গ্ৰামোন্নয়ণ মন্ত্ৰালয়
azadi ka amrit mahotsav

বৰ্ষান্তিক পৰ্যালোচনা ২০২৫: ভূমি সম্পদ বিভাগ

ডিজিটেল ইণ্ডিয়া ভূমি অভিলেখ আধুনিকীকৰণ কাৰ্যসূচীঃ ১৯খন ৰাজ্যৰ নাগৰিকসকলে এতিয়া ডিজিটেল স্বাক্ষৰিত, আইনগতভাৱে বৈধ ভূমিৰ অভিলেখ ডাউনলোড কৰিব পাৰে

নক্সা(NAKSHA) পৰীক্ষামূলক কাৰ্যসূচীয়ে ১৫৭টা নগৰীয়া স্থানীয় নিকায়ত দ্ৰুত অগ্ৰগতি লাভ কৰিছে

ৰাজহৰ চৰ্তাৱলীৰ ‘লেণ্ড ষ্টেক’ আৰু ‘শব্দকোষ’: চণ্ডীগড় আৰু তামিলনাডুত পৰীক্ষামূলক প্ৰকল্প হিচাপে আৰম্ভ কৰা হয়

ভূ-স্থানাংকৰ ভিত্তিত ১৪ সংখ্যাৰ ‘আলফানিউমাৰিক কোড’ "ভূমিৰ বাবে আধাৰ" হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে

ডব্লিউডিচি-পিএমকেএছওৱাই ২.০-ৰ অধীনত ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহলৈ সামগ্ৰিকভাৱে মুকলি কৰা হৈছে কেন্দ্ৰীয় পুঁজিৰ ৫৫৭৬ কোটি টকা

২০২৫ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ পৰা ২০২৫ চনৰ মে’ মাহৰ ভিতৰত “জলচ্ছেদ যাত্ৰা” অনুষ্ঠিত হৈছিল

২০২৫ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত আৰম্ভ হৈছে দেশজোৰা অভিযান জলচ্ছেদ মহোৎসৱ”

प्रविष्टि तिथि: 01 JAN 2026 1:21PM by PIB Guwahati

 

ভূমি সম্পদ বিভাগে দুটা আঁচনি/কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰি আছে:

  1. ডিজিটেল ভাৰত ভূমি অভিলেখ আধুনিকীকৰণ কাৰ্যসূচী (ডিআইএলআৰএমপি) আৰু
  2. প্ৰধানমন্ত্ৰী কৃষি সিঞ্চায়ী যোজনাৰ জলচ্ছেদ উন্নয়ন প্ৰভাগ (ডবিলিউডিচি-পিএমকেএছওৱাই)

ডিজিটেল ইণ্ডিয়া ভূমি-অভিলেখ আধুনিকীকৰণ কাৰ্যসূচী (ডি আই এল আৰ এম পি): পৰিপূৰ্ণতা অৰ্জন 

বিভাগটোৱে ভূমি অভিলেখ ডিজিটেলাইজেশ্যন-ৰ মূল উপাদানসমূহত সামগ্ৰিকভাৱে প্ৰায় পৰিপূৰ্ণতা লাভ কৰিছে, ফলপ্ৰসূভাৱে ভূমি প্ৰশাসনক "ইন-লাইন"ৰ পৰা "অনলাইন"লৈ স্থানান্তৰিত কৰিছে।

 

• অধিকাৰৰ অভিলেখ(আৰঅ’আৰ) ৰ কম্পিউটাৰাইজেশ্যন: দেশজুৰি ৯৭.২৭% গাঁৱত সম্পূৰ্ণ হৈছে।

• মানচিত্ৰৰ ডিজিটেলাইজেশ্যন: দেশৰ ৯৭.১৪% অঞ্চলৰ বাবে ‘কেডাষ্ট্ৰেল মেপ’ ডিজিটেলাইজ কৰা হৈছে।

