પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે 2026-27 શ્રેણીના પ્રથમ પોસ્ટ-બજેટ વેબિનારને સંબોધિત કર્યો હતો, જેની થીમ "વિકસિત ભારત માટે ટેકનોલોજી સુધારા અને નાણાં" પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી હતી. રાષ્ટ્રીય બજેટ એ ટૂંકા ગાળાના ટ્રેડિંગ દસ્તાવેજને બદલે પોલિસી રોડમેપ છે તે અંગે જણાવતા, શ્રી મોદીએ વર્ષ 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતના લક્ષ્યને સાકાર કરવા માટે સામૂહિક પ્રયાસો કરવા આહ્વાન કર્યું હતું.

પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે બજેટની અસરકારકતાનું મૂલ્યાંકન નક્કર પરિમાણો દ્વારા થવું જોઈએ, જેમ કે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો વિસ્તાર કરવો, ક્રેડિટના પ્રવાહને સરળ બનાવવો, ઇઝ ઓફ ડુઇંગ બિઝનેસમાં સુધારો કરવો અને ગવર્નન્સમાં પારદર્શકતા વધારવી, જ્યારે નાગરિકોના જીવનને સરળ બનાવવું અને તેમના માટે નવી તકો પેદા કરવી. પ્રધાનમંત્રીએ હાઇલાઇટ કર્યું કે, "આ પાસાઓ સાથે સંબંધિત બજેટ નિર્ણયો અર્થતંત્રને કાયમી મજબૂતી આપે છે".

પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું કે, સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે કોઈપણ બજેટને એકલવાયા કાર્યક્રમ તરીકે જોવું જોઈએ નહીં કારણ કે રાષ્ટ્ર નિર્માણ એ સતત ચાલતી પ્રક્રિયા છે. “દરેક બજેટ મોટા લક્ષ્ય તરફ આગળ વધવા માટેનો એક તબક્કો છે, અને તે મોટું લક્ષ્ય વર્ષ 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતનું નિર્માણ છે. તેથી, દરેક સુધારા, દરેક ફાળવણી અને દરેક ફેરફારને આ લાંબી મુસાફરીના અભિન્ન ભાગ તરીકે જોવો જોઈએ”, તેમ શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું.

પ્રધાનમંત્રીએ ટિપ્પણી કરી કે આ વાર્ષિક પોસ્ટ-બજેટ વેબિનારો ખૂબ મહત્વ ધરાવે છે. તેમણે અપેક્ષા વ્યક્ત કરી હતી કે આ સત્રો માત્ર વિચારોના આદાનપ્રદાન પૂરતા મર્યાદિત ન રહેવા જોઈએ પરંતુ તેના બદલે એક અસરકારક મંથન કવાયત બનવી જોઈએ. શ્રી મોદીએ નોંધ્યું કે, “હિતધારકોના અનુભવ અને વ્યવહારુ પડકારો પર આધારિત સૂચનો ચોક્કસપણે આર્થિક વ્યૂહરચનાઓને વધુ શુદ્ધ કરવામાં અને ઉકેલો શોધવામાં મદદ કરશે”. વધુમાં, તેમણે કહ્યું હતું કે જ્યારે ઉદ્યોગ, શિક્ષણ જગત, વિશ્લેષકો અને નીતિ નિર્માતાઓ સાથે મળીને વિચારે છે, ત્યારે યોજનાઓનું અમલીકરણ સુધરે છે અને પરિણામો વધુ સચોટ બને છે, જે આ વેબિનાર શ્રેણી પાછળની મુખ્ય ભાવના છે.

પ્રધાનમંત્રીએ અવલોકન કર્યું કે 21મી સદીનો ચોથો ભાગ પસાર થઈ ગયો છે, જે સેવામાં રહેલા લોકોના જીવનમાં એક મહત્વપૂર્ણ સમયગાળો છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે દેશ હવે તેની વિકાસયાત્રાના નિર્ણાયક તબક્કામાં છે, જેમાં અર્થતંત્ર ઝડપી ગતિએ આગળ વધી રહ્યું છે. છેલ્લા દાયકાઓમાં ભારતની અસાધારણ સ્થિતિસ્થાપકતાને હાઇલાઇટ કરતા શ્રી મોદીએ નોંધ્યું કે આ પ્રગતિ અકસ્માતે થઈ નથી પરંતુ તે દ્રઢ વિશ્વાસ-સંચાલિત સુધારાઓનું પરિણામ છે. શ્રી મોદીએ રેખાંકિત કર્યું કે, “સરકારે પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવી છે, ઇઝ ઓફ ડુઇંગ બિઝનેસમાં સુધારો કર્યો છે, ટેકનોલોજી-સંચાલિત ગવર્નન્સનો વિસ્તાર કર્યો છે અને સંસ્થાઓને મજબૂત કરી છે, એવો દાવો કર્યો કે આજે પણ દેશ 'રિફોર્મ એક્સપ્રેસ' પર સવાર છે”.

પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું હતું કે નીતિગત ઈરાદો નિર્ણાયક હોવા છતાં, ભારતના વિકાસના વર્તમાન તબક્કામાં ડિલિવરી એક્સેલન્સ પર અવિરત ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની જરૂર છે. શ્રી મોદીએ ઉમેર્યું કે, “સુધારાનું મૂલ્યાંકન તેમની જાહેરાતના આધારે નહીં, પરંતુ જમીન સ્તરે તેમની અસરના આધારે થવું જોઈએ, અને તેમણે જાહેર સેવા વિતરણમાં જવાબદારી, ગતિ અને પારદર્શકતા લાવવા માટે AI, બ્લોકચેન અને ડેટા એનાલિટિક્સના સંકલનનો આગ્રહ કર્યો હતો”. ઉપરાંત, તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ફરિયાદ નિવારણ પ્રણાલી દ્વારા અસરનું નિરીક્ષણ કરવું આવશ્યક છે.

સરકારની લાંબા ગાળાની ઉત્પાદક અસ્કયામતો બનાવવા માટેની પ્રતિબદ્ધતાને હાઇલાઇટ કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ જાહેર મૂડી ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો સૂચવ્યો હતો. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, “છેલ્લા 11 વર્ષોમાં, વર્તમાન બજેટમાં જોગવાઈ અંદાજે ₹2 લાખ કરોડથી વધીને ₹12 લાખ કરોડથી વધુ થઈ ગઈ છે. આ રોકાણ ખાનગી ક્ષેત્ર માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ઇનોવેશનમાં ભાગીદારી વધારવા માટે સ્પષ્ટ સંકેત તરીકે કામ કરે છે”.

પ્રધાનમંત્રીએ ઉદ્યોગ અને નાણાકીય સંસ્થાઓને નવી ઊર્જા સાથે આગળ આવવા આહ્વાન કર્યું હતું, જેમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં વધુ ભાગીદારી, ફાઇનાન્સિંગ મોડલ્સમાં વધુ ઇનોવેશન અને ઉભરતા ક્ષેત્રોમાં મજબૂત સહયોગની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે વધુમાં સૂચવ્યું હતું કે પ્રોજેક્ટ મંજૂરી પદ્ધતિ અને મૂલ્યાંકન ગુણવત્તાને મજબૂત બનાવવી જોઈએ, જેમાં બગાડ અને વિલંબને દૂર કરવા માટે ખર્ચ-લાભ વિશ્લેષણ અને લાઇફ-સાયકલ કોસ્ટિંગને સર્વોપરી રાખવું જોઈએ.

નાણાકીય માળખાને સંબોધિત કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર સિસ્ટમને વધુ અનુમાનિત અને રોકાણકાર મૈત્રીપૂર્ણ બનાવવા માટે વિદેશી રોકાણ માળખાને વધુ સરળ બનાવી રહી છે. તેમણે બોન્ડ બજારોને વધુ સક્રિય બનાવવા અને બોન્ડ્સની ખરીદી અને વેચાણને સરળ બનાવવા માટે લેવામાં આવતા પગલાં પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો, આ સુધારાઓને લાંબા ગાળાની વૃદ્ધિના આવશ્યક સક્ષમ તરીકે જોયા હતા. શ્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે, "અનુમાનિતતા સુનિશ્ચિત કરવાની, લિક્વિડિટી ઊંડી કરવાની અને જોખમને અસરકારક રીતે સંચાલિત કરવા અને સતત વિદેશી મૂડીને આકર્ષવા માટે નવા સાધનો રજૂ કરવાની જરૂર છે". શ્રી મોદીએ હિતધારકોને બોન્ડ માર્કેટ અને વિદેશી રોકાણ માળખાને મજબૂત કરવામાં મદદ કરવા માટે વૈશ્વિક શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓમાંથી શીખવા વિનંતી કરી હતી.

