ભારત પર્વ 2026 એકતા નગર, ગુજરાત ખાતે ભારતની સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વિરાસત અને વિવિધતાને પ્રદર્શિત કરે છે

ગુજરાત ટુરિઝમની ભાગીદારીમાં અને રાજ્યો તથા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના સમર્થન સાથે ભારત સરકારના પ્રવાસન મંત્રાલય દ્વારા આયોજિત ભારત પર્વ 2026, 'એક ભારત શ્રેષ્ઠ ભારત' ની એકીકૃત થીમ હેઠળ ભારતની સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વિરાસત, જીવંત પરંપરાઓ અને વિવિધતાની ઉજવણી કરતા એકતા નગર, ગુજરાત ખાતે ચાલી રહ્યું છે. આ ઉત્સવનું ઉદ્ઘાટન રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસની ઉજવણીના ભાગરૂપે 30 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, અને તે 15 નવેમ્બર 2026 સુધી ચાલુ રહેશે.

આ ઉત્સવ દેશભરમાંથી પરંપરાગત કલાઓ, હસ્તકળા, પ્રાદેશિક વાનગીઓ, લોક પરંપરાઓ, સંગીત, નૃત્ય અને સ્વદેશી કારીગરીને એકસાથે લાવે છે, જે મુલાકાતીઓને એક જ સ્થળે ભારતની સાંસ્કૃતિક વિવિધતાનો અનુભવ કરવાની તક પૂરી પાડે છે.

ભારત પર્વનું એક મુખ્ય આકર્ષણ થીમ પેવેલિયન છે, જેમાં 29 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો, ઇનક્રેડિબલ ઇન્ડિયા અને સેન્ટ્રલ કોટેજ ઇન્ડસ્ટ્રીઝની ભાગીદારી છે. આ પેવેલિયન 100 થી વધુ વન ડિસ્ટ્રિક્ટ વન પ્રોડક્ટ (ODOP) ઉત્પાદનોની સાથે પરંપરાગત હસ્તકળા, કાપડ, ચિત્રો, કૃષિ પેદાશો અને અન્ય વિશિષ્ટ પ્રાદેશિક ઉત્પાદનો પ્રદર્શિત કરે છે, જે ભારતના વિવિધ પ્રદેશોની કલાત્મક શ્રેષ્ઠતા અને સાંસ્કૃતિક ઓળખ પર પ્રકાશ પાડે છે.

ODOP પ્રદર્શનો આ ઉત્સવનું એક મુખ્ય આકર્ષણ છે, જેમાં ભાગ લેનારા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો એવા ઉત્પાદનો રજૂ કરે છે જે તેમના સંબંધિત પ્રદેશોની વિશિષ્ટ કુશળતા, પરંપરાગત કારીગરી અને સ્થાનિક વિશેષતાઓને પ્રતિબિંબિત કરે છે. જટિલ રીતે તૈયાર કરાયેલા ટેક્સટાઇલ અને હાથશાળના ઉત્પાદનોથી લઈને પરંપરાગત ચિત્રો, હસ્તકળા અને પ્રદેશ-વિશિષ્ટ કૃષિ પેદાશો સુધી, આ પ્રદર્શનો મુલાકાતીઓને ભારતના વિવિધ સ્વદેશી ઉત્પાદનો અને કળા પરંપરાઓની ઝાંખી કરાવે છે. સ્થાનિક રીતે પ્રખ્યાત ઉત્પાદનોને રાષ્ટ્રીય પ્લેટફોર્મ પર લાવીને, ભારત પર્વ પ્રાદેશિક કારીગરીની દ્રશ્યતા વધારવાની, પરંપરાગત કૌશલ્યોને પ્રોત્સાહન આપવાની અને સ્થાનિક કારીગરો તથા શિલ્પકારો દ્વારા બનાવવામાં આવેલા ઉત્પાદનોની વધુ સરાહના કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાની તક પૂરી પાડે છે. ઇનક્રેડિબલ ઇન્ડિયા પેવેલિયન આકર્ષક ડિજિટલ હસ્તક્ષેપો દ્વારા દેશના વારસા, સંસ્કૃતિ અને તહેવારો પર વધુ પ્રકાશ પાડે છે.

પરંપરાગત કારીગરો દ્વારા પ્રત્યક્ષ પ્રદર્શનો એ બીજું મોટું આકર્ષણ છે, જે મુલાકાતીઓને ભારતની સ્વદેશી કારીગરીને પ્રત્યક્ષ રીતે જોવાની તક પૂરી પાડે છે. જેમાં આસામમાંથી પરંપરાગત માસ્ક-મેકિંગ, બિહારમાંથી મધુબની પેઇન્ટિંગ અને સિક્કી ક્રાફ્ટ, ગુજરાતમાંથી રોગન આર્ટ અને પરંપરાગત ચિત્રો, છત્તીસગઢમાંથી વાંસ કળા, કેરળમાંથી નાળિયેરના રેસામાંથી ઉત્પાદનો બનાવવાની કળા, ઓડિશામાંથી પટ્ટચિત્ર પેઇન્ટિંગ અને સિલ્વર ફિલિગ્રી, ઉત્તરાખંડમાંથી ઐપણ (Aipan) પેઇન્ટિંગ અને રીંગાલ ટોપલી વણાટ, અને જમ્મુ અને કાશ્મીરમાંથી સોઝની (Sozni) આર્ટનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રદર્શનો કારીગરોને તેમની કુશળતા પ્રદર્શિત કરવા અને મુલાકાતીઓને પેઢી દર પેઢી ચાલી આવતી પરંપરાગત કલા સ્વરૂપો, તકનીકો અને સ્વદેશી જ્ઞાન પ્રણાલીઓથી પરિચિત કરાવવા માટે એક પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડે છે.

