કેન્દ્રીય જલ શક્તિ મંત્રી શ્રી સી. આર. પાટીલે, મધ્યપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી શ્રી મોહન યાદવ અને મધ્યપ્રદેશ સરકારના પંચાયત અને ગ્રામીણ વિકાસ અને શ્રમ કેબિનેટ મંત્રી શ્રી પ્રહલાદ સિંહ પટેલ સાથે મળીને રાજ્યના તમામ જિલ્લા કલેક્ટરો અને વિભાગીય કમિશનરો સાથે 'જલ સંચય જન ભાગીદારી' (JSJB) 2.0 પર વ્યાપક સમીક્ષા બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી હતી. આ બેઠક નેશનલ વોટર મિશન, જલ સંસાધન વિભાગ, નદી વિકાસ અને ગંગા પુનરુત્થાન, જલ શક્તિ મંત્રાલય દ્વારા મધ્યપ્રદેશ સરકારના સહયોગથી આયોજિત કરવામાં આવી હતી.

આ બેઠકમાં જલ સંસાધન, નદી વિકાસ અને ગંગા પુનરુત્થાન વિભાગના સચિવ શ્રી વી. એલ. કાંતા રાવ; અધિક સચિવ અને નેશનલ વોટર મિશનના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર સુશ્રી અર્ચના વર્મા; મધ્યપ્રદેશ સરકારના જલ સંસાધન વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ ડો. રાજેશ કુમાર રાજોરા; પંચાયત અને ગ્રામીણ વિકાસ વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ સુશ્રી દીપાલી રસ્તોગી; શહેરી વિકાસ અને આવાસ વિભાગના શ્રી સંજય દુબે; પબ્લિક હેલ્થ એન્જિનિયરિંગ વિભાગના મુખ્ય સચિવ શ્રી પી. નરહરિ અને રાજ્ય તથા કેન્દ્ર સરકારના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

ખંડવા (પૂર્વ નિમાર), રાજગઢ અને ઈન્દોરના જિલ્લા કલેક્ટરોએ બેઠક દરમિયાન વિગતવાર પ્રેઝન્ટેશન આપ્યા હતા, જેમાં જિલ્લા કક્ષાની પ્રગતિ અને JSJB 2.0 ના અમલીકરણ માટેના રોડમેપની રૂપરેખા આપવામાં આવી હતી. પ્રેઝન્ટેશનમાં ભૂગર્ભ જળ રિચાર્જ, નદીઓના પુનરુત્થાન અને જળ સંરક્ષણની પહેલોમાં સામુદાયિક ભાગીદારી પરના કેન્દ્રિત પ્રયાસો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

મધ્યપ્રદેશે JSJB 1.0 હેઠળ રાષ્ટ્રીય સ્તરે ચોથું સ્થાન મેળવ્યું છે. નોંધનીય છે કે, ખંડવા જિલ્લાએ (પૂર્વ નિમાર) દેશના તમામ જિલ્લાઓમાં પ્રથમ ક્રમ પ્રાપ્ત કર્યો છે, જે જળ સંરક્ષણના પ્રયાસોમાં મજબૂત જિલ્લા કક્ષાનું નેતૃત્વ અને અસરકારક સામુદાયિક ભાગીદારી પ્રતિબિંબિત કરે છે.

સમીક્ષા દરમિયાન, મધ્યપ્રદેશની મુખ્ય પહેલો પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો, જેમાં વન વિસ્તારોમાં હાથ ધરવામાં આવેલી મોટા પાયે જળ સંરક્ષણ પ્રવૃત્તિઓ અને રાજ્ય સરકારના 'જલ ગંગા સંવર્ધન અભિયાન'નો સમાવેશ થાય છે, જેણે જળાશયોના સંરક્ષણ, નદીઓના પુનરુત્થાન અને સ્થાનિક જળ સ્ત્રોતોને મજબૂત કરવા માટે સમગ્ર રાજ્યમાં સમુદાયોને એકત્ર કર્યા છે. આ પહેલો દર્શાવે છે કે કેવી રીતે સામુદાયિક ભાગીદારી અને સ્થાનિક રીતે અનુકૂલિત હસ્તક્ષેપ ભૂગર્ભ જળ રિચાર્જ અને ટકાઉ જળ વ્યવસ્થાપનમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપી શકે છે.

