শান্তি আৰু অহিংসাৰ বিশ্বজুৰি প্ৰতীক মহাত্মা গান্ধীৰ জন্ম জয়ন্তী ২ অক্টোবৰত প্ৰতি বছৰে আন্তৰ্জাতিক অহিংসা দিৱস ৰূপে পালন কৰা হয়।

মহাত্মা গান্ধীৰ অহিংসাৰ উত্তৰাধিকাৰ

মহাত্মা গান্ধীৰ সত্যাগ্ৰহ আৰু অহিংস প্ৰতিবাদ আজিও আধুনিক ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তনশীল মাধ্যম। ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে মহাত্মা গান্ধীৰ শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিবাদ, বিশেষকৈ ১৯৩০ চনৰ দাণ্ডি মাৰ্চত শোষণৰ বিৰুদ্ধে অহিংসাৰ শক্তিৰ ওপৰত তেওঁৰ বিশ্বাস প্ৰতিফলিত হয়। মহাত্মা গান্ধীৰ বাবে অহিংসা কেৱল ৰাজনৈতিক মাধ্যম নাছিল বৰঞ্চ জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতিও আছিল। শান্তিপূৰ্ণ উপায়েৰেহে শান্তি লাভ কৰিব পৰা যায় বুলি তেওঁৰ বিশ্বাস আছিল।

মহাত্মা গান্ধীয়ে কৈছিল, “অহিংসা হৈছে মানৱতাৰ বাবে উপলব্ধ সৰ্বাধিক শক্তি – ই যিকোনো সৰ্বশক্তিমান অস্ত্ৰতকৈও অধিক শক্তিশালী।” তেওঁৰ মতামতে সমগ্ৰ বিশ্বৰ মানুহক অনুপ্ৰাণিত কৰে, মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰে আমেৰিকাত নাগৰিক অধিকাৰৰ বাবে কৰা যুঁজৰ পৰা আৰম্ভ কৰি দক্ষিণ আফ্ৰিকাত বৰ্ণবৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে নেলছন মেণ্ডেলাৰ সংগ্ৰামলৈকে, তেওঁৰ ধাৰণাই অগণন নেতা আৰু আন্দোলনক প্ৰভাৱিত কৰিছিল আৰু অহিংসাক প্ৰতিবাদ আৰু সংস্কাৰৰ এক শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।

বৰ্তমান বিশ্বত মহাত্মা গান্ধীৰ প্ৰাসংগিকতা

ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু পাৰিপাৰ্শ্বিক প্ৰত্যাহ্বানৰ এই যুগত মহাত্মা গান্ধীৰ অহিংস নীতি অতি প্ৰাসংগিক হৈ পৰে। সন্ত্ৰাসবাদ, সংঘাত, জলবায়ু পৰিৱৰ্তন আৰু ক্ৰমবৰ্ধমান বৈষম্যক শান্তিপূৰ্ণভাৱে মোকাবিলা কৰাৰ জৰুৰী প্ৰয়োজন। মহাত্মা গান্ধীৰ এই বিশ্বাসে মহামাৰী আৰু দৰিদ্ৰতাকে ধৰি আধুনিক সংকটৰ সমাধান আৰু প্ৰতিকাৰৰ দিশত মানৱতাক পথ প্ৰদৰ্শন কৰে।

তেওঁৰ দৰ্শনে আমাক সোঁৱৰাই দিয়ে যে শান্তি কেৱল এটা আদৰ্শ নহয়, বৰঞ্চ এক সাধনযোগ্য লক্ষ্য। তেওঁৰ শিক্ষাই আশা আৰু সমাধানৰ স্থায়ী বাৰ্তা প্ৰদান কৰে।