• মূলপাঠ-মানচিত্ৰ-ৰ সংহতি: এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সাফল্য, য’ত ৮৪.৮৯% গাঁৱে তেওঁলোকৰ অধিকাৰৰ লিখিত অভিলেখ (আৰঅ’আৰ)ক স্থানীয় কেডাষ্ট্ৰেল মেপ-ৰ সৈতে সফলতাৰে সংযুক্ত কৰিছে।

প্ৰভাৱ: ১৯খন ৰাজ্যৰ নাগৰিকে এতিয়া ঘৰৰ পৰাই ডিজিটেলভাৱে স্বাক্ষৰিত, আইনগতভাৱে বৈধ ভূমিৰ অভিলেখ ডাউনলোড কৰিব পাৰিব, আৰু ৪০৬খন জিলাৰ বেংকসমূহে অনলাইনযোগে বন্ধক পৰীক্ষা কৰিব পাৰিব, যাৰ ফলত ঋণৰ সুবিধা যথেষ্ট ক্ষিপ্ৰ হ’ব।

 

২. নক্সা:  নগৰীয়া ভূমিৰ অভিলেখত বিপ্লৱৰ সৃষ্টি কৰিছে

নগৰীয়া ভূমি ব্যৱস্থাপনাৰ জটিলতাক সম্বোধন কৰি নক্সা-NAKSHA (National Geospatial Knowledge-based Land Survey of Urban Habitations) পৰীক্ষামূলক কাৰ্যসূচীয়ে ১৫৭টা নগৰীয়া স্থানীয় নিকায় (ইউএলবি)ত দ্ৰুত অগ্ৰগতি লাভ কৰিছে।

• আকাশী জৰীপ: ১১৬টা ইউ এল বি-ত (লক্ষ্যৰ ৮৭%) উচ্চ ৰিজ’লিউশ্যনৰ চিত্ৰৰ সৈতে প্ৰায় ৫,৯১৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ সামৰি আকাশী জৰীপ সম্পূৰ্ণ কৰা হৈছিল।

• ভূমি সত্যতা(গ্ৰাউণ্ড ট্ৰুথিং): ৭২টা ইউএলবি-ত ভূমি সত্যতা অভিযান আৰম্ভ কৰা হৈছে, ২১খন চহৰত ১০০% সম্পূৰ্ণতা লাভ কৰা হৈছে।

• ৰাজ্যসমূহক উত্সাহ প্ৰদান কৰা (SASCI): ‘মূলধনী বিনিয়োগৰ বাবে ৰাজ্যসমূহক বিশেষ সহায়ৰ আঁচনি (SASCI) ২০২৫-২৬’ৰ অধীনত বিভাগটোৱে নিৰ্দিষ্ট NAKSHA সাফল্য অৰ্জন কৰা ২৪খন ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চললৈ ১,০৫০ কোটি টকাৰ পুঁজিৰ পৰামৰ্শ সফলতাৰে আগবঢ়াইছে।

 

৩. কৌশলগত আৰম্ভণি: ভূমিৰ ষ্টেক আৰু ৰাজহৰ চৰ্তাৱলীৰ শব্দকোষ

২০২৫ চনৰ ৩১ ডিচেম্বৰ মাহত আৰম্ভ কৰা দুটা যুগান্তকাৰী পদক্ষেপেৰে বছৰৰ সামৰণি পৰে।

• লেণ্ড ষ্টেক: চণ্ডীগড় আৰু তামিলনাডুত পৰীক্ষামূলক প্ৰকল্প হিচাপে আৰম্ভ কৰা এই জিআইএছ ভিত্তিক প্লেটফৰ্ম-য়ে ভূমি, মালিকীস্বত্ব, পঞ্জীয়ন, আৰু ভৱন আদিৰ তথ্য একত্ৰিত কৰে। ই বিভাগটোক (ৰাজহ, জৰীপ, পঞ্জীয়ন, স্থানীয় সংস্থাসমূহ) বিশ্বৰ উত্তম পদ্ধতিসমূহৰ পৰা আধাৰিত কৰি এক ঐক্যবদ্ধ, আন্তঃকাৰ্যকৰী মঞ্চত কাম কৰিবলৈ সক্ষম কৰে।

