ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ್ ಮಿಷನ್ (ಗ್ರಾಮೀಣ) [ಎಸ್ ಬಿಎಂ (ಜಿ)] ಹಂತ II ಅನ್ನು 2020-21 ರಿಂದ 2026-27 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಯಲು ಶೌಚ ಮುಕ್ತ (ಒಡಿಎಫ್) ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಘನ ಮತ್ತು ದ್ರವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದು ಅಂದರೆ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಒಡಿಎಫ್ ನಿಂದ ಒಡಿಎಫ್ ಪ್ಲಸ್ (ಮಾದರಿ) ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು. ಎಸ್ ಬಿಎಂ (ಜಿ) ಹಂತ-II ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಒಡಿಎಫ್ ಪ್ಲಸ್ (ಮಾದರಿ) ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ (ಎಸ್ ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂ) ಮತ್ತು ದ್ರವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ (ಎಲ್ ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುವ ಗ್ರಾಮಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಾರು, ಎಸ್ ಬಿಎಂ (ಜಿ) ನ ಸಮಗ್ರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಐಎಂಐಎಸ್) ನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ, 10-2-2026 ರಂತೆ, ಅನುಬಂಧ-1 ರಲ್ಲಿದೆ.

ನೈರ್ಮಲ್ಯವು ರಾಜ್ಯದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಎಸ್ ಬಿಎಂ (ಜಿ) ಎರಡನೇ ಹಂತವು ಬಯಲು ಶೌಚ ಮುಕ್ತ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಡಿಎಫ್ ಪ್ಲಸ್ (ಮಾದರಿ) ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಉತ್ತಮ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ನಡವಳಿಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರಂತೆ, ಮಾಹಿತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ (ಐಇಸಿ) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ನಡವಳಿಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಜನರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಸಮುದಾಯ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಎಸ್ ಬಿಎಂ (ಜಿ) ಹಂತ II ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯಗಳು / ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಐಇಸಿ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಐಇಸಿ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ವರ್ಧಿಸಬೇಕು, ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಬೇಕು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಬ್ಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು. ಎಸ್ ಬಿಎಂ (ಜಿ) ಹಂತ II ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಐಇಸಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ, ಒಟ್ಟು ಯೋಜನಾ ನಿಧಿಯ ಶೇ.5 ರವರೆಗೆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶೇ.2 ರವರೆಗೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ/ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶೇ.3 ರವರೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಅನುಬಂಧ-1

ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಾರು, ನಂ. ಒಡಿಎಫ್ ಪ್ಲಸ್ (ಮಾದರಿ) ಘೋಷಿತ ಗ್ರಾಮಗಳು, ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ (ಎಸ್ ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ದ್ರವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ (ಎಲ್ ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುವ ಗ್ರಾಮಗಳು (10-02-2026 ರಂತೆ).

ಕ್ರ. ಸಂ.	ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ಹೆಸರು	ಒಟ್ಟು ಗ್ರಾಮಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ	ಒಟ್ಟು ಬಯಲು ಶೌಚ ಮುಕ್ತ ಪ್ಲಸ್ (ಮಾದರಿ) ಗ್ರಾಮಗಳು ಸಂಖ್ಯೆ	ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ (ಎಸ್ ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುವ ಗ್ರಾಮಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ	ದ್ರವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ (ಎಲ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂಎಂ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುವ ಗ್ರಾಮಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ
1	ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು	265	224	234	234
2	ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ	15,995	11,625	15,971	11,898
3	ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ	5,134	1,080	3,472	3,836
4	ಅಸ್ಸಾಂ	25,368	23,704	24,240	25,109
5	ಬಿಹಾರ	37,138	34,990	35,326	35,536
6	ಛತ್ತೀಸ್ ಗಢ	19,643	18,523	18,565	18,739
7	ದಾದ್ರ ಮತ್ತು ನಗರ್ ಹವೇಲಿ ಮತ್ತು ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು	98	98	98	98
8	ಗೋವಾ	373	325	371	343
9	ಗುಜರಾತ್	17,973	13,955	17,159	17,045
10	ಹರಿಯಾಣ	6,618	5,875	6,115	6,406
11	ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ	17,618	14,539	15,201	15,965
12	ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ	6,216	6,185	6,185	6,185
13	ಜಾರ್ಖಂಡ್	29,322	8,069	9,955	26,681
14	ಕರ್ನಾಟಕ	26,484	12,525	26,405	13,466
15	ಕೇರಳ	1,435	1,372	1,381	1,377
16	ಲಡಾಖ್	240	238	238	240
17	ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ	10	10	10	10
18	ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ	51,043	50,689	50,763	50,788
19	ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ	40,247	34,703	35,670	38,401
20	ಮಣಿಪುರ	2,567	26	29	122
21	ಮೇಘಾಲಯ	6,466	489	845	5,405
22	ಮಿಜೋರಾಂ	646	619	624	624
23	ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್	1,425	684	885	1,180
24	ಒಡಿಶಾ	46,928	44,946	45,099	45,283
25	ಪುದುಚೇರಿ	91	42	90	44
26	ಪಂಜಾಬ್	11,977	2,295	4,305	10,023
27	ರಾಜಸ್ಥಾನ	43,463	42,515	42,713	42,820
28	ಸಿಕ್ಕಿಂ	400	400	400	400
29	ತಮಿಳುನಾಡು	11,739	11,604	11,620	11,609
30	ತೆಲಂಗಾಣ	9,773	9,547	9,588	9,571
31	ತ್ರಿಪುರಾ	765	763	764	765
32	ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ	96,174	94,155	94,274	94,715
33	ಉತ್ತರಾಖಂಡ	14,967	14,893	14,931	14,899
34	ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ	38,343	34,473	35,705	36,670
	ಒಟ್ಟು	5,86,944	4,96,180	5,29,231	5,46,487

 [ಎಸ್ ಬಿಎಂ (ಜಿ)ಯ ಐಎಂಐಎಸ್ ಕುರಿತು ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ]

 

*****

 

(ಪ್ರಕಟಣೆ ಐ.ಡಿ.: 2227075) ವಿಸಿಟರ್ ಕೌಂಟರ್ : 15