બંદરો, જહાજ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય (MoPSW) એ પશ્ચિમ એશિયા ક્ષેત્રમાં બદલાતી દરિયાઈ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને દેખરેખ અને સજ્જતાના પગલાં મજબૂત કર્યા છે, જેમાં ભારતીય નાવિકોનું રક્ષણ કરવા, ભારતીય જહાજોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા અને દરિયાઈ વેપારની સાતત્યતા જાળવી રાખવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે.

બદલાતી પરિસ્થિતિની સમીક્ષા કરવા માટે MoPSW ના સચિવના અધ્યક્ષપદ હેઠળ ઉચ્ચ સ્તરીય આંતર-મંત્રાલય સમીક્ષા બેઠક યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં વિદેશ મંત્રાલય (MEA), ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ ફોરેન ટ્રેડ (DGFT) અને પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય (MoPNG) સહિત ભારત સરકારના પ્રતિનિધિઓ તેમજ શિપિંગ ઉદ્યોગ અને વેપાર સંગઠનો જેવા કે RIL, INSA, CSLA અને FIEO ના હિતધારકો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

આ સમીક્ષા માનનીય કેન્દ્રીય બંદરો, જહાજ અને જળમાર્ગ મંત્રી શ્રી સર્વાનંદ સોનોવાલ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી બદલાતી દરિયાઈ પરિસ્થિતિની અગાઉની સમીક્ષાના સાતત્યમાં યોજાઈ હતી.

મંત્રાલયે હિતધારકોને મધ્ય પૂર્વમાં બદલાતી પરિસ્થિતિને પગલે ભારત સરકાર, ખાસ કરીને MoPSW દ્વારા લેવામાં આવી રહેલા પગલાંથી માહિતગાર કર્યા હતા. MoPSW શિપિંગ ઉદ્યોગ સાથે સક્રિયપણે સંકલન કરી રહ્યું છે અને સંકલન સાધવા તથા નાવિકોને સહાય પૂરી પાડવા માટે ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ (DGS) ખાતે 24-કલાકની હેલ્પલાઇન સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. વિકાસ પર સતત નજર રાખવા માટે MoPSW ખાતે મોનિટરિંગ મિકેનિઝમ પણ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું છે.

ભારતીય નાવિકો, ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા (Indian-flagged) જહાજો અને દરિયાઈ વેપાર કામગીરીને સુરક્ષિત રાખવા માટે સાવચેતીના પગલાંની રૂપરેખા આપતી એડવાઇઝરી 28 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ DGS પરિપત્ર નંબર 08 ઓફ 2026 દ્વારા જારી કરવામાં આવી છે, જે તમામ ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો અને ભારતીય નાવિકોને ઉન્નત સુરક્ષા પગલાં અપનાવવા અને DGS પરિપત્ર 08 ઓફ 2024 હેઠળ રિપોર્ટિંગ પ્રોટોકોલનું સખતપણે પાલન કરવાનો નિર્દેશ આપે છે. વધુમાં, 28 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ DGS પરિપત્ર નંબર 09 ઓફ 2026 દ્વારા 'ક્રૂ સેફ્ટી એડવાઇઝરી' જારી કરીને ભારતીય નાવિકો અને શિપિંગ હિતધારકોને તાત્કાલિક સૂચનાઓ આપી છે, જેમાં તેહરાન સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસમાં નોંધણી અને ડાયરેક્ટોરેટને ક્રૂની વિગતો સબમિટ કરવાનો સમાવેશ થાય છે.

ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો સુરક્ષિત છે અને ભારતીય જહાજો સાથે સંકળાયેલી કોઈ પુષ્ટિ થયેલ અટકાયત, બોર્ડિંગ અથવા જાનહાનિના અહેવાલ નથી. પર્સિયન ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં તમામ 35 ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો (24 હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીની પશ્ચિમે અને 11 સામુદ્રધુનીની પૂર્વમાં જેમાં ઓમાનનો અખાત અને તેની આસપાસના વિસ્તારો સામેલ છે) અને એડનના અખાતમાં 03 જહાજોને LRIT નેશનલ ડેટા સેન્ટર દ્વારા દર કલાકે સતત ટ્રેક કરવામાં આવી રહ્યા છે અને નિયમિત SITREPs (પરિસ્થિતિના અહેવાલો) જારી કરવામાં આવી રહ્યા છે.

