કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ, તથા ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રી, શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે સોમવારે ઇકોનોમિક સર્વે (આર્થિક સર્વેક્ષણ) પર પ્રતિક્રિયા આપતા જણાવ્યું હતું કે સર્વેના ડેટા સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં દેશએ કૃષિ અને ગ્રામીણ વિકાસ બંને મોરચે અભૂતપૂર્વ પ્રગતિ કરી છે.

કૃષિમાં સતત અને સ્થિર વૃદ્ધિ

શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા 5 વર્ષમાં, કૃષિ અને સંલગ્ન ક્ષેત્રોએ સ્થિર ભાવે સરેરાશ વાર્ષિક 4.4% નો વૃદ્ધિ દર નોંધાવ્યો છે, જે વૈશ્વિક સરેરાશ કરતા વધારે છે. નાણાકીય વર્ષ 2016 થી 2025 ના દાયકા દરમિયાન, કૃષિ ક્ષેત્રે 4.45% નો દાયકાનો વૃદ્ધિ દર નોંધાવ્યો હતો, જે અગાઉના દાયકાઓની સરખામણીમાં સૌથી વધુ છે, નાણાકીય વર્ષ 2025–26 ના બીજા ક્વાર્ટરમાં પણ, કૃષિ ક્ષેત્રે 3.5% નો વૃદ્ધિ દર નોંધાવ્યો છે, જે તેની શક્તિ અને સ્થિતિસ્થાપકતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે નાણાકીય વર્ષ 2024–25 માં, દેશનું અનાજ ઉત્પાદન 357.73 million tonnes ના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યું છે. આ વધારો મુખ્યત્વે ચોખા, ઘઉં, મકાઈ અને ‘શ્રી અન્ન’ (બરછટ અનાજ) સહિતના બરછટ અનાજના સુધારેલા ઉત્પાદનને કારણે થયો છે. આજે ભારત માત્ર અનાજ ઉત્પાદનમાં આત્મનિર્ભર નથી પરંતુ અનેક પાકોમાં વૈશ્વિક સ્તરે અગ્રણી ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે.

કૃષિ વૃદ્ધિમાં બાગાયત એક તેજસ્વી પાસા તરીકે ઉભરી આવ્યું

શ્રી ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે કૃષિ ગ્રોસ વેલ્યુ એડેડ (GVA) માં લગભગ 33 percent હિસ્સા સાથે, બાગાયત ક્ષેત્ર ભારતીય કૃષિમાં સૌથી તેજસ્વી પાસા તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. બાગાયતી ઉત્પાદન નાણાકીય વર્ષ 2013–14 માં 280.70 million tonnes થી વધીને 2024–25 માં 367.72 million tonnes થયું છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, ફળનું ઉત્પાદન 114.51 million tonnes, શાકભાજીનું ઉત્પાદન 219.67 million tonnes, અને અન્ય બાગાયતી પાકોનું ઉત્પાદન 33.54 million tonnes રહ્યું હતું. કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ભારત હવે ડુંગળીનું વિશ્વનું સૌથી મોટું ઉત્પાદક બન્યું છે, જે વૈશ્વિક ડુંગળી ઉત્પાદનમાં લગભગ 25 percent ફાળો આપે છે. તે જ સમયે, ભારત શાકભાજી, ફળો અને બટાકાનું વિશ્વનું બીજું સૌથી મોટું ઉત્પાદક છે, જેમાં આ દરેક શ્રેણીમાં વૈશ્વિક હિસ્સો લગભગ 12–13% છે.

