કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પિયુષ ગોયલે આજે ખાદ્ય, કૃષિ અને હોસ્પિટાલિટી ક્ષેત્રોના હિતધારકોને ભારતને વિશ્વના સૌથી મોટા કૃષિ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડના નિકાસકાર બનાવવા માટે સામૂહિક રીતે કામ કરવા આહ્વાન કર્યું હતું, જેમાં ભારતના વિસ્તરતા વેપાર કરારો અને ભારતીય ઉત્પાદનો માટેની વધતી જતી વૈશ્વિક માંગ દ્વારા સર્જાયેલી વિશાળ તકો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

આજે નવી દિલ્હીમાં AAHAR – ધ ઇન્ટરનેશનલ ફૂડ એન્ડ હોસ્પિટાલિટી ફેરની 40મી આવૃત્તિના ઉદ્ઘાટન પ્રસંગે સભાને સંબોધતા શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે ભારતની ખાદ્ય અને કૃષિ ઉત્પાદનોની નિકાસ—ખેત પેદાશો અને મત્સ્યોદ્યોગ સહિત—વાર્ષિક આશરે ₹5 લાખ કરોડ (USD 55 અબજથી વધુ) સુધી પહોંચી ગઈ છે, જે દેશને વિશ્વમાં કૃષિ પેદાશોનો સાતમો સૌથી મોટો નિકાસકાર બનાવે છે.

તેમણે નોંધ્યું કે છેલ્લા અગિયાર વર્ષમાં, 2014 થી 2025 સુધી, ભારતની કૃષિ અને ખાદ્ય નિકાસમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. પ્રોસેસ્ડ ફૂડની નિકાસમાં ચાર ગણો વધારો થયો છે, ફળો અને કઠોળની નિકાસ ત્રણ ગણી થઈ છે, પ્રોસેસ્ડ શાકભાજીની નિકાસમાં ચાર ગણો વધારો થયો છે, કોકોની નિકાસ ત્રણ ગણી થઈ છે, અને અનાજની નિકાસ બમણી થઈ છે. આ સમયગાળા દરમિયાન માત્ર ચોખાની નિકાસમાં 62 ટકાનો વધારો થયો છે.

શ્રી ગોયલે કહ્યું કે આ સિદ્ધિઓએ ભારતને કૃષિ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડની નિકાસમાં વૈશ્વિક સ્તરે ટોચનું સ્થાન મેળવવા માટે પ્રેરણા આપવી જોઈએ. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આ લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરી શકાય તેવું છે અને તે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના વિઝન સાથે સુસંગત છે કે ભારતે "વિશ્વની ફૂડ બાસ્કેટ" બનવું જોઈએ.

મંત્રીએ પ્રકાશ પાડ્યો હતો કે ભારતે છેલ્લા સાડા ત્રણ વર્ષમાં પૂર્ણ કરેલા નવ મુક્ત વ્યાપાર કરારો (FTAs) એ 38 વિકસિત અને સમૃદ્ધ દેશો સુધી પહોંચ ખોલી છે, જે ભારતીય નિકાસકારો માટે વિશાળ બજારની તકો પૂરી પાડે છે. તેમણે ઉમેર્યું કે ભારત આજે વૈશ્વિક વેપારના લગભગ બે-તૃતીયાંશ ભાગને આવરી લેતી પ્રાધાન્યપૂર્ણ બજાર સુલભતા ધરાવે છે, જે ભારતને એક આકર્ષક રોકાણ સ્થળ તરીકે મજબૂત બનાવે છે અને ભારતીય વ્યવસાયોને વૈશ્વિક વેલ્યુ ચેઇનમાં સંકલિત થવા સક્ષમ બનાવે છે.

શ્રી ગોયલે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે FTA ની વાટાઘાટો કરતી વખતે, સરકારે સ્થાનિક હિતધારકો, ખાસ કરીને ખેડૂતો, માછીમારો અને MSME ના હિતોનું કાળજીપૂર્વક રક્ષણ કર્યું છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતે ડેરી જેવા સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોને સુરક્ષિત રાખ્યા છે, જ્યાં વિદેશી ઉત્પાદકોને કોઈ રાહત આપવામાં આવી નથી. તેવી જ રીતે, જિનેટિકલી મોડિફાઈડ (GM) ઉત્પાદનોને ડ્યુટીમાં રાહત કે બજારમાં પ્રવેશ આપવામાં આવ્યો નથી.

તેમણે વધુમાં સ્પષ્ટતા કરી હતી કે ચોખા, ઘઉં, મકાઈ, સોયા મીલ અને કઠોળની ઘણી જાતો જેવી મુખ્ય કૃષિ કોમોડિટીઝનું વેપાર વાટાઘાટોમાં રક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે. ખાંડના ક્ષેત્રમાં, સામાન્ય રીતે છૂટછાટો આપવામાં આવી નથી જેથી એવી આયાતને અટકાવી શકાય જે ભારતના શેરડીના ખેડૂતો અને સ્થાનિક ઉત્પાદકોને પ્રતિકૂળ અસર કરી શકે.

મંત્રીએ કહ્યું કે આ પગલાં એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે ભારતની સ્થાનિક શક્તિઓ સુરક્ષિત રહે જ્યારે ભારતીય ઉત્પાદનો માટે નવી વૈશ્વિક તકો ઊભી થાય. તેમણે ઉદ્યોગ અને વ્યાપારી સમુદાય સાથે જોડાયેલા હિતધારકોને તળિયે જઈને જાગૃતિ ફેલાવવા આગ્રહ કર્યો કે કેવી રીતે ભારતના FTA આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારની તકોને વિસ્તૃત કરતી વખતે રાષ્ટ્રીય હિતોનું રક્ષણ કરે છે.

