ଓଡିଶାରେ ୬୭୯୪ଟି ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। "ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର" ରୂପେ "ପଞ୍ଚାୟତ" ଏକ ରାଜ୍ୟ ବିଷୟ ଓ ଏହା ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ସପ୍ତମ ଅନୁସୂଚୀର ରାଜ୍ୟ ତାଲିକାର ଏକ ଅଂଶ। ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକ ରାଜ୍ୟ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଆଇନ ଅନୁସାରେ ସ୍ଥାପନ ଓ ପରିଚାଳିତ ହୁଅନ୍ତି। ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ରାଜ୍ୟ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଆଇନ ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ।

ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୨୪୩ଜି ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାଗୁଡିକୁ ଆର୍ଥିକ ବିକାଶ ଏବଂ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଯୋଜନା ପ୍ରଣୟନ ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନର ଏକାଦଶ ଅନୁସୂଚୀରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ୨୯ଟି ବିଷୟ ସମେତ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକୁ ନ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇପାରୁଥିବା ଆର୍ଥିକ ବିକାଶ ଏବଂ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟର ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ତରରେ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ଷମତା ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱ ହସ୍ତାନ୍ତର ପାଇଁ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାକୁ କ୍ଷମତା ଅର୍ପଣ କରେ। ତଦନୁସାରେ, ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ପିଆରଆଇ)କୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ସମେତ ପଞ୍ଚାୟତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ତ ବିଷୟ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଆସେ।

 

ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତଶାସନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଭାବରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ଯେଉଁଥିରେ ସମ୍ବିଧାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ଏଗାରଟି ବିଭାଗର ୨୧ଟି ବିଷୟରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନମାନଙ୍କୁ କ୍ଷମତା ହସ୍ତାନ୍ତର, ଆଇନଗତ ଏବଂ ସାଂଗଠନିକ ସଂସ୍କାର, ପଞ୍ଚାୟତର ସମସ୍ତ ସ୍ତରରେ ପଦବୀ ସୃଷ୍ଟି କରି ପ୍ରଶାସନିକ ସହାୟତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା, ଅଂଶଗ୍ରହଣମୂଳକ ଯୋଜନା, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କ୍ଷମତା ନିର୍ମାଣ ଇତ୍ୟାଦି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିଛି।

 

ଏହା ସହିତ ଏହି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସଂଶୋଧିତ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଗ୍ରାମ ସ୍ବରାଜ ଅଭିଯାନ (ଆରଜିଏସଏ) ନାମକ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରାୟୋଜିତ ସ୍କିମ୍ ଆରମ୍ଭ କରିଛି, ଯାହାକି ୨୦୨୨-୨୩ରୁ   ଲାଗୁ ହୋଇଛି। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିର କ୍ଷମତା ନିର୍ମାଣରେ ସହାୟତା କରିବା ଯଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚିତ ଜନପ୍ରତିନିଧି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କର୍ମକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଭୂମିକା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଶାସନିକ କ୍ଷମତା ବିକଶିତ କରିବା ପାଇଁ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। ଏହା ଦ୍ଵାରା ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକ ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ / କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ।

ଆରଜିଏସଏ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ, ନିର୍ବାଚିତ ପଞ୍ଚାୟତ ପ୍ରତିନିଧି, ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ଷମତା ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ତାଲିମ ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗରେ- ଯଥା, ମୌଳିକ ପରିଚୟ ତାଲିମ ଏବଂ ପୁନଃତାଲିମ, ବିଷୟଭିତ୍ତିକ ତାଲିମ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତାଲିମ, ପଞ୍ଚାୟତ ବିକାଶ ଯୋଜନା ତାଲିମ, ଇତ୍ୟାଦି ଅଧୀନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ଆଦର୍ଶ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ବାଚିତ ପଞ୍ଚାୟତ ପ୍ରତିନିଧି ଏବଂ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଭିଜ୍ଞତାମୂଳକ ଗସ୍ତର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନୁକରଣୀୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସଂପର୍କରେ ଅଭିଜ୍ଞତା ଆଦାନପ୍ରଦାନ କରାଯାଇପାରିବ।

ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର କ୍ଷମତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ତାଲିମଭିତ୍ତିକ ପଦକ୍ଷେପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଛି। ନିର୍ବାଚିତ ଜନପ୍ରତିନିଧି ଏବଂ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦକ୍ଷତା ନିର୍ମାଣ ନେତୃତ୍ୱ/ପରିଚାଳନା ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ (ଏମଡିପି) ଅଧୀନରେ ଭାରତୀୟ ପରିଚାଳନା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ଆଇଆଇଏମ)/ଭାରତୀୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ଆଇଆଇଟି) ଭଳି ଉତ୍କର୍ଷ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚିତ ଜନପ୍ରତିନିଧି ଏବଂ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇପାରିବ।

ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକର ଆର୍ଥିକ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ, ଆଇଆଇଏମ୍ ଅହମ୍ମଦାବାଦ ସହିତ ମିଳିତ ଭାବରେ ଏକ ସମର୍ପିତ ନିଜସ୍ୱ  ଉତ୍ସ ରାଜସ୍ୱ (ଓଏସଆର୍) ତାଲିମ ମଡ୍ୟୁଲ୍ ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପଞ୍ଚାୟତର ମହିଳା ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ଭୂମିକା ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ବିତରଣ କରିବା ପାଇଁ ନେତୃତ୍ୱ ଏବଂ ପରିଚାଳନା ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତାଲିମ ମଡ୍ୟୁଲ୍ ଆରମ୍ଭ କରିଛି।

୨୦୨୨-୨୩ରୁ ୨୦୨୫-୨୬ ମଧ୍ୟରେ ଆରଜିଏସଏ ସ୍କିମ୍‌ ଅଧିନରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ମୋଟ ୧୧୨.୨୩ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅନୁଦାନ ଜାରି କରାଯାଇଛି। ବର୍ଷଓ୍ବାରି ଜାରି ପାଣ୍ଠି ସଂପର୍କରେ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା-

 

ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ପଞ୍ଚାୟତ/ଗ୍ରାମୀଣ ସ୍ବାୟତ୍ତ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅର୍ଥ କମିଶନ ଦ୍ୱାରା ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା ଆର୍ଥିକ ଅନୁଦାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ପଞ୍ଚଦଶ ଅର୍ଥ କମିଶନ ୨୦୨୦-୨୧ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ଗ୍ରାମୀଣ ସ୍ବାୟତ୍ତ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ୨,୨୫୮ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଆବଣ୍ଟନ ସୁପାରିଶ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ୨୦୨୧-୨୬ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପାଇଁ, ରାଜ୍ୟର ଗ୍ରାମୀଣ ସ୍ବାୟତ୍ତ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ୮,୮୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ପାଣ୍ଠି ଆବଣ୍ଟନ ସୁପାରିଶ କରିଛନ୍ତି। ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୨-୨୩ ରୁ ୨୦୨୫-୨୬ (ଜାନୁଆରୀ ୩୧, ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା) ଓଡ଼ିଶାରେ ଆରଜିଏସଏ ଯୋଜନାରେ ମୋଟ ୭,୫୦,୭୩୬ ଜଣ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦିଆଯାଇଛି।

ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଇ-ଗଭର୍ଣ୍ଣାନ୍ସ ପଦକ୍ଷେପ, ଡିଜିଟାଲ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ଅଭିଯୋଗ ସମାଧାନ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ମାଧ୍ୟମରେ ପଞ୍ଚାୟତ ସ୍ତରରେ ସେବା ପ୍ରଦାନକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି।

