ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰੀ ਡਾ: ਹਰਸ਼ ਵਰਧਨ ਨੇ ਅੱਜ 8 ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰਾਂ / ਵਧੀਕ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਚੌਬੇ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਰਾਜ / ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਉੱਚ ਮੌਤ ਦਰ ਅਤੇ ਵਧ ਰਹੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਦਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਉਤਰਾਖੰਡ, ਹਰਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ, ਬਿਹਾਰ, ਝਾਰਖੰਡ, ਉੜੀਸਾ ਅਤੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਤੀਰਥ ਸਿੰਘ ਰਾਵਤ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਉਤਰਾਖੰਡ, ਸ਼੍ਰੀ ਅਨਿਲ ਵਿਜ, ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ (ਹਰਿਆਣਾ), ਸ਼੍ਰੀ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ, ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ (ਪੰਜਾਬ), ਸ੍ਰੀ ਨਬਾ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦਾਸ, ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ (ਉੜੀਸਾ), ਸ੍ਰੀ ਬੰਨ ਗੁਪਤਾ, ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ (ਝਾਰਖੰਡ) ), ਸ਼੍ਰੀ ਮੰਗਲ ਪਾਂਡੇ, ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ (ਬਿਹਾਰ) ਲਗਭਗ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ / ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤਣਾਅ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਲਿਆਂਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਰਾਜ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਸਬਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ 3.48 ਲੱਖ ਨਵੇਂ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਪਰ ਐਕਟਿਵ ਕੇਸਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਵਿੱਚ 11,122 ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਐਕਟਿਵ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜਾ ਦਿਨ ਹੈ। ” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਾਧੇ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਉਪਰਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਨਵੀਨੀਕਰਣ ਅਤੇ ਸਖਤ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੋਵਿਡ ਉਚਿਤ ਵਿਵਹਾਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਲੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਾਈਕ੍ਰੋ-ਕੰਟੇਨਮੈਂਟ ਜ਼ੋਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਖਤੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨੇ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਟੀਕਾਕਰਨ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦਿਆਂ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਟੀਕਾਕਰਨ ਕੋਵਿਡ-19 ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ”। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 114 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ 17 ਕਰੋੜ ਟੀਕੇ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਟੀਚੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 13.66 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਖੁਰਾਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਖੁਰਾਕ ਸਿਰਫ 3.86 ਕਰੋੜ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੂਜੀ ਖੁਰਾਕ ਟੀਕਾਕਰਨ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰੀਏ। ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਦੂਜੀ ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ: ਘੱਟੋ ਘੱਟ 70% ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ 30% ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਖੁਰਾਕ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।” ਡਾ: ਹਰਸ਼ ਵਰਧਨ ਨੇ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਕਿ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਫਰੰਟ ਲਾਈਨ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਟੀਕਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਦਾਰ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਕੌਮੀ ਕੋਵਿਡ ਟੀਕਾਕਰਨ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਚੈਨਲ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ  ਚੈਨਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਸੰਪੂਰਨ ਟੀਕਾਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਹਰੇਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀਆਂ 50% ਖੁਰਾਕਾਂ ਸਿੱਧੇ ਖਰੀਦ ਲਈ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣਗੀਆਂ ਜਦ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ 50% ਹਿੱਸਾ ਖਰੀਦਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਾਏਗੀ। 

ਡਾ: ਹਰਸ਼ ਵਰਧਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੋਵਿਡ -19 ਲਈ ਵੈਕਸੀਨ, ਜੋ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੂਐਸਐਫਡੀਏ, ਈਐਮਏ, ਯੂਕੇ ਐਮਐਚਆਰਏ, ਪੀਐਮਡੀਏ ਜਪਾਨ ਦੁਆਰਾ ਸੀਮਤ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ (ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸੂਚੀ) ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹਨ, ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਵੈਕਸੀਨ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਈ 2021ਤੱਕ 8 ਕਰੋੜ ਖੁਰਾਕਾਂ ਅਤੇ ਜੂਨ 2021 ਵਿੱਚ 9 ਕਰੋੜ ਖੁਰਾਕਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਤੱਕ ਪੁੱਜੇਗਾ।

ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਐਨਸੀਡੀਸੀ ਡਾ. ਸੁਜੀਤ ਕੇ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤਬਦੀਲੀ ਘੱਟ ਉਮਰ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਕਾਕਰਨ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਪ੍ਰਸਾਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਥਾਵਾਂ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਪਾਅ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਟੀਕਾਕਰਣ ਲਈ ਮੈਡੀਕਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। 

ਕੋਵਿਡ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਹੋਏ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ, ਟੈਸਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ; ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਸਖਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਉਪਾਅ; ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਢੁਕਵੇਂ ਵਿਵਹਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ; ਟੈਸਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ; ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਸਖਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਉਪਾਅ; ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ ਦੇ ਢੁਕਵੇਂ ਵਿਵਹਾਰ। ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਅੜਚਣਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਵੰਦਨਾ ਗੁਰਨਾਨੀ, ਏਐਸ ਐਂਡ ਐਮਡੀ (ਐਨਐਚਐਮ), ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਆਰਤੀ ਆਹੂਜਾ, ਏਐਸ (ਸਿਹਤ), ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਐਨਸੀਡੀਸੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ ਸੁਜੀਤ ਕੇ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ (ਸਿਹਤ), ਵਧੀਕ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ (ਸਿਹਤ) ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਰਾਜਾਂ / ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ।

****

ਐਮਵੀ