શ્રી ગોયલે ખેડૂતો અને ઉદ્યોગસાહસિકોને ₹1 લાખ કરોડના એગ્રીકલ્ચર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડનો લાભ લેવા અને ફૂડ પ્રોસેસિંગ અને વેલ્યુ એડિશન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા પ્રોત્સાહિત કર્યા, જે ખેડૂતોને ઉચ્ચ-મૂલ્યના વૈશ્વિક બજારોમાં પ્રવેશ મેળવવા સક્ષમ બનાવી શકે છે. તેમણે નોંધ્યું કે મોટી સંખ્યામાં નાના સાહસો ફૂડ પ્રોસેસિંગ ક્ષેત્રમાં પ્રવેશી રહ્યા છે, જે વૃદ્ધિ અને રોજગારી માટે નવી તકો ઊભી કરી રહ્યા છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારીના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડતા, શ્રી ગોયલે AAHAR ની 40મી આવૃત્તિ માટે ઇટાલીનું ભાગીદાર દેશ તરીકે સ્વાગત કર્યું અને કહ્યું કે ભારતે ઇટાલીના ખાદ્ય અને હોસ્પિટાલિટી ક્ષેત્રની શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓમાંથી શીખવું જોઈએ અને સાથે જ ઇટાલિયન કંપનીઓ સાથે સહયોગ પણ બનાવવો જોઈએ. આવી ભાગીદારી, તેમણે કહ્યું, ભારતીય વાનગીઓને પ્રોત્સાહન આપવામાં, ભારતીય ઉત્પાદનો માટે વૈશ્વિક સ્વાદ વિસ્તારવામાં અને વેપાર જોડાણોને મજબૂત કરવામાં મદદ કરી શકે છે.

મંત્રીએ નિર્દેશ કર્યો કે યુરોપ કૃષિ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડની આયાત માટે એક મોટું બજાર રજૂ કરે છે, ખાસ કરીને નવી વેપાર વ્યવસ્થાઓ સાથે જે ઘણા ભારતીય ઉત્પાદનો પર શૂન્ય અથવા ખૂબ ઓછી ડ્યુટી પૂરી પાડે છે. તેમણે સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ, નોર્વે, લિક્ટેંસ્ટીન અને આઈસલેન્ડ—ન્યુઝીલેન્ડ, ઓસ્ટ્રેલિયા, જાપાન, કોરિયા, ASEAN દેશો, ઓમાન, UAE અને મોરેશિયસ—જેવા EFTA દેશો સાથેના ભારતના કરારો અને ભાગીદારીથી ઉભી થતી તકોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે ઉમેર્યું કે કેનેડા સાથે વાટાઘાટો પ્રગતિમાં છે અને મધ્ય પૂર્વમાં છ-રાષ્ટ્રીય GCC જૂથના દેશો સાથે પણ ચર્ચાઓ તાજેતરમાં શરૂ કરવામાં આવી છે.

શ્રી ગોયલે નોંધ્યું કે EFTA કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યાને બે વર્ષ થયા છે, જે વૈશ્વિક બજારોમાં ભારતની પહોંચને વધુ મજબૂત બનાવે છે.

મંત્રીએ AAHAR ની 40મી આવૃત્તિ માટે આયોજકો અને સહભાગીઓને અભિનંદન આપ્યા, તેને ખાદ્ય અને હોસ્પિટાલિટી ક્ષેત્ર માટે એક સીમાચિહ્નરૂપ ઘટના ગણાવી. તેમણે કહ્યું કે પ્રથમ વખત AAHAR પાસે એક ભાગીદાર દેશ, ઇટાલી છે, અને એવી જાહેરાત પણ કરી કે પ્રદર્શન શુક્રવાર 13મીની સાંજથી અને સમગ્ર શનિવાર દરમિયાન સામાન્ય જનતા માટે ખુલ્લું રહેશે, જેથી મુલાકાતીઓ, ખાસ કરીને યુવાનો, ભારત અને સમગ્ર વિશ્વના ખાદ્ય, પીણા અને હોસ્પિટાલિટી ક્ષેત્રોની શક્તિઓનો અનુભવ કરી શકે.

શ્રી ગોયલે પ્રદર્શકો અને સહભાગીઓને પોતાના સ્ટોલની બહાર સમગ્ર પ્રદર્શનની શોધ કરવા પ્રોત્સાહિત કર્યા, નોંધ્યું કે આવી ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓ નવા વિચારો, સહયોગ, પેકેજિંગ ઇનોવેશન અને ઉત્પાદન તથા વ્યવસાય વિસ્તરણમાં તકો તરફ દોરી શકે છે.

તેમણે નિકાસકારોને ખાતરી આપી હતી કે એક્સપોર્ટ પ્રમોશન મિશન હેઠળ સરકાર વ્યાપક સમર્થન અને હેન્ડહોલ્ડિંગ પૂરું પાડશે, જેમાં વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય, ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ ફોરેન ટ્રેડ (DGFT) અને અન્ય સંબંધિત વિભાગો દ્વારા ભારતીય નિકાસને વૈશ્વિક સ્તરે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે.

પોતાના સંબોધનના સમાપનમાં, શ્રી ગોયલે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે ખેડૂતો, માછીમારો, ઉદ્યોગસાહસિકો અને MSME ના સંયુક્ત પ્રયાસો ભારતને વૈશ્વિક વેપાર વિસ્તારવા, વિશ્વભરમાં "મેડ ઇન ઇન્ડિયા" બ્રાન્ડને મજબૂત કરવા અને વ્યવસાયો માટે નવી તકો ઊભી કરતી વખતે ખેડૂતોની આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવા સક્ષમ બનાવશે.

SM/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com

(રીલીઝ આઈડી: 2237408) મુલાકાતી સંખ્યા : 12