મંત્રાલય મુખ્ય ભારતીય બંદરો, દરિયાઈ સત્તામંડળો અને અન્ય સંબંધિત એજન્સીઓના સંકલનમાં ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ (DGS) દ્વારા પરિસ્થિતિ પર ઝીણવટભરી નજર રાખી રહ્યું છે. સતત પરિસ્થિતિજન્ય જાગૃતિ અને ઓપરેશનલ સજ્જતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો તેમજ ભારતીય નાવિકોને લઈ જતા વિદેશી ધ્વજ ધરાવતા જહાજો માટે ઉન્નત દેખરેખ અને રિપોર્ટિંગ મિકેનિઝમ્સ સક્રિય કરવામાં આવ્યા છે.

શિપિંગ કંપનીઓ, વેસલ ઓપરેટરો અને રિક્રૂટમેન્ટ એન્ડ પ્લેસમેન્ટ સર્વિસ લાયસન્સધારકો (RPSLs) ને સંવેદનશીલ પ્રદેશોમાં ક્રૂની તૈનાતીમાં સાવચેતી રાખવા, પ્રવાસ-વિશિષ્ટ જોખમનું મૂલ્યાંકન કરવા અને નાવિકો તથા તેમના પરિવારો સાથે નિયમિત સંવાદ જાળવી રાખવા સલાહ આપવામાં આવી છે. જરૂરિયાત મુજબ ભારતીય નાવિકોને સમયસર સહાય પૂરી પાડવા માટે સમર્પિત સંકલન મિકેનિઝમ્સ પણ ગોઠવવામાં આવ્યા છે.

મંત્રાલયે ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉન્સિલ (GCC) અને પશ્ચિમ એશિયાના સ્થળો માટે જઈ રહેલા જહાજો અને કાર્ગોની સ્થિતિની પણ સમીક્ષા કરી હતી. સમગ્ર ભારતમાં બંદરની કામગીરી સ્થિર છે. બંદરોને નિકાસકારો દ્વારા સામનો કરવામાં આવતી મુશ્કેલીઓ ઘટાડવા અને EXIM (નિકાસ-આયાત) વેપારની સાતત્યતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ જરૂરી સહાય પૂરી પાડવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.

મુખ્ય બંદરોએ શિપિંગ લાઈનો અને વેસલ એજન્ટો સાથે સંકલન કરીને જહાજોની અવરજવર પર સતત નજર રાખવી, પ્રદેશમાં થતા વિકાસનું રીઅલ-ટાઇમ મૂલ્યાંકન અને જહાજ તથા કાર્ગોની સ્થિતિનું નિયમિત રિપોર્ટિંગ સહિતના ઓપરેશનલ પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે. જ્યાં જરૂર હોય ત્યાં વધારાની સ્ટોરેજ જગ્યાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે, જ્યારે રેફ્રિજરેટેડ અને નાશવંત કાર્ગો કન્સાઇનમેન્ટ પર ઝીણવટભરી નજર રાખવામાં આવી રહી છે જેથી જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં પ્રાથમિકતાના ધોરણે હેન્ડલિંગ સુનિશ્ચિત કરી શકાય.

મંત્રાલય ભારતીય દરિયાઈ હિતોનું રક્ષણ કરવા, નાવિકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા અને દરિયાઈ વેપાર તથા લોજિસ્ટિક્સ કામગીરીની સરળ કામગીરી જાળવી રાખવા માટે દરિયાઈ હિતધારકો અને ભારત સરકારના સંબંધિત મંત્રાલયો સાથે સંકલન કરીને વિકાસ પર ઝીણવટભરી નજર રાખવાનું ચાલુ રાખશે.

 

  

 

SM/IJ/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2236147) મુલાકાતી સંખ્યા : 17