આ ઉત્સવમાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની વિવિધ લોક અને શાસ્ત્રીય પરંપરાઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા સાંસ્કૃતિક પ્રદર્શનોની જીવંત શ્રેણી પણ શામેલ છે. મુલાકાતીઓ આંધ્રપ્રદેશમાંથી કુચિપુડી, આસામમાંથી બીહૂ અને અન્ય લોકનૃત્યો, ગુજરાતમાંથી ગરબા, હરિયાણામાંથી પરંપરાગત લોક પ્રદર્શનો, કેરળમાંથી થોલપાવકુથુ (કઠપૂતળી કળા), રાજસ્થાનમાંથી રાવણહથ્થા વાદ્ય સંગીત, તમિલનાડુમાંથી પરંપરાગત નૃત્ય સ્વરૂપો, જમ્મુ અને કાશ્મીરમાંથી સંતૂર પ્રદર્શનો, અને પશ્ચિમ બંગાળમાંથી બાઉલ લોકસંગીત અને પુરુલિયા છાઉ નૃત્ય સહિત અન્ય ઘણાં પ્રાદેશિક પ્રદર્શનોનો અનુભવ કરી રહ્યા છે. આ સાંસ્કૃતિક પ્રસ્તુતિઓ સંગીત, નૃત્ય અને કલાત્મક પરંપરાઓને જીવંત કરે છે જે ભારતની સાંસ્કૃતિક વિરાસતનો એક અવિભાજ્ય અંગ છે.

23 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની પ્રાદેશિક વાનગીઓ અને પરંપરાગત વાનગીઓ ધરાવતું ફૂડ કોર્ટ એ બીજું એક મુખ્ય આકર્ષણ છે, જે મુલાકાતીઓને ભારતની વિવિધ આહાર પરંપરાઓનો અનુભવ કરવાની તક પૂરી પાડે છે. નેશનલ કાઉન્સિલ ફોર હોટેલ મેનેજમેન્ટ એન્ડ કેટરિંગ ટેકનોલોજી (NCHMCT) દ્વારા સંચાલિત વિશેષ રૂપે ક્યુરેટ કરાયેલ સ્ટુડિયો કિચન, પ્રાદેશિક આહાર પદ્ધતિઓ અને પરંપરાગત ખોરાક બનાવવાની તકનીકો પર પ્રકાશ પાડતા પ્રદર્શનો દ્વારા અનુભવને વધુ સમૃદ્ધ બનાવે છે. ફૂડ કોર્ટ દરરોજ સાંજે 5:00 વાગ્યાથી રાત્રે 8:00 વાગ્યા સુધી દરરોજ 10 રાજ્યોના કલાકારોને દર્શાવતા સાંસ્કૃતિક પ્રદર્શનોનું પણ આયોજન કરે છે, જે એક જીવંત વાતાવરણમાં પ્રાદેશિક વાનગીઓ, સંગીત અને નૃત્યનો સમન્વય કરે છે.

ભારતની સાંસ્કૃતિક વિવિધતાની ઉજવણી કરવા ઉપરાંત, ભારત પર્વ પ્રાદેશિક ઉત્પાદનોને પ્રદર્શિત કરવા, સ્વદેશી કલા સ્વરૂપોને પ્રોત્સાહન આપવા અને પરંપરાગત કારીગરો, શિલ્પકારો અને પ્રદર્શન કલાકારોને દેશના વિવિધ ભાગોના પ્રેક્ષકોની વધુ નજીક લાવવા માટે એક સામાન્ય પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડે છે. આ ઉત્સવ પ્રવાસન અનુભવોને સમૃદ્ધ બનાવવામાં અને વિવિધ પ્રદેશોની વિશિષ્ટ સાંસ્કૃતિક ઓળખને પ્રદર્શિત કરવામાં સ્થાનિક પરંપરાઓ, હસ્તકળા અને વાનગીઓની ભૂમિકા પર પણ પ્રકાશ પાડે છે.

ભારત પર્વ 2026 સાંસ્કૃતિક આદાનપ્રદાનને પ્રોત્સાહન આપીને, રાષ્ટ્રીય એકીકરણને પ્રોત્સાહિત કરીને અને ભારતની વિવિધતામાં એકતાની ઉજવણી કરીને 'એક ભારત શ્રેષ્ઠ ભારત' ની ભાવનાને મજબૂત કરવાનું ચાલુ રાખે છે. આ ઉત્સવ 15 નવેમ્બર 2026 સુધી એકતા નગર, ગુજરાત ખાતે મુલાકાતીઓ માટે ખુલ્લો રહેશે.

SM/NP/JD