ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಮುಕ್ತ ಭಾರತದತ್ತ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ “ಸುಪೋಷಿತ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಭಿಯಾನ”ವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 26, 2024 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪೋಷನ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಡೇಟಾದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಗಳನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತವೆ, ಇದು ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯ/ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಗಳ 10% ಮಿತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.

ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತಾ ಷರತ್ತುಗಳು ಸೇರಿವೆ:

• ಕಳೆದ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 21 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು (ಎ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಸಿ.);
• ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ (ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಂದಿರು ಮತ್ತು 0–6 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು) *ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 50 ನೋಂದಾಯಿತ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು;
• ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ 80% ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು;
• ಶೌಚಾಲಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ 70% ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು;
• ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 90% ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮಾಪನ ದಕ್ಷತೆ.

ವಿವರವಾದ ವಿಧಿವಿಧಾನವು ಈ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ: https://wcd.gov.in/documents/uploaded/1735534720_aP3UWRtx9R.pdf

ಸುಪೋಷಿತ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ (ಜಿ.ಪಿ) ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನವು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಹಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಗ್ರ 1000 ಅರ್ಹ ಸುಪೋಷಿತ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ (ಜಿ.ಪಿ) ಗಳಿಗೆ (ಪ್ರತಿ ಜಿ.ಪಿ.ಗೆ 1 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ) ಅನುದಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:

i. ಅಂಗನವಾಡಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕರಿಗೆ 25%.
ii. ಸಮುದಾಯ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕಿಯರಿಗೆ 25%.
iii. ಪೋಷಣ್ ವಾಟಿಕಾಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಎಸ್.ಎನ್.ಪಿ. ಗೆ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ 50%.

ಸುಪೋಷಿತ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಭಿಯಾನದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಚೌಕಟ್ಟು ಫಲಿತಾಂಶ-ಆಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ-ಚಾಲಿತವಾಗಿದ್ದು, ಪೋಷಣ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ನಲ್ಲಿ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳಿಗೆ ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗಿದೆ:

• ತೀವ್ರ ತೀವ್ರ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ (ಸಾಮ್), ಮಧ್ಯಮ ತೀವ್ರ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ (ಮಾಮ್), ತೀವ್ರ ಕುಂಠಿತ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಕಡಿಮೆ ತೂಕದಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆ;
• ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಂದಿರ ಸುಧಾರಿತ ಪೌಷ್ಠಿಕ ಸ್ಥಿತಿ.
• ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಂದಿರು ಮತ್ತು 6 ತಿಂಗಳಿಂದ 6 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪೂರಕ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಕ್ರಮಬದ್ಧತೆ;
• ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಶೌಚಾಲಯಗಳು, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಧಾರಿತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಲಭ್ಯತೆ;
• ಅಂಗನವಾಡಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಮೊತ್ತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಪನದ ವರ್ಧಿತ ದಕ್ಷತೆ.

ಮೇಲಿನ ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಗಳು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, “ಸುಪೋಷಿತ್ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಭಿಯಾನ”ದ ಮಹತ್ವವು ಕೇವಲ ಸಾಧನೆಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮೀರಿದೆ. ಇದು ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಪ್ರಬಲ ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಮೂಲಕ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ನವೀನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಊಟ (ಎಚ್.ಸಿ.ಎಂ) ಮತ್ತು ಮನೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಪಡಿತರ (ಟಿ.ಎಚ್.ಆರ್) ಗಳಲ್ಲಿ ರಾಗಿಗಳ ಬಳಕೆ, ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಣ್ ವಾಟಿಕಾಗಳು / ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶದ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಬೇಯಿಸಿದ ಬಿಸಿಊಟ (ಎಚ್.ಸಿ.ಎಂ) ತಯಾರಿಸಲು ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಆಹಾರ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರದ ಬಳಕೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವತ್ತ ಇದು ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ / ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಉತ್ತಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು, ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಅಳವಡಿಕೆಗಾಗಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ದೇವಿ ಅವರು ಇಂದು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾ ನೀಡಿದರು.

 

*****

(ಪ್ರಕಟಣೆ ಐ.ಡಿ.: 2223070) ವಿಸಿಟರ್ ಕೌಂಟರ್ : 5