• ৰাজহ চৰ্তাৱলীৰ শব্দকোষ (GoRT): ভাৰতৰ ভূমি প্ৰশাসনৰ ভাষিক বৈচিত্ৰ্যক সম্বোধন কৰিবলৈ ‘খচৰা’, ‘ডাগ’, ‘পুলা’ আদি শব্দৰ সমন্বয় সাধন কৰিবলৈ এখন শব্দকোষ প্ৰকাশ কৰা হৈছিল। ই ৰাজ্য-নিৰ্দিষ্ট পৰিভাষাৰ ঠাই নোলোৱাকৈ তথ্যৰ আন্তঃকাৰ্যক্ষমতা নিশ্চিত কৰিবলৈ স্থানীয় ভাষা, হিন্দী, ইংৰাজী আৰু ৰোমান লিপিত অৰ্থ প্ৰদান কৰে।

 

৪. আলপিন (ভূ-আধাৰ): মাটিৰ বাবে এক অনন্য পৰিচয়

ভূ-স্থানাংকৰ ভিত্তিত ১৪টা সংখ্যাৰ ‘আলফানিউমাৰিক কোড ইউনিক লেণ্ড পাৰ্চেল আইডেন্টিফিকেশ্যন নম্বৰ’ (ULPIN) "ভূমিৰ বাবে আধাৰ" হিচাপে স্থাপন কৰা হৈছে।

• সামৰি লোৱা এলেকা: ২০২৫ চনৰ নৱেম্বৰ মাহ পৰ্যন্ত ২৯খন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ ৩৬ কোটিৰো অধিক মাটিৰ টুকুৰাত ‘ইউএলপিএন’ নিয়োজিত কৰা হৈছে।

• সুবিধা: ই বাৰংবাৰিতা দূৰ কৰে, বেনামি লেনদেন ৰোধ কৰে, আৰু এক ঐক্যবদ্ধ ভূমি পৰিতন্ত্ৰৰ পথ প্ৰশস্ত কৰে।

৫. এন জি ডি আৰ এছ: এক ৰাষ্ট্ৰ, এক পঞ্জীয়ন

ৰাষ্ট্ৰীয় জেনেৰিক নথিপত্ৰ পঞ্জীয়ন ব্যৱস্থা (এনজিডিআৰএছ)ই সম্পত্তিৰ লেনদেন সুশৃংখলিত কৰিছে, "ব্যৱসায় কৰাৰ স্বাচ্ছন্দ্য" প্ৰসাৰিত কৰিছে।

• অভিগ্ৰহণ: পঞ্জাৱ, মহাৰাষ্ট্ৰ, আৰু হিমাচল প্ৰদেশকে ধৰি ১৭খন ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলত কাৰ্যকৰী কৰা হৈছে।

• সংহতি: ৮৮.৬% উপ-পঞ্জীয়ক কাৰ্যালয় (এছ আৰ অ’) এতিয়া ৰাজহ কাৰ্যালয়ৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হৈছে, যাৰ ফলত পঞ্জীয়নৰ লগে লগে ভূমিৰ অভিলেখৰ স্বয়ংক্ৰিয় নামান্তৰণ সম্ভৱ হৈছে।

৬. নীতি সংস্কাৰ আৰু সামাজিক প্ৰভাৱ

• আৰঅআৰ-ত লিংগ স্তম্ভ: মহিলা সবলীকৰণৰ দিশত এক ঐতিহাসিক পদক্ষেপ হিচাপে অধিকাৰৰ অভিলেখত বাধ্যতামূলক লিংগ স্তম্ভ প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত মহিলাকেন্দ্ৰিক নীতি আৰু লক্ষ্যভিত্তিক সুবিধা প্ৰদানক সমৰ্থন কৰিবলৈ লিংগ-বিভাজিত তথ্য সৃষ্টি কৰিব পৰা যায়।