মহাত্মা গান্ধীৰ বুজাবুজি স্থিতিশীলতাৰ প্ৰতি ৰাজনৈতিক প্ৰতিৰোধৰ বাহিৰেও বিস্তৃত আছিল। "এই পৃথিৱীত সকলোৰে প্ৰয়োজনৰ বাবে যথেষ্ট আছে, কিন্তু কাৰো লোভৰ বাবে যথেষ্ট নহয়" এই বিখ্যাত বক্তব্যই অহিংসা আৰু সম্পদৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰৰ মাজৰ সংযোগক আলোকপাত কৰে। বৰ্তমানৰ প্ৰেক্ষাপটত তেওঁৰ সৰলতা, সংৰক্ষণ আৰু আত্মনিৰ্ভৰশীলতাৰ মূল্যবোধসমূহ স্বচ্ছ ভাৰত অভিযানৰ দৰে ভাৰতৰ পদক্ষেপসমূহত প্ৰতিফলিত হৈছে, যিয়ে স্বচ্ছতা আৰু পৰিৱেশ বহনক্ষমতাক প্ৰসাৰিত কৰে।

অহিংসাৰ বিশ্বজুৰি স্মৃতিচাৰণ: গান্ধীৰ উত্তৰাধিকাৰক সন্মান জনোৱা

আন্তৰ্জাতিক অহিংসা দিৱসত মহাত্মা গান্ধীৰ শান্তি আৰু অহিংসাৰ বিশ্বজুৰি দৰ্শনক স্মৰণ কৰা হয়। তেওঁৰ জন্ম বাৰ্ষিকীত উদযাপন কৰা এই দিৱসটোৱে মহাত্মা গান্ধীয়ে গোটেই জীৱন সমৰ্থন কৰা অহিংস প্ৰতিবাদৰ নীতিক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনায়।

তদুপৰি ভাৰতত অনুষ্ঠিত হোৱা সন্মানীয় জি-২০ সন্মিলন ২০২৩ৰ সময়ত প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীকে ধৰি বিশ্বৰ নেতাসকলে মহাত্মা গান্ধীক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনাবলৈ ৰাজঘাট ভ্ৰমণ কৰে। প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে জোৰ দি কয় যে মহাত্মা গান্ধীৰ সত্য আৰু অহিংসাৰ চিৰন্তন নীতিয়ে আমাক অধিক সৰ্বাংগীন, সুসম আৰু শান্তিপূৰ্ণ ভৱিষ্যত লাভৰ দিশত পথ প্ৰদৰ্শন কৰি থাকিব।

ইউনেস্কো মহাত্মা গান্ধী ইনষ্টিটিউট অৱ এডুকেচন ফৰ পিছ এণ্ড ছাষ্টেনেবল ডেভেলপমেণ্ট (এমজিআইইপি)ৰ উদ্যোগত ২০২২ চনত এই দিৱসটো স্মৰণ কৰি ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মুখ্য কাৰ্যালয় নিউয়ৰ্কত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হয়। ইয়াত মহাত্মা গান্ধীৰ জীৱন্ত আকাৰৰ হ’ল’গ্ৰামৰ সৈতে এক পেনেল আলোচনাৰ আয়োজন কৰা হৈছিল য’ত শিক্ষাক শান্তি আৰু সুস্থিৰ সমাজ গঢ়ি তোলাৰ মাধ্যম হিচাপে বিবেচনা কৰা হৈছিল। এই পেনেল আলোচনাত মহামহিম ৰাষ্ট্ৰদূত ৰুচিৰা কাম্বোজ আৰু মাৰ্টিন লুথাৰ কিং জুনিয়ৰৰ কন্যা বাৰ্নিচ এ কিঙৰ দৰে বিশিষ্ট ব্যক্তিসকলে আধুনিক প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ মোকাবিলাত মহাত্মা গান্ধীৰ আদৰ্শ কেনেকৈ প্ৰাসংগিক হৈ আছে সেই সম্পৰ্কে তেওঁলোকৰ দৃষ্টিভংগী ব্যক্ত কৰে।

গান্ধীৰ উত্তৰাধিকাৰৰ প্ৰচাৰ

মহাত্মা গান্ধীৰ শিক্ষাই ভাৰতৰ সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক গাঁথনিক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰে। বিভিন্ন চৰকাৰী বিভাগ আৰু প্ৰতিষ্ঠানে তেওঁৰ আদৰ্শক সক্ৰিয়ভাৱে সম্পৰ্কিত আৰু প্ৰচাৰ কৰে আৰু নিশ্চিত কৰে যে এক পৰিষ্কাৰ, স্বাৱলম্বিতা আৰু শান্তিপূৰ্ণ সমাজৰ বাবে গান্ধীৰ দৃষ্টিভংগী আধুনিক শাসন আৰু ৰাজহুৱা জীৱনৰ সৈতে একত্ৰিত হয়।

