પેસેન્જર અને માલગાડી સેવાઓ શરૂ થતા મિઝોરમે મુસાફરોની અવરજવર તેમજ સમગ્ર રાજ્યમાં માલસામાનની હેરફેરમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન અનુભવ્યું છે. આ વિકાસથી માત્ર કનેક્ટિવિટીમાં સુધારો થયો નથી, પરંતુ આર્થિક વિકાસને પણ ગતિ મળી છે અને પ્રદેશમાં પ્રવાસનને વધુ મજબૂત બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ફાળો મળ્યો છે.

એક ઐતિહાસિક સીમાચિહ્નરૂપ ઘટનામાં, ભારતીય ખાદ્ય નિગમ (FCI) ની અત્યાર સુધીની પ્રથમ અન્ન કાર્ગો ટ્રેન 3 માર્ચ, 2026 ના રોજ સાયરંગ રેલવે સ્ટેશન પર પહોંચી હતી. 42 વેગન વાળી આ કાર્ગો ટ્રેનમાં પંજાબથી આશરે 25,900 ક્વિન્ટલ ચોખા લાવવામાં આવ્યા હતા. આ રાજ્યમાં રેલ-આધારિત નૂર (freight) કનેક્ટિવિટી મજબૂત કરવા અને આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની સપ્લાય ચેઇનમાં સુધારો કરવા માટેનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. સાયરંગ ખાતે આવનારા FCI અન્ન રેકનું સફળ અનલોડિંગ સ્ટેશનની વધતી જતી કાર્યકારી ક્ષમતાને દર્શાવે છે અને મિઝોરમના લોજિસ્ટિક્સ અને અન્ન વિતરણ નેટવર્કને ટેકો આપવામાં રેલવે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની વિસ્તરતી ભૂમિકાને હાઇલાઇટ કરે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે માનનીય પ્રધાનમંત્રી દ્વારા 13 સપ્ટેમ્બર, 2025 ના રોજ 51.38 કિમી લાંબી બૈરાબી-સાયરંગ રેલવે લાઇનનું કરવામાં આવેલું ઉદ્ઘાટન મિઝોરમના લોકો માટે એક ઐતિહાસિક સીમાચિહ્નરૂપ હતું. આ મોટા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટે રાજ્યને સીધું રાષ્ટ્રીય રેલવે નેટવર્ક સાથે જોડીને આઈઝોલને ભારતના રેલવે નકશા પર લાવી દીધું છે. પરિવહનમાં સુધારો કરવા ઉપરાંત, નવી રેલ લાઇનથી આર્થિક વિકાસ માટે નોંધપાત્ર તકો ઊભી થવાની અને સમગ્ર પ્રદેશમાં પ્રવાસન વિકાસને પ્રોત્સાહન મળવાની અપેક્ષા છે.

મિઝોરમમાં નૂર (Freight) પ્રદર્શન

બૈરાબી-સાયરંગ સેક્શન પર નૂર કામગીરીએ તેના લોકાર્પણ પછી નોંધપાત્ર ગતિ પકડી છે. એ નોંધનીય છે કે 21 સિમેન્ટ વેગન ધરાવતી પ્રથમ માલગાડી ઉદ્ઘાટનના થોડા સમય બાદ સફળતાપૂર્વક સાયરંગ ખસેડવામાં આવી હતી, જે રાજ્યમાં નિયમિત માલસામાનની હેરફેરની શરૂઆત દર્શાવે છે. એપ્રિલ 2025 થી માર્ચ 2026 સુધીમાં, સાયરંગ ટર્મિનલે 30 થી વધુ માલગાડીઓનું સંચાલન કર્યું છે, જે મિઝોરમમાં રેલ-આધારિત કાર્ગો હેરફેરનો ક્રમિક વિકાસ સૂચવે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, ટર્મિનલ પર સિમેન્ટની 3.5 રેક અનલોડ કરવામાં આવી હતી. સિમેન્ટ ઉપરાંત, રેલ દ્વારા સંચાલિત અન્ય ચીજવસ્તુઓમાં ઓટોમોબાઈલ (2 રેક), ખાતર (0.5 રેક), પથ્થરની ચિપ્સ (20.5 રેક) અને રેતી (4 રેક) નો સમાવેશ થાય છે. આ વૈવિધ્યસભર ચીજવસ્તુઓનું સંચાલન સાયરંગનો ઉભરતા નૂર હબ તરીકે વધતો ઉપયોગ દર્શાવે છે, જે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસને ટેકો આપે છે અને રાજ્યમાં બાંધકામ સામગ્રી અને આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના પુરવઠામાં સુધારો કરે છે.