• ৰাজহ আদালতৰ গোচৰ ব্যৱস্থাপনা ব্যৱস্থা (আৰচিচিএমএছ): নিষ্পত্তি নোহোৱাকৈ থাকি যোৱা ভূমি বিবাদৰ মোকাবিলা কৰিবলৈ ২২খন ৰাজ্যই ‘আৰচিচিএমএছ’ নিয়োজিত কৰিছে। এই ব্যৱস্থাই অনলাইন ফাইলিং, বাস্তৱ সময়ৰ অনুসৰণ, আৰু আদালতৰ আদেশক তৎক্ষণাত প্ৰতিফলিত কৰিবলৈ ভূমি অভিলেখৰ সৈতে সংহতি প্ৰদান কৰে।

• ভূমি অধিগ্ৰহণ (RFCTLARR আইন, ২০১৩): ভূমি অধিগ্ৰহণ মানৱীয়, অংশগ্ৰহণমূলক আৰু স্বচ্ছ হৈ যাতে  থাকে তাৰ বাবে বিভাগটোৱে ন্যায্য ক্ষতিপূৰণ আৰু পুনৰ্বাসনৰ মানক বলবৎকৰণ অব্যাহত ৰাখিছে।

  • . প্ৰতিষ্ঠানিক শক্তিশালীকৰণ: উৎকৃষ্টতা কেন্দ্ৰ (চিঅ)
  • এই সংস্কাৰসমূহ বৰ্তাই ৰাখিবলৈ বিভাগটোৱে ‘চেণ্টাৰ অব এক্সেলেন্স’ (চিঅ’ই)-ৰ নেটৱৰ্ক ছটালৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰি এই বছৰ গুজৰাটত এটা নতুন প্ৰতিষ্ঠান সংযোজিত কৰে। এই কেন্দ্ৰসমূহে ড্ৰ’ন জৰীপ, জিআইএছ, আৰু আধুনিক ভূমি আইনসমূহৰ সন্দৰ্ভত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰে।

ক্ৰমিক নং

চিঅই-ৰ নাম

অধিকাৰক্ষেত্ৰ (ৰাজ্য/ইউটি)

য়াশাদা, পুনে

মহাৰাষ্ট্ৰ, মধ্য প্ৰদেশ, চত্তিশগড়, গোৱা

এটিআই, মাইশূৰু

কৰ্ণাটক, কেৰালা, তামিলনাডু, তেলেংগাণা, পুডুচেৰী, আন্দামান আৰু নিকোবৰ, লাক্ষাদীপ

এএচএছটিচি, গুৱাহাটী

অসম, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজ্য(ত্ৰিপুৰা, মণিপুৰ ইত্যাদি)

এমজিএছআইপিএ, পাঞ্জাৱ

পাঞ্জাৱ, হাৰিয়ানা, হিমাচল প্ৰদেশ, জম্মু আৰু কাশ্মীৰ, চণ্ডিগড়, লাডাখPunjab,

এলবিএছএনএএ, মুছৌৰী

উত্তৰ প্ৰদেশ, উত্তৰাখণ্ড, বিহাৰ, ঝাৰখণ্ড, প্শ্চিম বংগ, ওড়িশা

ডিআইএছআৰএ, গান্ধীনগৰ

গুজৰাট,, ৰাজস্থান, দিল্লী, দাদ্ৰা আৰু নগৰ হাভেলী, দমন আৰু দিউ

 