২০১৪ চনত আৰম্ভ হোৱা স্বচ্ছ ভাৰত অভিযানে মহাত্মা গান্ধীৰ ৰাষ্ট্ৰ নিৰ্মাণত স্বচ্ছতাৰ দৰ্শন প্ৰতিফলিত কৰে। এই অভিযানৰ উদ্দেশ্য হৈছে স্বচ্ছ আৰু সুস্থ ভাৰত গঢ়ি তোলা। প্ৰচাৰটো গান্ধীৰ বিশ্বাসৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ যে "পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা ভক্তিতকৈ বেছি। ই নাগৰিকসকলক তেওঁলোকৰ চাৰিওফালৰ পৰিৱেশ বজাই ৰখাৰ বাবে সামূহিক দায়িত্ব ল'বলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰে, যাৰ ফলত ব্যক্তিগত আৰু সম্প্ৰদায় দুয়োৰে অন্তৰ্ভুক্তি বৃদ্ধি হয়।

১৭ ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা ১ অক্টোবৰলৈ ‘স্বভাৱ স্বচ্ছতা, সংস্কাৰ স্বচ্ছতা’ শীৰ্ষক স্বচ্ছতা হি সেৱা ২০২৪ অভিযানৰ আয়োজন কৰা হয়। স্বচ্ছ ভাৰত অভিযানৰ দশম বাৰ্ষিকীত গান্ধী জয়ন্তীত ২ অক্টোবৰত এই অভিযানৰ সমাপ্তি ঘটে। সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষত স্বচ্ছতা আৰু পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা বজাই ৰখাৰ বাবে আচৰণৰ পৰিৱৰ্তন আৰু সম্প্ৰদায়ৰ অংশগ্ৰহণক প্ৰসাৰিত কৰাত এছ এইচ এছ অভিযানত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল।

২০২৪ চনৰ ১১ ছেপ্টেম্বৰত দিল্লীৰ ৰাজঘাটৰ গান্ধী দৰ্শনত কেন্দ্ৰীয় সাংস্কৃতিক আৰু পৰ্যটন মন্ত্ৰী শ্ৰী গজেন্দ্ৰ সিং শ্বেখাৱটে মহাত্মা গান্ধীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এখন বিশেষ ৰেল ডবা উদ্বোধন কৰে। ৰে’ল মন্ত্ৰালয়ে প্ৰদান কৰা এই ডবাটোৱে গান্ধী যুগৰ ৰে’লৱে ডবাবোৰ উন্নত কৰাৰ পিছত নিজৰ স্বকীয়তা দেখুৱাইছে। জাতিটোক একত্ৰিত কৰি ন্যায় আৰু সমতাৰ পোষকতা কৰাৰ অভিযানত গান্ধীৰ জীৱনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰা ঐতিহাসিক ৰেল যাত্ৰাৰ প্ৰতীক এই কোচে।

উদ্বোধনী অনুষ্ঠানৰ সময়ত শ্ৰী শেখাৱতে জনায় যে এই ৰেলৱে ডবাখন মহাত্মা গান্ধীৰ জীৱনৰ এক পৰিৱৰ্তনশীল পৰিঘটনাৰ সৈতে জড়িত আৰু তেওঁৰ দৃষ্টিভংগী কাৰ্যকৰীভাৱে প্ৰকাশ কৰিবলৈ সংস্কাৰ কৰা হৈছে। এই প্ৰদৰ্শনীয়ে গান্ধীৰ ভ্ৰমণ আৰু সহযাত্ৰীসকলৰ সৈতে হোৱা পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া-কলাপক চিত্ৰিত কৰা ভাস্কৰ্য্যৰে সমৃদ্ধ এক নিমজ্জিত অভিজ্ঞতা আগবঢ়ায়। গান্ধী দৰ্শনলৈ অহা দৰ্শকে এতিয়া এই গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্তবোৰ পুনৰ অনুভৱ কৰিব পাৰিব, গান্ধীৰ অহিংসা আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ দৰ্শনক গঢ় দিয়াত সহায়ক হোৱা যাত্ৰাৰ অন্তৰ্দৃষ্টি লাভ কৰিব পাৰিব।

