యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్‌లోని దుబాయ్‌లో 30 నవంబర్ 2023 నుండి 13 డిసెంబర్ 2023 వరకు జరిగిన యుఎన్ క్లైమేట్ చేంజ్ కాన్ఫరెన్స్ (కాప్28) 28వ సమావేశానికి భారతదేశం నుండి ఒక అంతర్-మంత్రిత్వ ప్రతినిధి బృందం హాజరయ్యింది. కాప్28లో చర్చించిన అంశాలలో మొదటి గ్లోబల్ స్టాక్‌టేక్, గ్లోబల్ గోల్ ఆన్ అడాప్టేషన్ (జిజిఏ), లాస్ అండ్ డ్యామేజ్ ఫండ్, జస్ట్ ట్రాన్సిషన్ పాత్‌వేస్‌పై కార్యాచరణ, పారిస్ ఒప్పందంలోని ఆర్టికల్ 6కి సంబంధించిన విషయాలు ఉన్నాయి. 

మొదటి గ్లోబల్ స్టాక్‌టేక్ (జిఎస్టి) నిర్ణయం, పారిస్ ఒప్పందం, వారి విభిన్న జాతీయ పరిస్థితులు, మార్గాలు విధానాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని, శక్తి వ్యవస్థల్లోని శిలాజ ఇంధనాల నుండి దూరంగా మారడానికి వివిధ పక్షాలను జాతీయంగా నిర్ణయించిన పద్ధతిలో సహకరించాలని పిలుపునిచ్చింది. కేవలం, క్రమబద్ధమైన మరియు సమానమైన పద్ధతిలో, నిరాఘాటంగా వచ్చే బొగ్గు శక్తి తగ్గింపు దిశగా ప్రయత్నాలను వేగవంతం చేయడం, నికర శూన్య ఉద్గార శక్తి వ్యవస్థల వైపు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రయత్నాలను వేగవంతం చేయడం, శతాబ్దానికి ముందు లేదా దాదాపు మధ్యలో సున్నా మరియు తక్కువ-కార్బన్ ఇంధనాలను ఉపయోగించడం మరియు పునరుత్పాదక శక్తిని మూడు రెట్లు పెంచడం ప్రపంచవ్యాప్తంగా సామర్థ్యం మరియు 2030 నాటికి ప్రపంచ సగటు వార్షిక ఇంధన సామర్థ్య మెరుగుదల రేటును రెట్టింపు చేయడం. ఈక్విటీ, వివిధ జాతీయాల వెలుగులో ఉమ్మడి కానీ విభిన్నమైన బాధ్యతలు మరియు సంబంధిత సామర్థ్యాల సూత్రాన్ని ప్రతిబింబిస్తూ, అందుబాటులో ఉన్న అత్యుత్తమ శాస్త్రం ఆధారంగా చర్యను వేగవంతం చేయడానికి నిర్ణయం కట్టుబడి ఉంది. ఈ నిర్ణయం 2025 నాటికి ప్రపంచ ఉద్గారాలను గరిష్ట స్థాయికి తీసుకురావాల్సిన అవసరాన్ని గుర్తిస్తుంది. స్థిరమైన అభివృద్ధి, పేదరిక నిర్మూలన అవసరాలు, ఈక్విటీ, వివిధ జాతీయ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా గరిష్ట స్థాయికి సంబంధించిన సమయ ఫ్రేమ్‌లు రూపొందించబడవచ్చు. గ్లోబల్ కార్బన్ బడ్జెట్ ఇప్పుడు చిన్నదిగా, వేగంగా క్షీణిస్తున్నదని, చారిత్రక సంచిత నికర కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఉద్గారాలు ఇప్పటికే మొత్తం కార్బన్ బడ్జెట్‌లో నాలుగు వంతుల వాటాను కలిగి ఉన్నాయని నిర్ణయం స్పష్టం చేసింది. ఏ ఏకపక్షమైన చర్య అయినా ఏకపక్ష లేదా అన్యాయమైన వివక్షకు లేదా అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంపై మరుగున పడిన పరిమితిని ఏర్పరచకూడదని కూడా మొదటి జిఎస్టి నిర్ణయించింది. అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు తమ వాతావరణ చర్యల కోసం అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు ఆర్థిక వనరులను అందించాలని కోరారు. 2025 నాటికి సంవత్సరానికి 100 బిలియన్ల అమెరికన్ డాలర్ల నిబద్ధతను నెరవేర్చాలని కూడా వారిని కోరారు.