. আৰ্থিক অনুশাসন

২০২৫-২৬ বিত্তীয় বৰ্ষৰ বাবে নৱেম্বৰৰ মাজভাগ পৰ্যন্ত বাজেটৰ প্ৰায় ৬০% ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, যিয়ে কাৰ্যকৰীকৰণৰ ত্বৰান্বিত গতিক প্ৰতিফলিত কৰিছে।

 

২. প্ৰধানমন্ত্ৰী কৃষি সিঞ্চায়ী যোজনা (ডব্লিউ ডি চি-পি এম কে এছ ওৱাই) জলচ্ছেদ উন্নয়ন প্ৰভাগ

 

১) প্ৰধানমন্ত্ৰী কৃষি সিঞ্চায়ী যোজনা (ডব্লিউ ডি চি-পি এম কে এছ ওৱাই)ৰ জলচ্ছেদ উন্নয়ন প্ৰভাগ: ২০২১-২২ চনৰ পৰা ২০২৫-২৬ চনলৈকে বৰষুণ আৰু অৱক্ষয়ী ভূমি উন্নয়নৰ বাবে আঁচনিখনৰ কেন্দ্ৰীয় অংশীদাৰিত্ব হৈছে ৮,১৩৪ কোটি টকা। ডব্লিউ ডি চি-পি এম কে এছ ওৱাই ২.০ (৪৯.৫০ লাখ হেক্টৰ; ৮,১৩৪ কোটি টকাৰ কেন্দ্ৰীয় অংশীদাৰিত্বৰ সৈতে সংগতিপূৰ্ণ)ৰ লক্ষ্য এলেকা ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহক আবণ্টন দিয়া হৈছিল আৰু বিভাগে ২৮খন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল (জে এণ্ড কে আৰু লাডাখ)ৰ ৫২.৯৩ লাখ হেক্টৰ এলেকাত ১২২০টা প্ৰকল্পলৈ অনুমোদন জনাইছিল যাৰ মুঠ ব্যয় আছিল ১২,৯৭২.৮৬ কোটি টকা (কেন্দ্ৰীয় অংশীদাৰিত্ব ৮,৪৮৭.৯৭ কোটি টকা)। ডব্লিউ ডি চি-পি এম কে এছ ওৱাই ২.০ ৰ অধীনত ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহলৈ কেন্দ্ৰীয় পুঁজিৰ ৫৫৭৬ কোটি টকা মুকলি কৰা হৈছে।

 

২. বিভাগটোৱে কাৰ্য্ক্ষমতাৰ ভিত্তিত ১০খন ৰাজ্যলৈ অতিৰিক্ত ৭০টা জলচ্ছেদ প্ৰকল্প অনুমোদন জনাইছে।

 

৩. কৃতিত্বসমূহ তলত দিয়া ধৰণৰ (০১.০৪.২০২৫ৰ পৰা ৩০.০৯.২০২৫লৈ) :

• ১৭,২৩৭ টা জলচ্ছেদ নিৰ্মাণ / সজীৱ কৰা

• ৩৫,৮৮২ হেক্টৰ অতিৰিক্ত এলেকা সুৰক্ষামূলক জলসিঞ্চনৰ অধীনলৈ অনা

• লাভৱান হ’ল ৪.৮৬ লাখ কৃষক

• ১৩,৯৫৩ হেক্টৰ বাগিচা (বননি/ উদ্যান) কৰা হৈছে (০১.০৪.২০২৫ ৰ পৰা ২৫.০৯.২০২৫লৈ) :

  •  

 

৪) জলচ্ছেদ যাত্ৰা: ২০২৫ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ পৰা ২০২৫ চনৰ মে’ মাহৰ ভিতৰত ডব্লিউ ডি চি-পি এম কে এছ ওৱাই ২.০ৰ অধীনত চলোৱা জলাধাৰ উন্নয়ন কাৰ্যকলাপৰ বিষয়ে সজাগতা সৃষ্টি (জন সজাগতা) আৰু প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰসমূহত জনসাধাৰণৰ অংশগ্ৰহণ (জন অংশীদাৰিত্ব) সৃষ্টিৰ বাবে “জলাধাৰ যাত্ৰা” শীৰ্ষক এক গণ প্ৰচাৰ অভিযান চলোৱা হৈছিল।

