ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ
azadi ka amrit mahotsav

ਚਾਣਕਯ ਰੱਖਿਆ ਸੰਵਾਦ 2025 ਸਮਾਪਤ


ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਲਈ ਸੁਧਾਰ - ਸਸ਼ਕਤ, ਸੁਰਕਸ਼ਿਤ ਔਰ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ

Posted On: 28 NOV 2025 6:02PM by PIB Chandigarh

ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੁਆਰਾ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਲੈਂਡ ਵਾਰਫੇਅਰ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਚਾਣਕਯ ਰੱਖਿਆ ਸੰਵਾਦ ਅੱਜ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਦੋ-ਰੋਜ਼ਾ ਸਮਾਗਮ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮਾਨੇਕਸ਼ੌਅ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਦੇ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਮਾਣਯੋਗ ਰਕਸ਼ਾ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਨਾ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਉਪੇਂਦਰ ਦਿਵੇਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਤਵੰਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 

ਇਹ ਸੰਵਾਦ ਸਸ਼ਕਤ, ਸੁਰਕਸ਼ਿਤ ਔਰ ਵਿਕਸਿਤ  ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਕਾਂਖਿਆ ਦਾ ਸਸ਼ਕਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਵੀਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚੁਣੌਤੀਆਂ, ਚੱਲ ਰਹੇ ਬਚਾਅ ਸੁਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਗਤੀਆਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ।

ਮਾਣਯੋਗ ਰਕਸ਼ਾ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਮੁੱਖ ਗ੍ਰੀਨ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤ, ਸੁਰਕਸ਼ਿਤ ਔਰ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਸੁਧਾਰਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚਾਣਕਯ ਰੱਖਿਆ ਸੰਵਾਦ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਅਨੁਭਵ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਰਣਨੀਤਕ ਸੋਚ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਕਤੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ ਵਿਚਕਾਰ ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ, ਸਪੇਸ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਬੋਧਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਮੇਤ ਯੁੱਧ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁਧਾਰ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਤਾਕਤ, ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਧਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਧਾਰਾਂ, ਲਚਕੀਲੇਪਣ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਣ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ, ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਥੰਮ੍ਹ ਹੋਣਗੇ। ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਧਿਆਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਸ਼ਕਤ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਵਿਸ਼ਵ ਸਥਿਰਤਾ, ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਆਂ ਦੀ ਨੈਤਿਕ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾਵਾਦੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਵਾਦ ਦੇ ਭਰਪੂਰ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਅਜਿਹੇ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਰਣਨੀਤਕ ਦੂਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਗਹਿਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸੀ, ਸਮਰੱਥ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਜੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਦਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੈਂਬਰ, ਰਾਜਦੂਤ ਡੀ.ਬੀ. ਵੈਂਕਟੇਸ਼ ਵਰਮਾ ਨੇ "2047 ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ" ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਤਾਂ ਹੀ ਸਾਰਥਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੋਚਣ, ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਬਾਹਰੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਾ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਵੈਂਕਟੇਸ਼ ਵਰਮਾ ਨੇ ਇੱਕ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਰੱਥ ਫੌਜੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਰੱਖਿਆ-ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਧਾਰ, ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਲਪਾਂ, ਅਤੇ ਘਟੀ ਹੋਈ ਆਰਥਿਕ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ  ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਦੂਤ ਵਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਣਨੀਤਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਰੱਖਿਆ ਢਾਂਚੇ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਇੱਛਾ, ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਧ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਤਾਕਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੰਤੁਲਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਸੁਧਾਰਾਂ, ਉੱਚ ਰੱਖਿਆ ਖਰਚ, ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ, ਅਤੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਸੰਯੁਕਤ ਫੌਜੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਦੂਤ ਵਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਲਚਕਤਾ ਅਤੇ 2047 ਤੱਕ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਇਸਦਾ ਉਭਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਚ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਾ ਕਰੇ।

ਰਾਜਦੂਤ ਪੰਕਜ ਸਰਨ, ਸਾਬਕਾ ਡਿਪਟੀ ਐਨਐਸਏ ਨੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਰਾਹੀਂ ਰਵਾਇਤੀ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਥੀਮੈਟਿਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ,ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਧੁਨਕਿ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਂਤਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ-ਅਧਾਰਤ ਤਿਆਰੀ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁਣ ਇਨਕਾਰਯੋਗ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਰਵਾਇਤੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਸੋਚ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਾਲ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਅਮੀਰ ਤਜ਼ਰਬੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਪੰਕਜ ਸਰਨ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸੰਸਥਾਨ ਹੁਣ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਥੰਮ੍ਹ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਸਕੱਤਰੇਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦਾ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇਹ ਕਦਮ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਸੀ। ਪੰਕਜ ਸਰਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਨੀਂਹ 'ਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਸਬਕਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਨਤਾ-ਅਧਾਰਤ ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚਾਣਕਯ ਰੱਖਿਆ ਸੰਵਾਦ ਵਰਗੇ ਮੰਚਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਸਾਖ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਕਜ ਸਰਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਸੰਸਥਾਗਤ ਸੁਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਰਣਨੀਤਕ ਸੋਚ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਏਕੀਕਰਣ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕਸਾਰ ਗਤੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅੱਜ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਟਲਫੀਲਡ ਇਕੁਅਲਾਈਜ਼ਰਜ਼ 'ਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਏਆਈ, ਆਟੋਨੋਮਸ ਸਿਸਟਮ, ਹਾਈਪਰਸੋਨਿਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਸਾਈਬਰ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਆਂ 'ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ, ਚੁਸਤ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਢਾਂਚਾਗਤ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਉੱਘੇ ਫੌਜੀ ਲੀਡਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤਤਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ, ਅਨੁਕੂਲ ਫੌਜੀ ਢਾਂਚੇ, ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੰਪੂਰਨ ਰਣਨੀਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਯੁੱਧ, ਬੋਧਾਤਮਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ।

ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਮਾਪਤੀ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਉਪ ਸੈਨਾ ਮੁਖੀ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਪੁਸ਼ਪੇਂਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ, ਚੁਸਤ, ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਸ਼ਕਤ ਅਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਬਲਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉੱਭਰਦੀਆਂ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਆਂ, ਬਦਲਦੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ, ਸੰਯੁਕਤਤਾ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੁਧਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਮਤੀ ਸੂਝ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਰੋਡਮੈਪ ਲਈ ਠੋਸ ਅਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਇਨਪੁਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ। ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਨੇ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ, ਭਵਿੱਖ-ਮੁਖੀ ਫੌਜੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨ-ਅਧਾਰਤ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫੌਜ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਲਈ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਨੇ ਮਾਨਯੋਗ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੁਲਾਰਿਆਂ, ਗਲੋਬਲ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਰਥਪੂਰਨ, ਸਾਰਥਕ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।

ਆਪਣੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਚਾਣਕਯ ਰੱਖਿਆ ਸੰਵਾਦ 2025 ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਰੁਖ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਮਾਣਯੋਗ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ, ਫੌਜ ਮੁਖੀ, ਜਨਰਲ ਉਪੇਂਦਰ ਦਿਵੇਦੀ, ਸੀਨੀਅਰ ਫੌਜੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਆਯੋਜਿਤ ਇਸ ਸੰਵਾਦ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੀਤਾ।

****

ਐਨਏ/ਆਰਐੱਸ/ਬਲਜੀਤ


(Release ID: 2198200) ਵਿਜ਼ੀਟਰ ਕਾਊਂਟਰ : 35