આંકડાશાસ્ત્ર અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય
સત્તાવાર આંકડાઓની ગુણવત્તા, આવર્તન, સમયબદ્ધતા, સચોટતા અને સુલભતા વધારીને પુરાવા-આધારિત નીતિ નિર્માણ અને આયોજનને મજબૂત કરવા માટે MoSPI દ્વારા સુધારાઓ/પહેલ
પોસ્ટેડ ઓન:
11 FEB 2026 1:28PM by PIB Ahmedabad
આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય (MoSPI) હેઠળનો નેશનલ સેમ્પલ સર્વે (NSS) દેશભરમાં વિવિધ સામાજિક-આર્થિક વિષયો પર મોટા પાયે સેમ્પલ સર્વે કરવા અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે તેમજ રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ સ્તરે કેન્દ્રીય સેમ્પલ ડેટાના આધારે મહત્વપૂર્ણ સૂચકાંકોના અંદાજો આપવા માટે જવાબદાર છે.
વિકાસ કાર્યક્રમોના આયોજન, દેખરેખ અને મૂલ્યાંકન માટે સત્તાવાર આંકડાઓની ગુણવત્તા, આવર્તન (frequency), સમયબદ્ધતા, સચોટતા અને સુલભતા વધારીને પુરાવા-આધારિત નીતિ નિર્માણ અને આયોજનને મજબૂત કરવા માટે MoSPI એ અનેક સુધારાઓ/પહેલ હાથ ધરી છે. ઇન-બિલ્ટ વેલિડેશન ચેક્સ, AI-સક્ષમ ચેટબોટ્સ અને બહુભાષી ઇન્ટરફેસનો સમાવેશ કરતા e-SIGMA પ્લેટફોર્મ સાથે સંકલિત કોમ્પ્યુટર આસિસ્ટેડ પર્સનલ ઇન્ટરવ્યુ (CAPI) જેવા ડિજિટલ પ્લેટફોર્મને અપનાવીને નેશનલ સેમ્પલ સર્વેના આધુનિકીકરણ પર મોટો ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. વધુમાં, પુરાવા-આધારિત નીતિ નિર્માણ માટે રાજ્યોને મુખ્ય સૂચકાંકોના જિલ્લા (મોરાદાબાદ સહિત) સ્તરના અંદાજો જનરેટ કરવા સક્ષમ બનાવવા માટે જિલ્લાને પાયાના સ્તર (basic stratum) તરીકે અપનાવીને મુખ્ય સર્વેક્ષણોની સેમ્પલિંગ ડિઝાઇનમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે.
MoSPI રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને તેની 'સપોર્ટ ફોર સ્ટેટિસ્ટિકલ સ્ટ્રેન્થનિંગ' (SSS) સબ-સ્કીમ દ્વારા તેમની ક્ષમતા નિર્માણ વધારવા માટે સમર્થન આપે છે જેનો ઉદ્દેશ્ય વિશ્વસનીય સત્તાવાર આંકડા એકત્રિત કરવા, સંકલિત કરવા અને પ્રસારિત કરવા માટે રાજ્યની આંકડાકીય પ્રણાલીની આંકડાકીય ક્ષમતા અને કામગીરીમાં સુધારો/મજબૂત કરવાનો છે.
આ માહિતી આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલયના રાજ્ય મંત્રી (સ્વતંત્ર હવાલો); આયોજન મંત્રાલયના રાજ્ય મંત્રી (સ્વતંત્ર હવાલો) અને સંસ્કૃતિ મંત્રાલયના રાજ્ય મંત્રી રાવ ઇન્દ્રજિત સિંહે આજે લોકસભામાં એક પ્રશ્નના લેખિત જવાબમાં આપી હતી.
SM/DK/GP/JD
(રીલીઝ આઈડી: 2226373)
મુલાકાતી સંખ્યા : 14