રાષ્ટ્રીય જૈવવિવિધતા સત્તામંડળ (NBA) ને, જૈવિક સંસાધનોના સંરક્ષણ અને ઉપયોગથી થતા લાભોની વાજબી અને સમાન વહેંચણી સુનિશ્ચિત કરવાના તેના આદેશ અનુસાર, છેલ્લા 45 દિવસમાં એક્સેસ એન્ડ બેનિફિટ-શેરિંગ (ABS) ફ્રેમવર્ક હેઠળ ₹2.40 કરોડ પ્રાપ્ત થયા છે. આ રકમ બીજ અને પશુ આહાર/વાણિજ્યિક ક્ષેત્રોમાં જૈવિક સંસાધનોના સંશોધન અને વ્યાપારી ઉપયોગ સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓ હાથ ધરવા માટે દસ અરજીઓમાંથી પ્રાપ્ત થઈ હતી.

ચોખા, ડુંગળી, કારેલા, સરસવ, કપાસ, દૂધી, રીંગણ, મરચાં, કાકડી, ભીંડા, દૂધી, ટામેટા અને સીવીડની જાતો/સંકર સહિત વિવિધ કૃષિ જૈવિક સંસાધનોના ઉપયોગમાંથી લાભ-શેરિંગ યોગદાન પ્રાપ્ત થયું હતું. ABS રકમનો નોંધપાત્ર હિસ્સો, ₹2.30 કરોડ મેસર્સ પાયોનિયર ઓવરસીઝ કોર્પોરેશન લિમિટેડ, મેસર્સ એડવાન્ટા એન્ટરપ્રાઇઝ લિમિટેડ, મેસર્સ ટોકિટા સીડ ઇન્ડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડ, મેસર્સ એવોલો ઇન્ક. અને મેસર્સ CA6 એનર્જી પ્રાઇવેટ લિમિટેડ પાસેથી સરસવ અને ચોખાના હાઇબ્રિડના વાણિજ્યિક ઉપયોગ માટે પ્રાપ્ત થયો હતો. આ જૈવિક સંસાધનોનો ઉપયોગ કૃષિ-આધારિત ઉત્પાદનોના વિકાસ માટે કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં સુધારેલ અને હાઇબ્રિડ બીજ જાતોનો સમાવેશ થાય છે, જેના પરિણામે કૃષિ-અર્થતંત્રમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો હતો.

ABS સિસ્ટમ હેઠળ લાભો સંબંધિત સંસ્થાઓ, સ્થાનિક સમુદાયો, ખેડૂતો, જૈવવિવિધતા વ્યવસ્થાપન સમિતિઓ વગેરે સાથે વહેંચવામાં આવશે, જેમણે પેરેંટલ સીડ લાઇન પૂરી પાડી હતી. આ સિસ્ટમ આજીવિકા વધારવામાં મદદ કરે છે અને પાયાના સ્તરે જૈવવિવિધતાના સંરક્ષણ અને ટકાઉ ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપે છે.

તાજેતરના વર્ષોમાં NBA એ પાલનને સરળ બનાવવા અને વ્યવસાય કરવાની સરળતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સરળ અને પારદર્શક પ્રક્રિયાઓ રજૂ કરી છે, સાથે સાથે ખાતરી કરી છે કે પાયાના સમુદાયોના હિતોનું રક્ષણ થાય. ABS ફ્રેમવર્ક હેઠળ બીજ ક્ષેત્ર અગ્રણી યોગદાનકર્તા તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. જો કે, ઓથોરિટી વિવિધ ક્ષેત્રોની કંપનીઓ સહિત તમામ હિસ્સેદારોને જૈવિક વિવિધતા અધિનિયમ, 2002નું પાલન કરવા અને જૈવવિવિધતા સંરક્ષણ પ્રયાસો અને સમાન લાભ-વહેંચણીમાં સક્રિયપણે યોગદાન આપવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે.

નોંધપાત્ર રીતે NBA ને ચાલુ નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં બીજ ક્ષેત્ર તરફથી ABS ભંડોળમાં ₹3.42 કરોડ પ્રાપ્ત થયા. આ નવા ભંડોળ સાથે, NBAનું કુલ ABS ભંડોળ ₹266 કરોડને વટાવી ગયું છે. આમાંથી, ₹83 કરોડ ફક્ત બીજ ક્ષેત્રમાંથી આવ્યું છે, જે તેને રેડ સેન્ડર્સ પછી બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું યોગદાન આપનાર બનાવે છે.

NBA જૈવિક વિવિધતા પરના સંમેલન અને ABS પર નાગોયા પ્રોટોકોલ હેઠળ ભારતની પ્રતિબદ્ધતાઓને અમલમાં મૂકવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે, તેમજ રાષ્ટ્રીય જૈવવિવિધતા લક્ષ્યો અને કુનમિંગ-મોન્ટ્રીયલ વૈશ્વિક જૈવવિવિધતા ફ્રેમવર્ક, ખાસ કરીને લક્ષ્ય 13ની સિદ્ધિમાં ફાળો આપી રહ્યું છે. આ લક્ષ્ય ABS માટે કાનૂની પદ્ધતિઓ પર ભાર મૂકે છે.

 

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com

(રીલીઝ આઈડી: 2227373) મુલાકાતી સંખ્યા : 14