ખાસ કરીને, ડિસેમ્બર 2025 માં સાયરંગ ખાતે 119 પેસેન્જર વાહનો વહન કરતી પ્રથમ ઇનવર્ડ ઓટોમોબાઇલ રેક પ્રાપ્ત થઈ હતી, જે ઉચ્ચ-મૂલ્યના જથ્થાબંધ માલસામાનને હેન્ડલ કરવાની આ લાઇનની ક્ષમતા દર્શાવે છે. ભારતીય રેલવેએ પાર્સલ લોજિસ્ટિક્સને મજબૂત કરવા માટે પણ પગલાં શરૂ કર્યા છે, જેમાં બાગાયતી અને નાશવંત પેદાશોના પરિવહનને સરળ બનાવવા માટે રેફ્રિજરેટેડ પાર્સલ વેન સેવાઓ શરૂ કરવાનો સમાવેશ થાય છે, જેનાથી સ્થાનિક ખેડૂતો અને વેપારીઓ માટે બજારની પહોંચ વિસ્તરશે.

મિઝોરમમાં પ્રવાસન વેગ પકડી રહ્યું છે

મિઝોરમમાં નવી ખુલેલી રેલવે લાઈને પ્રવાસનને વેગ આપ્યો છે, જેમાં રાજ્યમાં છેલ્લા છ મહિનામાં મુલાકાતીઓની સંખ્યામાં સતત વધારો જોવા મળ્યો છે. મિઝોરમમાં રેલવે સેવાઓ 12 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ “નોર્થ ઈસ્ટ ડિસ્કવરી” સર્કિટ હેઠળ પ્રથમ વખત સાયરંગ રેલવે સ્ટેશન પર ભારત ગૌરવ ડીલક્સ AC ટૂરિસ્ટ ટ્રેનના આગમન સાથે નવા સીમાચિહ્ન પર પહોંચી હતી.

આ પ્રીમિયમ ટૂરિસ્ટ ટ્રેન, જેમાં ભારતના વિવિધ ભાગો તેમજ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને નેપાળ જેવા અન્ય રાષ્ટ્રોના 81 પ્રવાસીઓ હતા, તે રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસન નકશા પર મિઝોરમની વધતી જતી ઓળખને રેખાંકિત કરે છે. સુધારેલી સુલભતાએ સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય મુલાકાતીઓને આકર્ષ્યા છે, જે હોસ્પિટાલિટી અને સંલગ્ન ક્ષેત્રોમાં રોજગારી નિર્માણમાં ફાળો આપી રહી છે, ઇકો-ટુરિઝમ અને સાંસ્કૃતિક પ્રવાસનને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે અને સર્વસમાવેશક વિકાસ અને પ્રાદેશિક એકીકરણના વ્યાપક વિઝન હેઠળ મિઝોરમને ઉત્તરપૂર્વમાં ઉભરતા સ્થળ તરીકે સ્થાન આપી રહી છે.

મુસાફરોની સંખ્યામાં વધારો

સપ્ટેમ્બર 2025 માં બૈરાબી-સાયરંગ રૂટ પર ટ્રેન સેવાઓ શરૂ થઈ ત્યારથી, જનતાનો પ્રતિસાદ જબરદસ્ત રહ્યો છે. સાયરંગ-આનંદ વિહાર રાજધાની એક્સપ્રેસમાં બંને દિશામાં 150% થી વધુ ઓક્યુપન્સી નોંધાઈ છે. સાયરંગ-ગુવાહાટી એક્સપ્રેસ અને સાયરંગ-કોલકાતા એક્સપ્રેસમાં પણ 100% થી વધુ ઓક્યુપન્સી જોવા મળી છે, જે સાયરંગથી રેલવે સેવાઓની મજબૂત માંગ અને જનતાની સ્વીકૃતિને સ્પષ્ટપણે પ્રતિબિંબિત કરે છે. 9 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ, સાયરંગથી સિલ્ચર સુધીની નવી ટ્રેન સેવાને લીલી ઝંડી બતાવવામાં આવી હતી, જે પ્રાદેશિક ગતિશીલતાને વધુ મજબૂત બનાવે છે અને મિઝોરમને આસામમાં બરાક ખીણના મહત્વના શૈક્ષણિક, તબીબી અને વ્યાપારી હબ સાથે જોડે છે.

રેલવે કનેક્ટિવિટીનું વિસ્તરણ મિઝોરમ માટે એક ટર્નિંગ પોઈન્ટ છે. પરિવહનમાં સુધારો કરીને, આર્થિક વિકાસને ઉત્તેજન આપીને અને પ્રવાસનને વેગ આપીને રેલવે રાજ્યના પરિવર્તનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહી છે. જેમ જેમ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો વિકાસ ચાલુ રહેશે તેમ, મિઝોરમ ઉત્તરપૂર્વ ભારતમાં એક સુલભ અને આકર્ષક સ્થળ તરીકે સતત ઉભરી રહ્યું છે.

SM/JY/JD