ઇલેક્ટ્રોનિક્સ તથા સૂચના પ્રોદ્યોગિકી મંત્રી
નવી આધાર એપ રાષ્ટ્રને સમર્પિત
નવી આધાર એપ લોકોને કેન્દ્રમાં રાખીને ઓળખની ચકાસણીની નવી કલ્પના કરે છે
પસંદગીયુક્ત શેરિંગ, આંગળીના ટેરવે સંમતિ નિયંત્રણ
બતાવો, શેર કરો, ચકાસો: આધાર એપ આધારના વપરાશને વિસ્તૃત કરશે, જીવન જીવવાની સરળતામાં વધારો કરશે
प्रविष्टि तिथि:
28 JAN 2026 8:47PM by PIB Ahmedabad
વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી રાજ્ય મંત્રી શ્રી જિતિન પ્રસાદે આજે નવી આધાર એપ રાષ્ટ્રને સમર્પિત કરી, જે લોકોને કેન્દ્રમાં રાખીને ઓળખની ચકાસણીમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે.

યુનિક આઇડેન્ટિફિકેશન ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (UIDAI) દ્વારા વિકસિત, આધાર એપ એ આગામી પેઢીની મોબાઇલ એપ્લિકેશન છે જે આધાર નંબર ધારકો (ANH) ને તેમની ડિજિટલ ઓળખ રાખવા, શેર કરવા, બતાવવા અને ચકાસવા માટે સુરક્ષિત, અનુકૂળ અને ગોપનીયતા-પ્રથમ (privacy-first) માર્ગ પ્રદાન કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે.
નવી એપનું અનાવરણ કર્યા પછી, શ્રી પ્રસાદે પ્રશંસનીય કાર્ય માટે UIDAI ને અભિનંદન આપ્યા અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આધાર સરકાર માટે ડિજિટલ ગવર્નન્સનો એક નમૂનો (showpiece) બની રહ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે UIDAI સેવા વિતરણને મુશ્કેલીમુક્ત અને સીમલેસ બનાવી રહ્યું છે, અને નવી એપ આ પ્રક્રિયાને વધુ વેગ આપશે.

ભારતના સ્કેલ પર, ડિજિટલ ઓળખ પ્રણાલી એ માત્ર ટેકનોલોજીકલ સિદ્ધિ નથી; તે જાહેર વિશ્વાસ, સુશાસન અને નાગરિકોના સશક્તિકરણની બાબત છે. નવી આધાર એપ નિયંત્રણ, સંમતિ અને સુવિધા મજબૂત રીતે રહેવાસીઓના હાથમાં આપીને આ સિદ્ધાંતોને મૂર્ત સ્વરૂપ આપે છે.
તેમના સંબોધનમાં, MeitY ના સચિવ એસ. ક્રિષ્નને જણાવ્યું હતું કે નવી એપ ડેટા મિનિમાઇઝેશન (ડેટાનો ઓછો ઉપયોગ) ને પ્રોત્સાહન આપશે અને સુરક્ષામાં વધારો કરશે અને આધાર નંબર ધારકો દ્વારા માહિતીના પસંદગીયુક્ત શેરિંગને પ્રોત્સાહન આપશે.
વપરાશકર્તાઓના સમગ્ર સ્પેક્ટ્રમમાં ઉપયોગમાં સરળતા માટે ડિઝાઇન કરાયેલી, આધાર એપ વાસ્તવિક જીવનના ઉપયોગના કિસ્સાઓની (use cases) વ્યાપક શ્રેણીને સપોર્ટ કરે છે. આમાં ઓફલાઇન વેરિફિકેશન સીકિંગ એન્ટિટીના (OVSE) QR કોડ સ્કેનિંગ દ્વારા હોટેલ ચેક-ઇન્સનો સમાવેશ થાય છે. તે વૈકલ્પિક ફેસ વેરિફિકેશન (ચહેરાની ચકાસણી), સિનેમા ટિકિટ બુકિંગ માટે વય ચકાસણી, મુલાકાતીઓ અને એટેન્ડન્ટ્સ માટે હોસ્પિટલ એડમિશન, ગિગ વર્કર્સ અને સર્વિસ પાર્ટનર્સની ચકાસણી જેવા અનેક ઉપયોગના કિસ્સાઓની મંજૂરી આપે છે.
એપમાં હાજરીના પુરાવા (proof of presence) માટે ફેસ વેરિફિકેશન, સિંગલ ક્લિકમાં બાયોમેટ્રિક લોક/અનલોક, ઓથેન્ટિકેશન હિસ્ટ્રી જોવી અને સંપર્ક વિગતો સરળતાથી શેર કરવા માટે QR-આધારિત સંપર્ક કાર્ડ જેવી અદ્યતન કાર્યક્ષમતાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે.
તે એક જ ઉપકરણ પર પાંચ સુધીના આધાર પ્રોફાઇલના સંચાલનની મંજૂરી આપે છે, જે “વન ફેમિલી – વન એપ” (એક પરિવાર – એક એપ) ના ખ્યાલને સક્ષમ કરે છે. સરનામાં અપડેટ કરવા ઉપરાંત, રહેવાસીઓ હવે એપ દ્વારા તેમના રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબરને અપડેટ કરી શકે છે, ભવિષ્યમાં વધુ અપડેટ સેવાઓનું આયોજન છે.
UIDAI ના ચેરમેન શ્રી નીલકંઠ મિશ્રાએ જણાવ્યું હતું કે પેપરથી પેપરલેસ સુધીની સફર એ એક મોટું કદમ છે અને UIDAI લોકોને તેની કામગીરી અને નવીનતાના કેન્દ્રમાં રાખશે.
UIDAI ના CEO શ્રી ભુવનેશ કુમારે જણાવ્યું હતું કે એપની મુખ્ય વિશેષતા પસંદગીયુક્ત ઓળખપત્ર શેરિંગ (selective credential sharing) છે. રહેવાસીઓ વિનંતી કરતી સંસ્થાઓ દ્વારા જનરેટ કરાયેલ કસ્ટમાઇઝ્ડ QR કોડ દ્વારા ચોક્કસ ઉપયોગના કિસ્સામાં જરૂરી વિશિષ્ટ ઓળખ ક્ષેત્રો (identity fields) જ શેર કરી શકે છે.
તેમણે સમજાવ્યું કે આ સુનિશ્ચિત કરે છે કે વેરિફાયર દ્વારા આધાર નંબર સંગ્રહિત કરવામાં ન આવે અને માત્ર ડિજિટલ રીતે સહી કરેલા ચકાસી શકાય તેવા ઓળખપત્રો જ શેર કરવામાં આવે, જે ડિજિટલ પર્સનલ ડેટા પ્રોટેક્શન (DPDP) એક્ટને અનુરૂપ ડેટા મિનિમાઇઝેશનને પ્રોત્સાહન આપે છે.
નવી આધાર એપના લોન્ચિંગ સાથે, ભારત ફરી એકવાર તેના ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના મુખ્ય સિદ્ધાંતની પુષ્ટિ કરે છે: ટેકનોલોજી હંમેશા રહેવાસી-કેન્દ્રિત, સર્વસમાવેશક અને વિશ્વાસ પર બનેલી હોવી જોઈએ.
SM/NP/GP/JD
(रिलीज़ आईडी: 2219806)
आगंतुक पटल : 22