এই ঐতিহাসিক মুহূৰ্তটো মহাত্মা গান্ধীৰ চিৰস্থায়ী উত্তৰাধিকাৰ আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতা আৰু ঐক্যৰ প্ৰতি তেওঁৰ অটল প্ৰতিশ্ৰুতিৰ প্ৰতি এক উপযুক্ত শ্ৰদ্ধাঞ্জলি।

খাদীঃ আত্মনিৰ্ভৰশীলতা আৰু বহনক্ষমতাৰ প্ৰতীক

সৰলতা আৰু অৰ্থনৈতিক স্বাধীনতাৰ প্ৰতীক হিচাপে হাতেৰে কাটি লোৱা কাপোৰ খাদীৰ প্ৰচাৰ মহাত্মা গান্ধীৰ আত্মনিৰ্ভৰশীলতা আৰু স্থিৰতাৰ দৰ্শনৰ লগত মিল আছে। খাদী আৰু গ্ৰামোদ্যোগ আয়োগে (কেভিআইচি), খাদীৰ প্ৰচাৰ আৰু গ্ৰাম্য সবলীকৰণক উৎসাহিত কৰি প্ৰতি বছৰে গান্ধীৰ জন্ম বাৰ্ষিকী পালন কৰে। ২০২৩ চনৰ গান্ধী জয়ন্তীৰ দিনা নতুন দিল্লীৰ কন’ট প্লেচত থকা খাদী ভৱনে ১.৫২ কোটি টকাৰ খাদী সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰি এক নতুন অভিলেখ গঢ়িলে, যিয়ে এই আত্মনিৰ্ভৰশীলতাৰ প্ৰতীকৰ প্ৰতি জনসাধাৰণৰ দায়বদ্ধতাক প্ৰতিফলিত কৰে।

ডিজিটেল স্মৃতিচাৰণ

২০১৯ চনত মহাত্মা গান্ধীৰ ১৫০ সংখ্যক জন্ম জয়ন্তী উপলক্ষে ভাৰতৰ প্ৰেছ ইনফৰ্মেশ্যন ব্যুৰো (PIB)-এ #Gandhi150 নামৰ বিশেষ মাইক্ৰ’ছাইট মুকলি কৰে। ছাইটটোত তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ চলচ্চিত্ৰ আৰ্কাইভৰ পৰা বিৰল ভিডিঅ’ ক্লিপ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে, য’ত গান্ধীৰ জীৱনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্ত, যেনে তেওঁৰ ভ্ৰমণ, অহিংসা সম্পৰ্কীয় ভাষণ আৰু জনসাধাৰণৰ সৈতে হোৱা আদান-প্ৰদান আদি দেখুওৱা হৈছে। এই ডিজিটেল পদক্ষেপে মানুহৰ নিয়োজিততা ৩৬ লাখতকৈও অধিকলৈ বৃদ্ধি কৰিছে। ই গান্ধীৰ বাৰ্তাক নতুন প্ৰজন্মলৈ প্ৰচাৰ কৰে।

সাৰাংশ

আন্তৰ্জাতিক অহিংসা দিৱসত মহাত্মা গান্ধীৰ শিক্ষাৰ প্ৰাসংগিকতা প্ৰতিফলিত হৈছে। অহিংসাক কেৱল কৌশল হিচাপেই নহয়, জীৱন-ধাৰণৰ পদ্ধতি হিচাপে গ্ৰহণ কৰি আমি ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ বাবে অধিক সুসম আৰু সুস্থিৰ পৃথিৱী সৃষ্টি কৰিব পাৰো। শিক্ষা, সজাগতা আৰু বিশ্বজনীন প্ৰত্যাহ্বানৰ অহিংস সমাধানৰ প্ৰসাৰ ঘটাই আমি মহাত্মা গান্ধীৰ উত্তৰাধিকাৰ আৰু মানৱতাৰ প্ৰতি তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য অৱদানক সন্মান জনাইছো। তেওঁৰ কালজয়ী বাৰ্তা – অহিংসাৰ জৰিয়তে শান্তি লাভ কৰিব পাৰি – সমগ্ৰ বিশ্বৰ লাখ লাখ লোকক অনুপ্ৰাণিত কৰে।