કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પીયૂષ ગોયલે આજે જણાવ્યું હતું કે જ્યારે વિશ્વ અનિશ્ચિતતા સાથે ઝઝૂમી રહ્યું છે, ત્યારે ભારત "વેપાર, વિશ્વાસ અને પરિવર્તનના સેતુ" બનાવી રહ્યું છે, અને પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં નિષ્કર્ષિત ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા મુક્ત વેપાર કરારો (FTAs) ની શ્રેણીને કારણે હવે ભારત વૈશ્વિક વેપારના લગભગ બે તૃતીયાંશ ભાગ સુધી પ્રેફરન્શિયલ ટ્રેડ એક્સેસ ધરાવે છે.

ચેન્નાઈમાં 5th CII નેશનલ એક્સપોર્ટ્સ કોમ્પિટિટિવનેસ સમિટને વર્ચ્યુઅલી સંબોધતા, શ્રી ગોયલે રેખાંકિત કર્યું કે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં સહી કરવામાં આવેલા તમામ નવ FTAs વિકસિત અર્થતંત્રો સાથે છે જે ભારતની વિકાસ યાત્રા સાથે સ્પર્ધા કરવાને બદલે પૂરક બને છે. મંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે પોતાના દરવાજા ખોલ્યા વિના કોઈ પણ રાષ્ટ્ર વિકસિત બની શકે નહીં, અને ભારતીય અર્થતંત્રને 'રિફોર્મ, પર્ફોર્મ અને ટ્રાન્સફોર્મ' કરવાની પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી સરકારની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.

શ્રી ગોયલે વેપાર જોડાણની ઝડપી ગતિ પર પ્રકાશ પાડતા નોંધ્યું હતું કે છ કલાકના ગાળામાં મંત્રીએ ત્રણ FTA સંબંધિત ચર્ચાઓમાં ભાગ લીધો હતો. ભારતે મધ્ય પૂર્વમાં ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉન્સિલ (GCC) ના છ દેશોના જૂથ સાથે FTA વાટાઘાટો શરૂ કરવા માટે સંયુક્ત નિવેદન પર હસ્તાક્ષર કર્યા. તેના ટૂંક સમય બાદ, શ્રી ગોયલે FTA ને અંતિમ રૂપ આપવા અંગેની ચર્ચાઓને આગળ વધારવા માટે ઇઝરાયેલી વાટાઘાટકાર ટીમ સાથે મુલાકાત કરી. મંત્રીએ કહ્યું કે તેઓ ચિલીના સમકક્ષ સાથે પણ ન્યુ-એજ FTA પૂર્ણ કરવા માટે ચર્ચા કરશે જે ભારતને જટિલ ખનિજો (critical minerals) સુધી વધુ પહોંચ પૂરી પાડશે.

શ્રી ગોયલે વધુમાં જાણ કરી હતી કે કેનેડાના પ્રધાનમંત્રી ટૂંક સમયમાં ભારતની મુલાકાત લે તેવી અપેક્ષા છે, અને બંને પક્ષો આ સપ્તાહના અંતમાં ટર્મ્સ ઓફ રેફરન્સને અંતિમ રૂપ આપવા અને કેનેડા સાથે FTA વાટાઘાટો શરૂ કરવા માટે આશાવાદી છે. મંત્રીએ આ વ્યૂહાત્મક FTAs ના નેટવર્કને વૈવિધ્યસભર વેપાર ભાગીદારી દ્વારા જોખમ ઘટાડવાના (de-risking) ભારતના અભિગમના ભાગ તરીકે વર્ણવ્યું હતું, અને તેને સ્કેલ અને મહત્વાકાંક્ષામાં અભૂતપૂર્વ ગણાવ્યું હતું.

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે મૂર્ત પરિણામો પહેલેથી જ દેખાઈ રહ્યા છે. થોડા વર્ષો પહેલા આ દેશો સાથે FTAs પર હસ્તાક્ષર થયા પછી ઓસ્ટ્રેલિયા અને UAE સાથે વેપાર બમણો થયો છે. શ્રી ગોયલે કહ્યું કે સમિટની થીમ — રિફોર્મ, પર્ફોર્મ અને ટ્રાન્સફોર્મ — એ માત્ર ટેગલાઇન નથી પરંતુ એક જીવંત મંત્ર અને પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી સરકારનું મુખ્ય દર્શન છે.

તાજેતરમાં લોન્ચ કરાયેલ એક્સપોર્ટ પ્રમોશન મિશનનો ઉલ્લેખ કરતા, શ્રી ગોયલે કહ્યું કે આ પહેલ સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSMEs) ને ક્રેડિટની પહોંચમાં સુધારો કરીને, સંચાલન ખર્ચ ઘટાડીને, તેમને આંતરરાષ્ટ્રીય અનુપાલન ધોરણોને પૂર્ણ કરવામાં મદદ કરીને, EU અને અન્ય વિકસિત રાષ્ટ્રો જેવા માગ ધરાવતા બજારોમાં નિકાસને સક્ષમ કરીને અને ભારતની નિકાસ ક્ષમતાને અવરોધતા માળખાગત અવરોધોને સંબોધિત કરીને ટેકો આપવા માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે.