৬ খন ৰাজ্য আৰু ২ খন কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলত আয়োজন কৰা হৈছিল জলচ্ছেদ যাত্ৰা। নতুন কামৰ বাবে ভূমি পূজন, সম্পূর্ণ হোৱ কামৰ উচৰ্গা, ভূমি আৰু জল সংৰক্ষণৰ পণ গ্ৰহণ, শ্রমদান, জলচ্ছেদৰ পঞ্চায়ত, জলচ্ছেদ জনভাগীদাৰী কাপ ইত্যাদি ইয়াত অন্তৰ্ভূক্ত কৰা হৈছিল। ২,১৮,৬৬১ টা গছপুলিৰ বাগিচা আৰু সামগ্ৰিকভাৱে ৮.৫ লাখতকৈয়ো অধিক লোকে ইয়াত অংশগ্ৰহণ কৰে। জলচ্ছেদ উন্নয়নৰ বাবে শিক্ষণ ব্যৱস্থাপনা ব্যৱস্থা (এল এম এছ) প্ৰস্তুত কৰা হৈছে আৰু ১০,৫৫৭ গৰাকী ব্যক্তিয়ে ইয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছে।

 

এই যাত্ৰাই আঁচনিখন ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত জনসাধাৰণৰ অংশগ্ৰহণ নাটকীয়ভাৱে বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰিছে।

 

জলচ্ছেদ জনভাগীদাৰী কাপ

জলচ্ছেদ যাত্ৰা-ৰ গতি বৰ্তাই ৰাখিবলৈ জলচ্ছেদৰ প্ৰকল্পসমূহৰ মাজত সম্প্ৰদায়ৰ মালিকীস্বত্ব আৰু সুস্থ প্ৰতিযোগিতা গঢ়ি তোলাৰ বাবে জলচ্ছেদ জনভাগীদাৰী কাপ প্ৰতিযোগিতা আৰম্ভ কৰা হয়।

২৫০ টাতকৈয়ো অধিক অ-লাভজনক সংস্থা নিয়োজিত হৈছে, আৰু জনভাগীদাৰীৰ জৰিয়তে প্ৰায় ১৯৫৮টা কাম হাতত লোৱা হৈছে যাৰ আনুমানিক ব্যয় হৈছে ৫৫.৯১ কোটি টকা।

  1. ৫. জলচ্ছেদ মহোৎসৱঃ ২০২৫ চনৰ ১১ নৱেম্বৰত কেন্দ্ৰীয় গ্ৰামোন্নয়ন দপ্তৰৰ মন্ত্ৰীয়ে গ্ৰাম্য উন্নয়ন আৰু যোগাযোগ দপ্তৰৰ ৰাজ্যিক মন্ত্ৰীগৰাকীৰ উপস্থিতিত জলচ্ছেদৰ পদক্ষেপত জনসাধাৰণৰ অংশগ্ৰহণ আৰু অধিক শক্তিশালী কৰাৰ বাবে “জলচ্ছেদ মহোৎসৱ” শীৰ্ষক এক দেশজোৰা অভিযান আৰম্ভ কৰে। কাৰ্যসূচীসমূহৰ ভিতৰত আছিল জলচ্ছেদ জনভাগীদাৰী কাপ-ৰ অধীনত বঁটা বিতৰণ, উচৰ্গা, ভূমি পূজন, শ্ৰমদান, বাগিচা নিৰ্মাণ অভিযান, আৰু পূৰ্বৰ জলচ্ছেদসমূহৰ সম্পত্তিৰ মেৰামতি আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণৰ বাবে মিছন জলচ্ছেদৰ পুনৰুত্থান কৰা। প্ৰসাৰ আৰু দৃশ্যমানতা বৃদ্ধিৰ বাবে ছ’চিয়েল মিডিয়া প্ৰতিযোগিতাও আৰম্ভ কৰা হৈছিল।

