ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಸೌರ ಶಕ್ತಿ, ಪವನ ಶಕ್ತಿ, ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್, ಶೇಖರಣೆ, ಗ್ರಿಡ್ ಏಕೀಕರಣ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಭಾವ್ಯ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ

ತಿಳುವಳಿಕಾ ಪತ್ರಗಳು (MoU), ಆಶಯ ಪತ್ರಗಳು (LoI), ಜಂಟಿ ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರಗಳು (JDI), ಇಂಧನ ಸಂವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಂತಹ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಹಯೋಗದ ವಿಧಾನಗಳು ನೀತಿಗಳ ವಿನಿಮಯ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕಲಿತ ಪಾಠಗಳ ಹಂಚಿಕೆ, ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ವಿನಿಮಯ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ವಿನಿಮಯ, ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳ ಆಯೋಜನೆ, ಸೆಮಿನಾರ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರತ ಗುಂಪುಗಳ ಸಭೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಸ್ಪರ ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಜಂಟಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ವಿದೇಶಿ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿದೇಶಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಬೆಲಾರಸ್, ಭೂತಾನ್, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಕೆನಡಾ, ಚಿಲಿ, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಡೊಮಿನಿಕನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಜರ್ಮನಿ, ಗ್ರೀಸ್, ಗಿನಿ, ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಇರಾನ್, ಇಟಲಿ, ಜಪಾನ್, ಜೋರ್ಡಾನ್, ಮೆಕ್ಸಿಕೋ, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್, ನೈಜೀರಿಯಾ, ಪೆರು, ಪೋರ್ಚುಗಲ್, ರುವಾಂಡಾ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್, ಸೀಶೆಲ್ಸ್, ಸ್ವೀಡನ್, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ತಜಕಿಸ್ತಾನ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ಯುಎಇ (UAE), ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್, ಉರುಗ್ವೆ, ಅಮೇರಿಕಾ (USA), ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್, ಇಂಡಿಯಾ-ಬ್ರೆಜಿಲ್-ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ (IBSA) ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ವೇದಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಂಸ್ಥೆ (IRENA) ಸೇರಿವೆ.

ಭಾರತದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಶಾಸನಗಳು, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ವಲಯದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಬಂಧದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ:

(a) ಹೊಸ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು, ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು.

(b) ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಲೇಬಲಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಗುಣಮಟ್ಟ ಖಾತರಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ.

(c) ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವುದು.

(d) ಸೋಲಾರ್ ಪಿವಿ ಮತ್ತು ವಿಂಡ್ ಟರ್ಬೈನ್ ಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ತಯಾರಕರ ಅನುಮೋದಿತ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು (ALMM) ಹೊರಡಿಸುವುದು.

(e) ಗ್ರಿಡ್ ಸಂಪರ್ಕಿತ ಸೋಲಾರ್, ವಿಂಡ್, ವಿಂಡ್-ಸೋಲಾರ್ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಹಾಗೂ ವಿತರಣೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ (FDRE) ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಸಲು ದರ ಆಧಾರಿತ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವುದು.

ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ, ಹಸಿರು ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 'ಪಿಎಂ ಸೂರ್ಯ ಘರ್: ಮುಫ್ತ್ ಬಿಜ್ಲಿ ಯೋಜನೆ' ಮತ್ತು 'ಪಿಎಂ-ಕುಸುಮ್' (PM-KUSUM) ಯೋಜನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಹಾಗೂ ಯೋಜನಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವೇದಿಕೆಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆಗಳ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳ ಆಯ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಆಪ್ಟಿಮೈಸೇಶನ್ಗಾಗಿ ಸುಧಾರಿತ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜಿಯೋಸ್ಪೇಷಿಯಲ್ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳು, ಸರಳೀಕೃತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದಕ್ಷತೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹಾಗೂ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

 

ಅನುಬಂಧ

 

ಭಾರತದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಶಾಸನ, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ವಲಯದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಸುಧಾರಣೆಗಳು:

 

1. ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಅನುಷ್ಠಾನ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಾದ (REIAs) SECI, NTPC, NHPC ಮತ್ತು SJVN ಮೂಲಕ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2023-24 ರಿಂದ 2027-28 ರವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 50 GW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಖರೀದಿ ಬಿಡ್ ಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲು MNRE ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಪಥವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

 

2. ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮಾರ್ಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 100 ರಷ್ಟು ನೇರ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ (FDI) ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

 

3.  ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ (ISTS) ಶುಲ್ಕದಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

 

4.  2029-30 ರವರೆಗೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಬಳಕೆಯ ಕಡ್ಡಾಯ ಪಾಲನೆಯ (RCO) ಪಥವನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

 

5. ಗ್ರಿಡ್ ಸಂಪರ್ಕಿತ ಸೌರ, ಪವನ, ಸೌರ-ಪವನ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಹಾಗೂ ವಿತರಣೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ (FDRE) ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಸಲು ದರ ಆಧಾರಿತ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

 

6. ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ (RE) ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವವರಿಗೆ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಲು ಸೋಲಾರ್ ಪಾರ್ಕ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮೆಗಾ ಸೋಲಾರ್ ಪವರ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ಗಳ  ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

 

7. ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಗಣೆಗಾಗಿ ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಹೊಸ ಪ್ರಸರಣ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಬ್-ಸ್ಟೇಷನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

 

8. ಐದು ನೂರು ಕಿಲೋವ್ಯಾಟ್ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಂಜೂರಾದ ಲೋಡ್, ಯಾವುದು ಕಡಿಮೆಯೋ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನೆಟ್-ಮೀಟರಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ (ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು) ನಿಯಮಗಳು, 2020 ಅನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

 

9.  ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮರುಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಜೀವಿತಾವಧಿ ವಿಸ್ತರಣೆ ನೀತಿ, 2023 ಅನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

 

10. ಸಮುದ್ರತೀರದ ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ 19 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023ರ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಂತೆ 'ಆಫ್ಶೋರ್ ವಿಂಡ್ ಎನರ್ಜಿ ಲೀಸ್ ರೂಲ್ಸ್, 2023' ಅನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

 

11. ಸೌರ ಫೋಟೊವೋಲ್ಟಾಯಿಕ್ (Solar PV) ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಿಡ್-ಸಂಪರ್ಕಿತ ಸೌರ ಇನ್ವರ್ಟರ್ ಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಲೇಬಲಿಂಗ್ (S&L) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.

 

12.  ವಿದ್ಯುತ್ (ವಿಳಂಬ ಪಾವತಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳು) ನಿಯಮಗಳನ್ನು (LPS rules) ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

 

13.  ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೈಗೆಟುಕುವ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಹಸಿರು ಇಂಧನದ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ 06 ಜೂನ್ 2022 ರಂದು 'ವಿದ್ಯುತ್ (ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶದ ಮೂಲಕ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಉತ್ತೇಜನ) ನಿಯಮಗಳು, 2022' ಅನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿತರಣಾ ಪರವಾನಗಿದಾರರ ಒಂದೇ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ, 100 kW ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಬೇಡಿಕೆ  ಹೊಂದಿರುವ ಯಾವುದೇ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

 

14. ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಗ್ರೀನ್ ಟರ್ಮ್ ಅಹೆಡ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ (GTAM) ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.

 

15. ವಿತರಣಾ ಪರವಾನಗಿದಾರರು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಸಾಲದ ಪತ್ರ (Letter of Credit - LC) ಅಥವಾ ಮುಂಗಡ ಪಾವತಿಯ ವಿರುದ್ಧವೇ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿತರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರವು ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ.

 

ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ರಾಜ್ಯ ಖಾತೆ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಪಾದ್ ಯೆಸ್ಸೊ ನಾಯ್ಕ್ ಅವರು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

 

*****

(ಪ್ರಕಟಣೆ ಐ.ಡಿ.: 2222550) ವಿಸಿಟರ್ ಕೌಂಟರ್ : 7