ଏହା ସହିତ, ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଆରଜିଏସଏ ଅଧୀନରେ ଇ-ପଞ୍ଚାୟତ ମିଶନ ମୋଡ୍ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ (ଏମଏମପି) କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରୁଛି, ଯାହା ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଶାସନକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ଇ-ପଞ୍ଚାୟତ ଏମଏମପିର ଅଂଶ ଭାବରେ ବିକଶିତ ଇ-ଗ୍ରାମସ୍ବରାଜ ଆପ୍ଲିକେସନ୍, ପଞ୍ଚାୟତ ସ୍ତରରେ ଡିଜିଟାଲ ଯୋଜନା, ହିସାବ, ତଦାରଖ ଏବଂ ଅନଲାଇନ୍ ପେମେଣ୍ଟକୁ ସହଜ କରିଛି। ଇ-ଗ୍ରାମସ୍ବରାଜକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଆର୍ଥିକ ପରିଚାଳନା ପ୍ରଣାଳୀ (ପିଏଫଏମଏସ୍) ସହିତ ସମନ୍ୱୟ କରିବା ଦ୍ଵାରା ବିକ୍ରେତା ଏବଂ ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀଙ୍କୁ ରିଅଲ-ଟାଇମରେ ପେମେଣ୍ଟ କରାଯାଇପାରିବ, ଯାହା ସୁଗମ ପାଣ୍ଠି ପ୍ରବାହକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବ ଏବଂ ବିଳମ୍ବ ହ୍ରାସ କରିବ। ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଓଡ଼ିଶାର ସମସ୍ତ ୬,୭୯୪ଟି ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ସେମାନଙ୍କର ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ବିକାଶ ଯୋଜନାକୁ ଇ-ଗ୍ରାମସ୍ବରାଜ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଅପଲୋଡ୍ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସମସ୍ତ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତକୁ ଇ-ଗ୍ରାମସ୍ବରାଜ- ପିଏଫଏମଏସ୍ ଇଣ୍ଟରଫେସରେ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି।

 

ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନ୍ୟ ଜାତୀୟ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ କରି ଇ-ଗ୍ରାମ ସ୍ୱରାଜ ପ୍ଲାଟଫର୍ମକୁ ମଧ୍ୟ ସୁଦୃଢ଼ କରିଛି। ସରକାରୀ ଇ-ମାର୍କେଟପ୍ଲେସ୍ (ଜିଇଏମ) ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱଚ୍ଛ, ଦକ୍ଷ ଏବଂ ନିୟମ-ଆଧାରିତ କ୍ରୟକୁ ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରେ। ଭାରତ ସଞ୍ଚାର ନିଗମ ଲିମିଟେଡ୍ (ବିଏସଏନଏଲ) ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକୁ ପଞ୍ଚାୟତ ସ୍ତରରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସଂଯୋଗ ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିଥାଏ। ଭାଷିନୀ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ଦ୍ବାରା ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାରେ ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ସହିତ ଇ-ଗ୍ରାମ ସ୍ୱରାଜ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ସହ ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସମନ୍ବୟ ସୂଚନାଭିତ୍ତିକ ସ୍ଥାନୀୟ ଯୋଜନା ଓ ସମୟୋଚିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣକୁ ସମର୍ଥନ କରେ। ବିଶେଷକରି କୃଷି ଏବଂ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରିଛି।

ସ୍ୱଚ୍ଛତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ନାଗରିକଙ୍କ ଲାଗି ସହଜରେ ସୂଚନା ଉପଲବ୍ଧ  କରିବା ପାଇଁ, ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ "ମୋ ପଞ୍ଚାୟତ" ଭଳି ଆପ୍ଲିକେସନ୍ ବିକଶିତ କରିଛି, ଯାହା ପଞ୍ଚାୟତ ଯୋଜନା, କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଗତି ବିଷୟରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରେ। ସେହିପରି, ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହେଉଛି ଏକ ଅନଲାଇନ୍ ଆପ୍ଲିକେସନ୍ ଯାହା ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଗ୍ରାମସଭାଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ଉତ୍ତମ ପରିଚାଳନା ଆଣିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଥାଏ।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ପଞ୍ଚାୟତ ଆକାଉଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକର ଅନଲାଇନ୍ ଅଡିଟ୍, ଆର୍ଥିକ ପରିଚାଳନା ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅର୍ଥ କମିଶନ ଅନୁଦାନ ବ୍ୟବହାରର ସ୍ୱଚ୍ଛ ଅଡିଟ୍ ପାଇଁ 'ଅଡିଟ୍ ଅନଲାଇନ୍' ଆପ୍ଲିକେସନ୍ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୦ ରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା।

କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ରାଜୀବ ରଞ୍ଜନ ସିଂହ ଓରଫ ଲଲ୍ଲନ ସିଂହ ଫେବୃଆରୀ ୧୧, ୨୦୨୬ ରେ ରାଜ୍ୟସଭାରେ ଏକ ଲିଖିତ ଉତ୍ତର ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।

 

TKM

(ରିଲିଜ ଆଡି: 2226785) ପରିଦର୍ଶକ କାଉଣ୍ଟର : 7