 

৬) নিজৰাৰ জলচ্ছেদ উন্নয়ন কাৰ্যকলাপ: ১৫খন ৰাজ্যই ডব্লিউ ডি চি-পি এম কে এছ ওৱাই ২.০ৰ অধীনত উন্নয়নৰ বাবে ৪৫৯৫টাতকৈয়ো অধিক নিজৰা চিনাক্ত কৰিছে য’ত ৩৩৫৭টা নিজৰা ইতিমধ্যে সজীৱ কৰি তোলা হৈছে যাৰ ফলত নিজৰাসমূহৰ পানীৰ নিষ্কাশনৰ পৰিমাণ আৰু উপলব্ধতাৰ সময়ৰ যথেষ্ট উন্নতি হৈছে।

 

৭. বিশ্ব বেংকৰ সহায়ত ৰিৱাৰ্ড(REWARD) কাৰ্যসূচীৰ অধীনত পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ জলচ্ছেদ প্ৰকল্পৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় কাৰিকৰী নিৰ্দেশনাৰ খচৰা চূড়ান্ত কৰা হৈছে। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে বিজ্ঞানসন্মত ভাৱে জলচ্ছেদ পৰিকল্পনা আৰু নিষ্পাদনৰ বাবে ডিজিটেল মাটিৰ সমীক্ষাৰ ভিত্তিত ভূমি সম্পদ তথ্য (এল আৰ আই), জলবিজ্ঞান আৰু সিদ্ধান্ত সমৰ্থন ব্যৱস্থা (ডি এছ এছ)-ৰ দৰে নতুন যুগৰ প্ৰযুক্তিসমূহ একত্ৰিত কৰা।

 

  1. ৮. ডব্লিউ ডি চি-পি এম কে এছ ওৱাই ৩.০ৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ৰ বাবে ইএফচি মেমো(EFC Memo) ৰ প্ৰস্তাৱ প্ৰস্তুত কৰা হৈছে যাৰ মুঠ খৰচ ১৬২৫৩ কোটি (১০৯৩৮ কোটি টকাৰ কেন্দ্ৰীয় অংশ) গতানুগতিক জলচ্ছেদ প্ৰকল্পৰ লগতে জলচ্ছেদ প্ৰকল্প এলেকাৰ বাহিৰত ৰূপায়ণ কৰিবলগীয়া কিছুমান উদ্ভাৱনীমূলক উপাদান যেনে (i) ১৫,০০০ টা নিজৰাৰ জলচ্ছেদ উন্নয়ন (ii) ৮ খন প্ৰধান ৰাজ্যত শুকান হোৱাৰ উপক্ৰম হোৱা বা শুকাই যোৱা নদী / নৈৰ সজীৱতা সৃষ্টি কৰা আৰু (iii) গতানুগতিক জলচ্ছেদ প্ৰকল্পৰ অধীনত সামৰি নোলোৱা খৰাং প্ৰৱণ আৰু বৰষুণৰ দ্বাৰা পৰিচালিত অঞ্চলসমূহৰ উন্নয়নৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰিবলৈ জলাশয়সমূহৰ পুনৰুজ্জীৱন। সংশ্লিষ্ট সকলো অংশীদাৰ অৰ্থাৎ ৰাজ্য চৰকাৰ, গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান /প্ৰাসংগিক বৈজ্ঞানিক সংস্থা, আইচিএআৰ প্ৰতিষ্ঠান, ৰাজহুৱা /প্ৰাইভেট লিমিটেডৰ সৈতে বিস্তৃত আলোচনা আৰু পৰামৰ্শ। ডব্লিউ ডি চি-পি এম কে এছ ওৱাই ৩.০ৰ প্ৰস্তাৱিত ই এফ চি মেমো প্ৰস্তুতৰ সৈতে জড়িত প্ৰাসংগিক সুনামধন্য এন জি অ'সমূহৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে।

