ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰਾਲਾ
azadi ka amrit mahotsav

ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਜ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਸ਼ਿਵਿਰ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ, ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਰਣਨੀਤਕ ਰੋਡਮੈਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ

Posted On: 20 JAN 2026 2:18PM by PIB Chandigarh

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਜ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਉਦੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਸੈਸ਼ਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ , ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਜ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕੀਤੀ। 22 ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ, 27 ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਅਤੇ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਦਯੋਗ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਨਿਫਟੇਮ (NIFTEM) ਅਤੇ ਇਨਵੈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ । ਇਹ ਸੈਸ਼ਨ ਨੀਤੀਗਤ ਸੁਧਾਰਾਂ, ਨਵੀਨਤਾ, ਮੁੱਲ ਲੜੀ ਏਕੀਕਰਣ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕਾਰਵਾਈ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਜ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਕੱਤਰ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਹੋਰ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਵਧੀਕ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਸੀਨੀਅਰ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਵਣਜ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਰਥਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜਾ-ਮੁਖੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।  

 

ਉਦਘਾਟਨੀ ਸੈਸ਼ਨ: ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਈਕੋ-ਸਿਸਟਮ ਲਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ

ਕੇਂਦਰੀ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਚਿਰਾਗ ਪਾਸਵਾਨ ਨੇ ਚਿੰਤਨ ਸ਼ਿਵਿਰ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ , ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਅਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਚਨਬੱਧਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ , ਜੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਏਗਾ, ਵਾਢੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾਏਗਾ, ਮੁੱਲ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗਾ, ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ ।

 

ਸ਼੍ਰੀ ਪਾਸਵਾਨ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ-ਮੁੱਲ ਲੜੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਕਾਸ ਤਰਜੀਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਮੁੱਲ-ਵਰਧਿਤ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਖੁਰਾਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਵਿਸ਼ਵ ਸਪਲਾਇਰ ਵਜੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਲਈ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਥੰਮ੍ਹ ਵਜੋਂ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ ।

ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪ ਗ੍ਰਾਂਟ ਚੈਲੇਂਜ ਦੇ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸਫਲਤਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੇਖ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜੋ ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਉੱਦਮਤਾ 'ਤੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਦੇ ਹਨ।

 

ਸਮੂਹਿਕ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ: ਮੁੱਖ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ

ਚਿੰਤਨ ਸ਼ਿਵਿਰ ਵਿੱਚ ਛੇ ਥੀਮੈਟਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਬਰ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਸੈਸ਼ਨ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨਾਬੱਧ ਖੇਤਰੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਫੁੱਟਪ੍ਰਿੰਟ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ; ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਡ ਫੂਡ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਸਥਿਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ; ਨਿਊਟਰਾਸਿਊਟੀਕਲਸ, ਫੂਡ ਫੋਰਸਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ, ਪਲਾਂਟ-ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਰਗੇ ਉੱਚ-ਵਿਕਾਸ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ; ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ; ਖੇਤ ਤੋਂ ਪਲੇਟ ਤੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ-ਖੁਰਾਕ ਮੁੱਲ ਲੜੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨਾ; ਅਤੇ ਸਬੂਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਰਾਹੀਂ ਪੋਸ਼ਣ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਡ ਫੂਡ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਿੱਥਾਂ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ।

 

