যি সময়ত কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাই পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাৰ পৰা অৰ্থনীতি, শাসন আৰু দৈনন্দিন জীৱন গঢ় দিয়া ব্যৱস্থালৈ গতি কৰিছে, সেই সময়ত ভাৰত এ আই ইমপেক্ট ছামিট ২০২৬ত “Humanity in the Loop – Balancing Innovation and Ethics in the Age of AI” অধিবেশনে এটা নিৰ্ণায়ক যুক্তি আগবঢ়াইছে। সেয়া হৈছে বিশ্বাস উদ্ভাৱনৰ নিম্ন স্তৰৰ ফলাফল নহয়, ই এক ডিজাইন পছন্দ। বহুপক্ষীয় প্ৰতিষ্ঠান, বিধায়িনী দল, উদ্যোগ আৰু ৰাজহুৱা নীতিৰ মুৰব্বীসকলক একত্ৰিত কৰি আলোচনাত এই বিষয়ে গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল যে প্ৰযুক্তিক গণতান্ত্ৰিকভাৱে লাভৱান কৰি প্ৰকৃত সামাজিক মূল্য প্ৰদান কৰিবলৈ হ’লে আৰম্ভণিৰে পৰাই নৈতিক প্ৰতিফলন, মানৱ তদাৰকী আৰু ক্ষতিশংকাভিত্তিক নিয়ন্ত্ৰণক এআই স্থাপত্যত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব লাগিব।

নৈতিকতা আৰু উদ্ভাৱনক প্ৰতিযোগী অগ্ৰাধিকাৰ হিচাপে চোৱাৰ পৰিৱৰ্তে বক্তাসকলে ইয়াক গ্ৰহণ, প্ৰভাৱ আৰু দীৰ্ঘম্যাদী প্ৰতিযোগিতামূলক ক্ষমতাৰ পাৰস্পৰিকভাৱে শক্তিশালী কৰা চালক হিচাপে উপস্থাপন কৰে। কথা-বতৰাবোৰ বিমূৰ্ত নীতিৰ ঊৰ্ধ্বত গৈ কাৰ্য্যকৰী প্ৰশ্নলৈ গতি কৰিলে: পণ্যসমূহৰ স্বচ্ছতা কেনেকৈ আনিব পাৰি, ক্ষতি অপ্ৰত্যাৱৰ্তনীয় হোৱাৰ আগতে কাম কৰা নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থা কেনেকৈ ডিজাইন কৰিব পাৰি আৰু উচ্চ প্ৰতিযোগিতামূলক পৰিৱেশত মানুহক সিদ্ধান্ত গ্ৰহণকাৰী হৈ থকাটো কেনেকৈ নিশ্চিত কৰিব পাৰি। সকলো অঞ্চল আৰু খণ্ডতে মূল বাৰ্তাটো স্পষ্ট আছিল: এআইক বিশ্বাস কৰা হ’ব যদিহে ই স্পষ্টভাৱে জবাবদিহি, ব্যাখ্যাযোগ্য আৰু মানৱীয় ফলাফলৰ সৈতে সাদৃশ্য থাকে।

ইউৰোপীয় সংসদৰ সদস্য ব্ৰেণ্ডো বেনীফায়ে পূৰ্বৰ প্ৰযুক্তি চক্ৰসমূহত পলমকৈ নিয়ন্ত্ৰণৰ খৰচৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰাৰ লগতে এআইৰ ক্ষেত্ৰত মানাংকিত, ক্ষতিশংকাভিত্তিক পদ্ধতিৰ আহ্বান জনায়। তেওঁ কয় যে স্বাস্থ্যসেৱা, কৰ্মশক্তিৰ নিয়োগ আৰু প্ৰশাসনিক সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ দৰে উচ্চ প্ৰভাৱৰ ডমেইনসমূহৰ বাবে অধিক কঠোৰ তদাৰকীৰ প্ৰয়োজন। তেওঁ লগতে কয় যে স্বচ্ছতা, তথ্যৰ মান, চাইবাৰ সুৰক্ষা আৰু স্পষ্ট শাসন ব্যৱস্থা অতি প্ৰয়োজনীয় কাৰণ “আস্থা অবিহনে এআইক গণতান্ত্ৰিকভাৱে গ্ৰহণ কৰাটো অসম্ভৱ।”

