|