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਵਿਵਹਾਰਿਕ ਅਤੇ ਨਤੀਜਾ-ਮੁਖੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉੱਦਮਾਂ (MSMEs) ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ-ਪੱਧਰੀ ਏਕੀਕਰਣ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨਾ, ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਸਮਰੱਥਾ, ਕੋਲਡ-ਚੇਨ, ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਪੱਧਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਨਿਰਯਾਤ-ਮੁਖੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਬਿਹਤਰ ਮਾਰਕਿਟ ਪਹੁੰਚ, "ਬ੍ਰਾਂਡ ਇੰਡੀਆ" ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਮਾਰਕਿਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਗੈਸਟਰੋ-ਕੂਟਨੀਤੀ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਇੰਡੀਆ ਕੁਆਲਿਟੀ ਫੂਡ ਮਾਰਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਨਵੀਨਤਾ ਕਲੱਸਟਰਾਂ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਟਰੇਸੇਬਿਲਟੀ ਪਲੈਟਫਾਰਮਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ, ਅਤੇ ਨਿਊਟਰਾਸਿਊਟੀਕਲ , ਪਲਾਂਟ-ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਅਤੇ ਅਲਕੋਹਲ ਵਾਲੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸਹਾਇਤਾ ਵਰਗੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ-ਅਧਾਰਿਤ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮ, AI-ਸਮਰੱਥ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ; ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾਵਾਂ, ਮੁੱਲ-ਚੇਨ ਵਿੱਤ, ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਕਲੱਸਟਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ-ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਕੇਂਦਰਾਂ; ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਟਰੇਸੇਬਿਲਟੀ ਲਈ ਸਮਰਥਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਡ ਖੁਰਾਕ ਬਾਰੇ ਮਿੱਥਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਚਾਰ, ਜਨਤਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ, ਸਕੂਲੀ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ, ਖੋਜ ਸਹਾਇਤਾ, ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਬੂਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ, ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਅਤੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਚਾਰੂ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਢਾਂਚਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

 

ਰਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਭਿਆਸ: ਸੰਪੂਰਨ ਖੇਤਰੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ

ਚਿੰਤਨ ਸ਼ਿਵਿਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਅਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀਗਤ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ, ਫੂਡ ਪਾਰਕਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਸਿੰਗਲ-ਵਿੰਡੋ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਸਿਸਟਮ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਕਾਈਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਰੋਡਮੈਪ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ PMFME ਯੋਜਨਾ, ਖੇਤਰੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਰਾਜ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਭੋਜਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਉੱਦਮਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਸੰਸਥਾਗਤ ਸਹਾਇਤਾ ਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਪਣੀ ਅਗਵਾਈ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੇ ਰਾਜ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਅਤੇ PMKSY ਅਤੇ PMFME ਵਰਗੀਆਂ ਕੇਂਦਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਿਤ ਸਫਲ ਕਲੱਸਟਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਮੁੱਲ-ਚੇਨ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਕੌਫੀ, ਕੋਕੋ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਤੀਜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।

ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸੁਧਾਰਾਂ, ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ। ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਨੇ ਸੁਧਾਰ-ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਸਨ, ਮੁੱਲ-ਚੇਨ ਵਿਕਾਸ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ, ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ-ਮੁਖੀ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਅਤੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਕਲੱਸਟਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਹੱਬ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਗਬਾਨੀ-ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਵਿਕਾਸ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ, ਉੱਚ ਸਬਸਿਡੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਸੰਗਠਨ (FPO)-ਸੰਚਾਲਿਤ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ, ਅਤੇ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਿਹਾਰ , ਅੰਡੇਮਾਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਬਾਰ ਦ੍ਵੀਪ ਸਮੂਹ  ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਸਮੇਤ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸੈਕਟਰ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੂਝ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ, ਅੰਤਰ-ਰਾਜੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨ ਸ਼ਿਵਿਰ ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੀਤਾ।

ਚਿੰਤਨ ਸ਼ਿਵਿਰ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਜ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਉਦੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਉਪਜ ਮੰਡੀ ਸਮਿਤੀ (KUMS) ਵਿਖੇ ਕਾਮਨ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਫੈਸਿਲਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਸਟਰਡ ਐਪਲ, ਜਾਮੁਨ, ਆਂਵਲਾ ਅਤੇ ਐਲੋਵੇਰਾ ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ ਜੰਗਲੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਜ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ PMFME ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਮੁੱਲ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗੀ, ਸਥਾਨਕ ਉੱਦਮੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰੇਗੀ, ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਟਿਕਾਊ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਆਜੀਵਿਕਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸਥਿਤੀ

ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਜ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੇਵਿਵਹਾਰਰਿਕ, ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਯੋਗ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੱਤਧਾਰਕਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੈਕਟਰ-ਵਾਰ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ।

ਸ਼੍ਰੀ ਪਾਸਵਾਨ ਨੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੇਂਦਰ, ਰਾਜਾਂ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਰੰਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ  ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੋਹਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ।

****

ਪੀਕੇ/ਕੇਸੀ/ਐੱਸਕੇਜੇ ​​/ਐੱਸਵੀ


(Release ID: 2217965) ਵਿਜ਼ੀਟਰ ਕਾਊਂਟਰ : 16