శాస్త్ర విజ్ఞాన- సాంకేతిక విజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ
azadi ka amrit mahotsav

పార్లమెంటు ప్రశ్న: భారత్ జెన్ ఏఐ పాత్ర

నాడు పోస్టు చేయడమైనది: 05 FEB 2026 3:23PM by PIB Hyderabad

భారతీయ భాషలుసామాజిక పరిస్థితులకు తగినట్టుగా సార్వభౌమ ఏఐ ఆధారిత విధానాలను అభివృద్ధి చేయడానికి ప్రభుత్వం తోడ్పాటు అందిస్తోన్న తొలి జాతీయ కార్యక్రమం భారత్‌జెన్ఇది టెక్స్ట్ (లార్జ్ లాంగ్వేజ్ మోడళ్ల ద్వారా), స్పీచ్ (టెక్స్ట్ టు స్పీచ్ఆటోమేటిక్ స్పీచ్ రికగ్నిషన్), విజన్-లాంగ్వేజ్ వ్యవస్థల వంటి బహుళ విధానాలకు విస్తరించింది.

ప్రస్తుతం మొత్తం 15 భాషలుహిందీఅస్సామీబెంగాలీగుజరాతీకన్నడమైథిలిమలయాళంమరాఠీనేపాలీఒడియాపంజాబీసంస్కృతంసింధీతమిళంతెలుగులో భారత్ జెన్ ఏఐ విధానాలు అందుబాటులో ఉన్నాయిత్వరలోనే గుర్తింపు పొందిన 22 భారతీయ భాషలన్నింటినీ దీని పరిధిలోకి తీసుకువస్తారు.

ఆయుర్వేదం (ఆయుర్ పరమ్), భారతీయ వ్యవసాయం (అగ్రి పరమ్), భారతీయ న్యాయవ్యవస్థ (లీగల్ పరమ్కోసం డొమైన్ నిర్దేశిత ప్రత్యేక మోడళ్లను భారత్ జెన్ విడుదల చేసిందిదీనికి అదనంగాఆరోగ్య సేవలువ్యవసాయంవిద్యపరిపాలనలో అప్లికేషన్ల కోసం భారత్ జెన్ మోడళ్లు (టెక్స్ట్స్పీచ్విజన్ఉపయోగపడతాయి.

భారత్ జెన్ నెట్‌వర్క్‌లో భాగంగా.. రెండు సాంకేతిక ఆవిష్కరణ కేంద్రాలు చురుగ్గా కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తున్నాయిఅవి ఐఐటీ బాంబేలో టీఐహెచ్ ఫౌండేషన్ ఫర్ ఐవోటీఅండ్ ఐవోఈఐఐటీ మద్రాసులో ఐఐటీఎం ప్రవర్తక్ టెక్నాలజీస్ ఫౌండేషన్ఇవి శాస్త్రసాంకేతిక విభాగం (డీఎస్టీ)కు చెందిన నేషనల్ మిషన్ ఆన్ ఇంటర్ డిసిప్లినరీ సైబర్ ఫిజికల్ సిస్టమ్స్ (ఎన్ఎం-ఐసీపీఎస్పరిధిలో పనిచేస్తున్నాయి

భారత్‌జెన్‌తో కలసి పనిచేస్తున్న సంస్థలు:

 

సంస్థ పేరు

భారత్‌జెన్‌లో వాటి పాత్ర

ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీబాంబే

కన్సార్టియంలో ఉన్న భాగస్వామ్యులకు పరిశోధనలో మార్గదర్శకత్వం చేస్తూసమన్వయం చేసే ప్రధాన సంస్థ.

ఇంటర్నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీహైదరాబాద్

విజన్-లాంగ్వేజ్ డాక్యుమెంట్ విధానాన్ని రూపొందించడం

ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీమద్రాస్

స్పీచ్ ఫౌండేషన్ మోడల్ అభివృద్ధిమూల్యాంకనం చేయడం

ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీకాన్పూర్

న్యాయపరమైన ఏఐ పరిశోధనడొమైన్ నిర్దేశిత డేటాసెట్లుబహుభాషా విధానాల కోసం టోకెనైజేషన్ వ్యూహాల అభివృద్ధి

ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీహైదరాబాద్

లార్జ్ లాంగ్వేజీ మోడళ్లు ఎల్ఎల్ఎంల కోసం అధునాతన టోకెనైజేషన్అనుకూలమైన పదకోశాన్ని రూపొందించడం

ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీమండీ

ఎల్ఎల్ఎంల కోసం సమర్థమైన శిక్షణా వ్యూహాలపై సమీకృత బహు భాషా విధాన అభివృద్ధిపరిశోధన

ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజ్మెంట్ఇండోర్

ఎల్ఎల్ఎంల ప్రమాణాల కోసం భారత్ కేంద్రక మార్పులుబహుభాషాబహుళ నమూనా డేటా సమీకరణ

 

***


(రిలీజ్ ఐడి: 2224127) సందర్శకుల సూచీ సంఖ్య : : 4
ఈ ప్రకటనను ఇందులో చదవగలరు: English , हिन्दी , Tamil