સતત વિદેશી મૂડી આકર્ષવા અને લાંબા ગાળાના ધિરાણમાં સુધારો કરવા માટે, પ્રધાનમંત્રીએ વિદેશી રોકાણ માળખામાં વધુ સરળીકરણની જાહેરાત કરી હતી. વ્યૂહરચનામાં વધુ સક્રિય બોન્ડ બજારો વિકસાવવા, બોન્ડ ટ્રેડિંગ પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવી અને સખત ખર્ચ-લાભ વિશ્લેષણ અને લાઇફ-સાયકલ કોસ્ટિંગ દ્વારા પ્રોજેક્ટ મંજૂરી પદ્ધતિઓને મજબૂત કરવાનો સમાવેશ થાય છે. શ્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી કે, “આ પગલાંનો હેતુ જોખમને અસરકારક રીતે સંચાલિત કરતી વખતે સિસ્ટમને વધુ અનુમાનિત અને રોકાણકાર મૈત્રીપૂર્ણ બનાવવાનો છે”.

પ્રધાનમંત્રીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે જ્યારે કોઈપણ નીતિ માળખું બનાવી શકે છે, ત્યારે તેની અંતિમ સફળતા તમામ હિતધારકોની સક્રિય ભાગીદારી પર આધારિત છે. તેમણે ઉદ્યોગને નવા રોકાણ અને ઇનોવેશન સાથે આગળ આવવા આહ્વાન કર્યું હતું, જ્યારે નાણાકીય સંસ્થાઓ અને વિશ્લેષકોને વ્યવહારુ ઉકેલો તૈયાર કરવામાં અને બજારના વિશ્વાસને મજબૂત કરવામાં મદદ કરવા વિનંતી કરી હતી. શ્રી મોદીએ કહ્યું કે, “જ્યારે સરકાર, ઉદ્યોગ અને જ્ઞાન ભાગીદારો સુમેળમાં આગળ વધે છે, ત્યારે સુધારાઓ સફળતાપૂર્વક પરિણામોમાં પરિવર્તિત થાય છે. બજેટની જાહેરાતો આ સામૂહિક સંકલન દ્વારા જ જમીન પર મૂર્ત પરિણામોમાં પરિવર્તિત થાય છે”.

પ્રધાનમંત્રીએ "રિફોર્મ પાર્ટનરશિપ ચાર્ટર" વિકસાવવાનું સૂચન કર્યું, જે સરકાર, ઉદ્યોગ, નાણાકીય સંસ્થાઓ અને શિક્ષણવિદો વચ્ચેનો સહિયારો સંકલ્પ છે. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે બજેટ પછીના વેબિનારનો હેતુ હવે બજેટની સામગ્રીની ચર્ચા કરવાનો નથી, પરંતુ જમીન સ્તરે ઝડપી અને સરળ અમલીકરણની ખાતરી કરવાનો છે.

પ્રધાનમંત્રીએ નાણાકીય સંસ્થાઓ, બજારો, ઉદ્યોગ, વ્યાવસાયિકો અને ઇનોવેટર્સ સહિતના તમામ હિતધારકોને આ બજેટ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલી નવી તકોનો લાભ લેવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે તેમને આ સંભાવનાઓ સાથે ઊંડાણપૂર્વક જોડાવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા, નોંધ્યું કે તેમની સક્રિય ભાગીદારી યોજનાઓના અમલીકરણમાં સુધારો કરશે, જ્યારે તેમના પ્રતિસાદ અને સહકારથી વધુ સારા પરિણામો મળશે. તેમણે દરેકને એવા ભવિષ્યનું નિર્માણ કરવા માટે સાથે મળીને સુધારા કરવા અને વિકાસ કરવા આહ્વાન કર્યું જ્યાં વિકસિત ભારતનું સ્વપ્ન વહેલામાં વહેલી તકે સાકાર થાય.

દિવસની ચર્ચામાં સંપૂર્ણ વિશ્વાસ વ્યક્ત કરતાં, પ્રધાનમંત્રીએ ભાર મૂક્યો કે પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે બજેટ પહેલાં તેને સુધારવા માટે પરામર્શ કરવામાં આવે છે, પરંતુ બજેટ પછીના વેબિનારો ખાસ કરીને સરળ માર્ગો દ્વારા શક્ય તેટલી ઝડપથી બજેટને જમીન પર લાવવા માટે રચાયેલ છે. પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ સમાપન કરતાં કહ્યું કે જો હિતધારકો સામૂહિક લાભને ધ્યાનમાં રાખીને વિચારણા કરશે, તો આ વેબિનારો ખરેખર ગતિશીલ અર્થતંત્રના દરવાજા ખોલશે.

SM/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com