શ્રી ગોયલે ભારતની નિકાસ યાત્રામાં પરિવર્તન લાવવા માટે ચાર મુખ્ય માર્ગો દર્શાવ્યા:

પ્રથમ, FTAs ને પાયાના સ્તર (grassroots) સુધી લઈ જવા, જેમાં વસ્તુઓ, સેવાઓ અને રોકાણોમાં તેમના લાભોના વ્યાપક પ્રસાર અને જાગૃતિ દ્વારા. શ્રી ગોયલે કહ્યું કે આ જાગૃતિ ક્લસ્ટરો, જિલ્લાઓ અને ફેક્ટરીના ફ્લોર સુધી પહોંચવી જોઈએ, જે ટ્રેનર્સની તાલીમ અને દેશભરમાં ભૌતિક આઉટરીચ દ્વારા સમર્થિત હોવી જોઈએ. નીતિ અને નફો બંને કેવી રીતે FTA લાભોના ઉપયોગને વધારશે તે સમજાવતા તેમણે કહ્યું કે, ખાસ કરીને જ્યારે MSMEs સમજે કે ટેરિફમાં ઘટાડો કેવી રીતે નવા બજારો ખોલી શકે છે અને સ્પર્ધાત્મકતા વધારી શકે છે.

બીજું, ગુણવત્તા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું, જે બિન-વાટાઘાટપાત્ર જરૂરિયાત છે. મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ગુણવત્તા એ વૈશ્વિક બજારો માટેનો પાસપોર્ટ છે અને ધોરણો એ અવરોધોને બદલે પ્રવેશ ટિકિટ છે. પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીનું “ઝીરો ડિફેક્ટ, ઝીરો ઇફેક્ટ” (ZED) નું વિઝન, શ્રી ગોયલે કહ્યું કે, દરેક નિકાસકારના DNA બનવું જોઈએ, તેમણે 2014 થી ગુણવત્તા પર પ્રધાનમંત્રીના સતત ભારને યાદ કર્યો હતો.

ત્રીજું, વેલ્યુ ચેઇનમાં ઉપર જવું. શ્રી ગોયલે નિકાસકારોને સ્ટેપ બાય સ્ટેપ પ્રગતિ કરવા વિનંતી કરી — કપાસથી બ્રાન્ડેડ ગારમેન્ટ્સ સુધી, PVC થી ફિનિશ્ડ ઓટો કમ્પોનન્ટ્સ સુધી, સ્ટીલથી ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા સંરક્ષણ અથવા એરોસ્પેસ પાર્ટ્સ સુધી, અને APIs થી અદ્યતન ફાર્માસ્યુટિકલ ફોર્મ્યુલેશન સુધી. મંત્રીએ નોંધ્યું હતું કે મૂલ્યવર્ધન (value addition) થી નોકરીઓ વધે છે, માર્જિનમાં સુધારો થાય છે અને ભારતની વૈશ્વિક સ્થિતિ મજબૂત બને છે.

ચોથું, ઉદ્યોગ ભાગીદારી દ્વારા સ્થાનિક નિકાસ ઇકોસિસ્ટમ્સ બનાવવી. શ્રી ગોયલે કોર્પોરેટ ઇન્ડિયા અને ઉદ્યોગ સંગઠનોને જિલ્લાઓ, પંચાયતો અથવા ટાયર-થ્રી અને ટાયર-ફોર શહેરોને દત્તક લેવા, MSMEs ને માર્ગદર્શન આપવા અને બેકવર્ડ લિન્કેજ બનાવવા માટે આહવાન કર્યું હતું. જ્યારે મોટી કંપનીઓ સમાન ભૌગોલિક વિસ્તારમાં નાના સાહસો સાથે સહયોગ કરે છે, ત્યારે જિલ્લાઓ નિકાસ ઇકોસિસ્ટમમાં વિકસિત થાય છે, જે ટકાઉ સ્પર્ધાત્મક લાભો બનાવે છે.

ભારતની નિકાસ વૃદ્ધિની ગાથાને આત્મવિશ્વાસ, સ્થિતિસ્થાપકતા અને આકાંક્ષાની ગાથા ગણાવતા, શ્રી ગોયલે કહ્યું કે તે 140 કરોડ ભારતીયો અને તમામ વ્યવસાયો અને પ્રદેશોના 10–11 કરોડ MSMEs ની છે — પછી તે કાંચીપુરમના વણકર હોય કે ચેન્નાઈના ઉદ્યોગસાહસિક હોય. મંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સરકારની જવાબદારી તમામ સંભવિત નિકાસકારો માટે સ્પષ્ટ માર્ગો, સુલભ સમર્થન અને વાસ્તવિક તકો સુનિશ્ચિત કરવાની છે.

શ્રી ગોયલે અંતમાં ભાર મૂક્યો હતો કે સ્પર્ધાત્મકતા વધારવા માટે ઉચ્ચ ગુણવત્તા અને ઉચ્ચ ઉત્પાદકતા અનિવાર્ય છે, અને ભારતને અગ્રણી નિકાસકાર રાષ્ટ્ર તરીકે સ્થાપિત કરવા માટે સતત સ્પર્ધાત્મકતા પાયાની જરૂરિયાત છે.

SM/JY/GP/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2232440) મુલાકાતી સંખ્યા : 11