ইউনেস্ক’ৰ যোগাযোগ আৰু তথ্য বিভাগৰ সহকাৰী সঞ্চালক প্ৰধান ড^০ টৌফিক জেলাছিয়ে গুৰুত্ব আৰোপ কৰে যে ক্ষতি হোৱাৰ পিছত কাৰ্যকৰী নকৰি নৈতিক বিবেচনাসমূহ ডিজাইন কৰাৰ পৰ্যায়ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা উচিত। তেওঁ দৃঢ়তাৰে কয় যে যিবোৰ ব্যৱস্থা “ডিজাইনৰ দ্বাৰা নৈতিক” হয়, সেইবোৰ অধিক নিৰ্ভৰযোগ্য, অধিক ব্যৱহাৰযোগ্য আৰু সেয়েহে অধিক ফলপ্ৰসূ। তেওঁ লগতে কয় যে মানৱকেন্দ্ৰিক উদ্ভাৱন প্ৰসংগ-নিৰ্দিষ্ট হ’ব লাগে আৰু এক আকাৰৰ সকলোৰে বাবে উপযুক্ত পদ্ধতিৰ পৰিৱৰ্তে বহল কাঠামোৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হ’ব লাগে।

নিটী আয়োগৰ বিশিষ্ট ফেলো দেবযানী ঘোষে এই আলোচনাক প্ৰযুক্তি কেনেকৈ ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে সেই সম্পৰ্কে সভ্যতামূলক পছন্দ হিচাপে পুনৰ ব্যাখ্যা কৰে। তেওঁ দৃঢ়তাৰে কয় যে প্ৰকৃত প্ৰত্যাহ্বান উদ্ভাৱন আৰু নৈতিকতাৰ মাজৰ পৰা বাছি লোৱা নহয়, বৰঞ্চ “ডিজাইনৰ পৰা বাণিজ্যিকীকৰণলৈকে যাতে তদাৰকী বজাই ৰখাটো নিশ্চিত কৰা যাতে নৈতিকতা ডিজাইনৰ অন্তৰ্নিহিত হয়, পুনৰ চিন্তাৰ বিষয় নহয়,” আৰু জবাবদিহিতা মানৱ প্ৰতিষ্ঠান আৰু ডেভেলপাৰৰ সৈতে দৃঢ়ভাৱে ৰখা হয়।

ছেলছফৰ্চৰ ইভিপি আৰু মুখ্য নৈতিক আৰু মানৱ ব্যৱহাৰ বিষয়া প’লা গোল্ডমেনে উদ্যোগ নিয়োগৰ ওপৰত এক দৃষ্টিভংগী আগবঢ়ায়। তেওঁ দৃঢ়তাৰে কয় যে সংস্থাসমূহে তেতিয়াহে এআই মাপ কৰে, যেতিয়া মানুহে ছিষ্টেমসমূহ কেনেকৈ চলি থাকে চাই, প্ৰশ্ন কৰে আৰু নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। তেওঁ বিল্ট-ইন পৰ্যবেক্ষণযোগ্যতা, মানৱ বৃদ্ধিৰ পথ আৰু ব্যৱহাৰকাৰীৰ পছন্দৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে। তেওঁ কয় যে কোম্পানীসমূহে তেতিয়াহে সফল হয় যেতিয়া তেওঁলোকে "মানুহক কেন্দ্ৰত ৰাখে, তেওঁলোকক এনে এটা কণ্ঠ দিয়ে য'ত এআইয়ে প্ৰকৃততে সহায় কৰে।"

অৱশেষত অধিবেশনে নৈতিকতাক এআই যুগৰ অপাৰেটিং ছিষ্টেম হিচাপে উপস্থাপন কৰিছিল, কম্প্লাইয়েন্স লেয়াৰ হিচাপে নহয়। বিশ্ব শাসনৰ কাঠামোৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পণ্য-স্তৰৰ ডিজাইন পছন্দলৈকে বক্তাসকলে এটা নীতিৰ ওপৰত সহমতত উপনীত হৈছিল যে এআইৰ ভৱিষ্যত এনেদৰে নিৰ্ধাৰণ কৰা হ’ব যাতে গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তবোৰত মানুহে ইয়াক বিশ্বাস কৰিব পাৰে।

****

Mahesh Kumar/ Pawan Faujdar/ Vivek Vishwash/DB

(ৰিলিজ আই ডি : 2233727) অতিথি কক্ষ : 22