గ్లోబల్ గోల్ ఫర్ అడాప్టేషన్‌ను అభివృద్ధి చేయాలనే ప్యారిస్ ఒప్పందం ప్రకారం, కాప్28 'ఎమిరేట్స్ ఫ్రేమ్‌వర్క్ ఫర్ గ్లోబల్ క్లైమేట్ రెసిలెన్స్'ను ఖరారు చేసింది, ఇది త్రాగునీటి సరఫరా, వాతావరణాన్ని తట్టుకోగల ఆహారం మరియు ఆరోగ్య సేవల రంగాలలో ప్రపంచ లక్ష్యాలను అందించింది. స్థిరనివాసం, సంస్కృతి. లక్ష్యాలలో దుర్బలత్వ అంచనా, బహుళ ప్రమాద ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థల ఏర్పాటు కూడా ఉన్నాయి.

కాప్27 వద్ద వాగ్దానం చేసిన నష్ట నివారణ కు ప్రతిస్పందించడానికి ఫండ్‌తో సహా కొత్త నిధుల ఏర్పాట్ల కార్యాచరణపై నిర్ణయం ఆమోదించబడింది. కొత్త ఫండ్‌ను నాలుగు సంవత్సరాల ప్రారంభ కాలానికి ప్రపంచ బ్యాంక్ పర్యవేక్షిస్తుంది. 19 దేశాలు మొత్తం 792 మిలియన్ డాలర్ల నిధులు వెచ్చించడానికి, నష్టానికి సంబంధించిన నిధుల ఏర్పాట్లకు కట్టుబడి ఉన్నాయి.

కాప్28 జస్ట్ ట్రాన్సిషన్ వర్క్ ప్రోగ్రామ్‌ను అందించింది. ఈ కార్యక్రమం పారిస్ ఒప్పందంలోని అన్ని స్తంభాలలో ప్రతిష్టాత్మకమైన, సమానమైన అమలును అందిస్తుంది. ఇది శక్తి, సామాజిక ఆర్థిక, శ్రామిక శక్తి, ఇతర పరిమాణాలను అనుసరించే మార్గాలను కలిగి ఉంటుంది.

శాంటియాగో నెట్‌వర్క్ ఫర్ లాస్ అండ్ డ్యామేజ్‌లో, యునైటెడ్ నేషన్స్ ఆఫీస్ ఫర్ డిజాస్టర్ రిస్క్ రిడక్షన్, యునైటెడ్ నేషన్స్ ఆఫీస్ ఫర్ ప్రాజెక్ట్ సర్వీసెస్  ఐదేళ్ల ప్రారంభ కాలానికి శాంటియాగో నెట్‌వర్క్ సెక్రటేరియట్‌ను హోస్ట్ చేయడానికి ఎంపిక చేయబడ్డాయి.

ఆర్టికల్ 6 నిర్ణయం ప్రకారం, మార్కెట్-యేతర విధానాల కోసం యుఎన్ఎఫ్సిసిసి  వెబ్ ఆధారిత ప్లాట్‌ఫారమ్ అభివృద్ధి గురించి చర్చించారు.  యుఎన్ఎఫ్సిసిసి   వెబ్ ఆధారిత ప్లాట్‌ఫారమ్ పూర్తిగా పనిచేసిన తర్వాత పార్టీలు వారి మార్కెట్-యేతర విధానాల గుర్తింపు, అభివృద్ధి మరియు అమలును చేపడతాయి.

కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ, వాతావరణ మార్పుల శాఖ సహాయ మంత్రి శ్రీ అశ్వినీ కుమార్ చౌబే ఈరోజు లోక్‌సభలో లిఖితపూర్వక సమాధానంలో ఈ సమాచారాన్ని అందించారు.

***

(రిలీజ్ ఐడి: 2002874) సందర్శకుల సూచీ సంఖ్య : : 385