 

৯. ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত প্ৰাকৃতিক কৃষিত তীব্ৰ গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। প্ৰাকৃতিক কৃষিৰ লক্ষ্যসমূহ ভূমি স্বাস্থ্য সংৰক্ষণ, পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ পুনৰুদ্ধাৰ, আৰু বহনক্ষম ভূমি ব্যৱস্থাপনাৰ লক্ষ্যৰ সৈতে ওতঃপ্ৰোতভাৱে সংগতিপূৰ্ণ বুলি বিবেচনা কৰি বিভাগে জলবায়ু-স্থিতিস্থাপক আৰু বহনক্ষম কৃষিৰ দিশত কৌশলগত হস্তক্ষেপ হিচাপে প্ৰস্তাৱিত ডব্লিউ ডি চি-পি এম কে এছ ওৱাই ৩.০ৰ অধীনত প্ৰায় ৫০,০০০ হেক্টৰ মাটিত পৰীক্ষামূলক ভাৱে প্ৰাকৃতিক কৃষি প্ৰসাৰিত কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়।

 

১০. ডব্লিউ ডি চি–পি এম কে এছ ওৱাই ২.০ৰ অগ্ৰগতি পৰ্যালোচনা আৰু ২০২৬ চনৰ পিছৰ ভৱিষ্যত জলচ্ছেদ কাৰ্যসূচীৰ বাবে ৰোডমেপ সন্দৰ্ভত আলোচনা কৰিবলৈ ২০২৫ চনৰ ১০–১১ নৱেম্বৰত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ গুন্টুৰত দুদিনীয়া ৰাষ্ট্ৰীয় জলচ্ছেদ সন্মিলনৰ আয়োজন কৰা হৈছিল।

১১. ২০২৫ চনৰ ৩–৫ জুন তাৰিখে অনুষ্ঠিত হোৱা বহনক্ষম জলভাগ ব্যৱস্থাপনাৰ বাবে ভূমি সম্পদ তথ্য (এল আৰ আই)ৰ সন্দৰ্ভত ৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলন অনুষ্ঠিত হয়।

 

১২. বিশ্ব বেংকৰ সহায়ক পুৰস্কাৰ কাৰ্যসূচীৰ অধীনত ২০২৫ চনৰ ২৬–২৮ নৱেম্বৰত বেংগালুৰুত আয়োজিত “জলচ্ছেদ স্থিতিস্থাপকতা: বিজ্ঞান, বহনক্ষমতা, আৰু সমাজ সংহতকৰণ” সন্দৰ্ভত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলন অনুষ্ঠিত হয়, য’ত বিশ্বৰ বিশেষজ্ঞ, ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠান, ৰাজ্য চৰকাৰ, আৰু নাগৰিক সমাজৰ সংস্থাসমূহে অংশগ্ৰহণ কৰে।

২০২৫ চনৰ ভিতৰত গ্ৰহণ কৰা পদক্ষেপসমূহে ভাৰতৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলসমূহৰ বাবে বহনক্ষম জলচ্ছেদ ব্যৱস্থাপনা, জলবায়ুৰ স্থিতিস্থাপকতা, সম্প্ৰদায়সমূহৰ অংশগ্ৰহণ, আৰু দীৰ্ঘম্যাদী জল সুৰক্ষাৰ প্ৰতি চৰকাৰৰ দায়বদ্ধতাক শক্তিশালী কৰে।

******

MS/HR/KB


(रिलीज़ आईडी: 2211730) आगंतुक पटल : 6
इस विज्ञप्ति को इन भाषाओं में पढ़ें: Tamil , English , Urdu , हिन्दी