મુખ્યમંત્રી શ્રી મોહન યાદવે જળ સંરક્ષણ પ્રત્યે રાજ્ય સરકારની મજબૂત પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો અને ખાતરી આપી હતી કે મધ્યપ્રદેશ જળ સંસાધનોને સુરક્ષિત કરવાના રાષ્ટ્રીય પ્રયાસમાં અગ્રેસર રહેશે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે રાજ્ય સતત જળ સંરક્ષણની જરૂરિયાત પ્રત્યે સભાન છે અને મધ્યપ્રદેશમાંથી ઉદ્ભવતી અથવા વહેતી નદીઓની સ્વચ્છતા, સ્ત્રોતની ટકાઉપણું, નદીઓના પુનરુત્થાન અને જળ સંરક્ષણમાં સામુદાયિક ભાગીદારીને મજબૂત કરવા માટે 'જલ ગંગા સંવર્ધન અભિયાન' જેવી પહેલોને સક્રિયપણે પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે.

જિલ્લા કલેક્ટરો અને વિભાગીય કમિશનરોને સંબોધતા મંત્રી શ્રી સી. આર. પાટીલે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના વિઝનરી નેતૃત્વ હેઠળ 'જલ સંચય જન ભાગીદારી' દેશવ્યાપી જન આંદોલન તરીકે વિકસિત થઈ છે, જેણે જળ સંરક્ષણને લોક ચળવળમાં પરિવર્તિત કર્યું છે. તેમણે હાઇલાઇટ કર્યું હતું કે ખંડવા જેવા જિલ્લાઓએ દર્શાવ્યું છે કે કેવી રીતે મજબૂત સામુદાયિક ભાગીદારી જળ સંરક્ષણ અને નદીઓના પુનરુત્થાનમાં અનુકરણીય પરિણામો લાવી શકે છે.

શ્રી સી. આર. પાટીલે “કર્મભૂમિ સે માતૃભૂમિ અભિયાન” નો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જે હેઠળ સુરત અને ગુજરાતના અન્ય ભાગોના વ્યવસાયિક સમુદાયના સભ્યોએ તેમના વતન પ્રદેશોમાં જળ સંરક્ષણના પ્રયાસોમાં ફાળો આપ્યો છે. જલ સંચય જન ભાગીદારીના ભાગ રૂપે, આવા યોગદાનોએ મધ્યપ્રદેશમાં જળ સંરક્ષણ કાર્યોને પણ સમર્થન આપ્યું છે, જે દર્શાવે છે કે કેવી રીતે વ્યક્તિઓ અને સમુદાયો જળ સુરક્ષા માટે સામૂહિક કાર્યવાહી દ્વારા તેમની માતૃભૂમિને પરત આપી શકે છે.

મંત્રીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે મનરેગા (MGNREGA) હેઠળ જળ સંરક્ષણ પ્રવૃત્તિઓ માટે ભંડોળ ફાળવવામાં આવ્યું છે અને તમામ જિલ્લાઓને ચોમાસાની શરૂઆત પહેલા આ સંસાધનોનો અસરકારક ઉપયોગ કરવા વિનંતી કરી છે. તેમણે તમામ જિલ્લાઓને નવેસરથી પ્રતિબદ્ધતા સાથે આગળ આવવા અને લક્ષિત અમલીકરણ, યોજનાઓના સંકલન અને મજબૂત સામુદાયિક ભાગીદારી દ્વારા JSJB 2.0 હેઠળ ઉત્કૃષ્ટ પરિણામો આપવા હાકલ કરી હતી.

JSJB 1.0 હેઠળ મધ્યપ્રદેશની સિદ્ધિઓ બદલ અભિનંદન પાઠવતા શ્રી સી. આર. પાટીલે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે રાજ્ય JSJB 2.0 હેઠળ તેના પ્રયાસોને વધુ વેગ આપશે અને સમુદાય સંચાલિત જળ સંરક્ષણ અને ટકાઉ જળ વ્યવસ્થાપનમાં ઉદાહરણ પૂરું પાડવાનું ચાલુ રાખશે.

 

SMNP/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2235711) મુલાકાતી સંખ્યા : 73