ગ્રામીણ ભારતમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો ઐતિહાસિક વિસ્તાર

ગ્રામીણ વિકાસમાં સિદ્ધિઓ પર પ્રકાશ પાડતા, શ્રી ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે રસ્તાઓ, આવાસ, પીવાનું પાણી અને ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી સહિત ગ્રામીણ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ થઈ છે. પ્રધાનમંત્રી ગ્રામ સડક યોજના (PMGSY) હેઠળ, હવે 99.6 percent થી વધુ પાત્ર વસાહતો સર્વ-ઋતુ રસ્તાઓ સાથે જોડાઈ ગઈ છે. તેમણે કહ્યું કે PMGSY ના વિવિધ તબક્કાઓ હેઠળ, લાખો કિલોમીટરના રસ્તાઓ અને હજારો પુલોનું નિર્માણ પૂર્ણ થયું છે. PMGSY-IV હેઠળ, 10,000 kilometres થી વધુ રસ્તાઓના પ્રોજેક્ટ્સ મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે, જે જમ્મુ અને કાશ્મીર, છત્તીસગઢ, ઉત્તરાખંડ, રાજસ્થાન, સિક્કિમ અને હિમાચલ પ્રદેશમાં લગભગ 3,270 કનેક્ટિવિટી વગરની વસાહતો માટે આવશ્યક સેવાઓની પહોંચ સુનિશ્ચિત કરશે.

આવાસ, ડિજિટલ સશક્તિકરણ અને આજીવિકામાં પરિવર્તન

કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે ‘સૌ માટે આવાસ’ ના મિશન હેઠળ, છેલ્લા 11 વર્ષમાં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 3.70 crore પાકા મકાનો બાંધવામાં આવ્યા છે. પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના-ગ્રામીણ હેઠળ, 4.14 crore મકાનોનો લક્ષ્યાંક નક્કી કરવામાં આવ્યો છે, જેમાંથી મોટાભાગના મકાનો પહેલેથી જ મંજૂર થઈ ગયા છે. ડિજિટલ અને તકનીકી પહેલનો ઉલ્લેખ કરતા શ્રી ચૌહાણે કહ્યું કે સ્વામિત્વ (SVAMITVA) યોજના હેઠળ, 3.28 lakh ગામોમાં ડ્રોન સર્વે પૂર્ણ કરવામાં આવ્યો છે અને 2.76 crore પ્રોપર્ટી કાર્ડ આપવામાં આવ્યા છે. ડિજિટલ ઈન્ડિયા લેન્ડ રેકોર્ડ્સ મોડર્નાઈઝેશન પ્રોગ્રામ હેઠળ, ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 99.8 percent જમીન રેકોર્ડનું ડિજિટાઈઝેશન પૂર્ણ થઈ ગયું છે. નેશનલ રૂરલ લાઈવલીહુડ મિશન હેઠળ, 10 crore થી વધુ ગ્રામીણ મહિલાઓ હવે 90 lakh થી વધુ સ્વ-સહાય જૂથો સાથે જોડાયેલી છે. ‘લખપતિ દીદીઓ’ ની સંખ્યા 2.5 crore ને વટાવી ગઈ છે, જે ગ્રામીણ મહિલાઓના આર્થિક સશક્તિકરણમાં એક મોટી સિદ્ધિ છે. શ્રી ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે આર્થિક સર્વેક્ષણ પ્રતિબિંબિત કરે છે કે કેવી રીતે સતત નીતિગત ધ્યાન, સંસ્થાકીય સુધારાઓ અને લક્ષિત રોકાણોએ કૃષિને મજબૂત કરી છે અને ગ્રામીણ ભારતમાં પરિવર્તન લાવ્યું છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે આ પરિણામો સમાવેશી વૃદ્ધિ, ખેડૂત કલ્યાણ અને ટકાઉ ગ્રામીણ વિકાસ પ્રત્યે સરકારની પ્રતિબદ્ધતાને રેખાંકિત કરે છે, જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે ભારતની વિકસિત રાષ્ટ્ર બનવાની યાત્રામાં ગામડાઓ કેન્દ્રીય ભૂમિકા ભજવે.

SM/GP/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2222247) મુલાકાતી સંખ્યા : 58