ડીએલસી કેમ્પેઇન 5 ના પ્રથમ પાંચ દિવસમાં લગભગ 40 લાખ સર્ટિફિકેટ જનરેટ થતાં ફેસ ઓથેન્ટિકેશન અપનાવવાનો દર વધીને 80% થયો: ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહ

કેન્દ્રીય વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી અને પૃથ્વી વિજ્ઞાન રાજ્ય મંત્રી (સ્વતંત્ર પ્રભારો), પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય, પર્સનલ, જાહેર ફરિયાદો અને પેન્શન, અણુ ઊર્જા અને અવકાશ રાજ્ય મંત્રી, ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે આજે રાષ્ટ્રવ્યાપી ડિજિટલ લાઈફ સર્ટિફિકેટ કેમ્પેઇન 5 નો પ્રારંભ કરાવ્યો હતો, જેમાં ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળા દરમિયાન આશરે 25 લાખ સર્ટિફિકેટ સામે પ્રથમ પાંચ દિવસમાં જ લગભગ 40 લાખ ડિજિટલ લાઈફ સર્ટિફિકેટ જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે, જે 60 ટકાનો વધારો દર્શાવે છે.

સમાન સમયગાળા દરમિયાન ફેસ ઓથેન્ટિકેશન (ચહેરાની ઓળખ) અપનાવવાનો દર 61 ટકાથી વધીને લગભગ 80 ટકા થઈ ગયો છે, જે ટેકનોલોજી-સંચાલિત પેન્શન સેવાઓમાં પેન્શનરોમાં વધતા વિશ્વાસને પ્રતિબિંબિત કરે છે. ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું હતું કે આ અભૂતપૂર્વ પ્રતિસાદ દર્શાવે છે કે કેવી રીતે ડિજિટલ નવીનતા પેન્શનરોના જીવનને સરળ બનાવી રહી છે અને સાથોસાથ વહીવટને વૃદ્ધ નાગરિકો માટે વધુ સુલભ, અનુકૂળ અને સન્માનજનક બનાવી રહી છે.

નવી દિલ્હીના નેશનલ મીડિયા સેન્ટર ખાતે એક પત્રકાર પરિષદને સંબોધતા ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું હતું કે આ ઝુંબેશ ધીમે ધીમે એક રાષ્ટ્રવ્યાપી ચળવળમાં ફેરવાઈ ગઈ છે, જે સરળ પેન્શન-સંબંધિત સેવાઓ સુલભ બનાવવા માટે સરકારી વિભાગો, પેન્શન વિતરણ કરતી બેંકો, પેન્શનર્સ એસોસિએશનો અને પરિવારોને એકસાથે લાવે છે.

આ કાર્યક્રમમાં પેન્શન અને પેન્શનર્સ વેલફેર વિભાગના સચિવ સુશ્રી નવેદિતા શુક્લા વર્મા; રેલવે બોર્ડના અધ્યક્ષ અને સીઇઓ શ્રી સતીશ કુમાર; ડાક વિભાગના સચિવ શ્રી સુબ્રત દાસ; કંટ્રોલર જનરલ ઓફ ડિફેન્સ એકાઉન્ટ્સ સુશ્રી અલકા નાંગિયા અરોરા; કંટ્રોલર જનરલ ઓફ કોમ્યુનિકેશન એકાઉન્ટ્સ સુશ્રી વંદના ગુપ્તા; UIDAI ના સીઇઓ શ્રી સૌરભ વિજય; અને પીઆઈબીના એડિશનલ ડિરેક્ટર જનરલ શ્રી નંદ કિશોર રેડ્ડી સહિતના અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ હાજરી આપી હતી.

ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું હતું કે આ ઝુંબેશનો મૂળભૂત ઉદ્દેશ્ય વૃદ્ધ નાગરિકો માટે જીવનની સરળતા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ભારતની બદલાતી વસ્તી વિષયક અને સામાજિક-આર્થિક સ્થિતિ પેન્શનરોને સમાજનો વધુને વધુ મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો બનાવે છે. કેન્દ્રીય સરકારી પેન્શનરોની સંખ્યા હવે લગભગ 50 લાખ કાર્યરત કર્મચારીઓ સામે વધીને લગભગ 70 લાખ સુધી પહોંચી ગઈ છે, જે અગાઉની સ્થિતિથી વિપરીત છે જ્યારે કાર્યરત કર્મચારીઓની સંખ્યા લગભગ 55-60 લાખ અને પેન્શનરોની સંખ્યા આશરે 50 લાખ હતી.

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે વધતી આયુષ્ય મર્યાદા અને સુધરેલી આરોગ્ય સ્થિતિએ રાષ્ટ્ર નિર્માણ માટે વરિષ્ઠ નાગરિકોના અનુભવ, નિપુણતા અને ક્ષમતાનો ઉપયોગ કરવાની એક નવી તક ઊભી કરી છે. ઘણા કર્મચારીઓ 60 વર્ષની વયે નિવૃત્ત થાય છે જ્યારે તેઓ હજુ પણ તેમના સ્વાસ્થ્ય, અનુભવ અને વ્યવસાયિક ક્ષમતાઓના સુવર્ણ તબક્કામાં હોય છે.

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના 'વિકસિત ભારત'ના વિઝનના સંદર્ભમાં ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું હતું કે વરિષ્ઠ નાગરિકોના આરામ, સ્વાસ્થ્ય અને નાણાકીય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરીને તેમને રાષ્ટ્ર નિર્માણમાં સક્રિયપણે જોડવા જોઈએ, જેથી તેઓ રચનાત્મક રાષ્ટ્રીય પ્રયાસોમાં પોતાની ક્ષમતાનું યોગદાન આપી શકે. તેમણે ભારતની વિકાસ યાત્રામાં ભાગીદારો તરીકે યુવા અને અગાઉની પેઢીઓ વચ્ચે એક સ્વસ્થ તાલમેલ બાંધવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.

ડિજિટલ લાઈફ સર્ટિફિકેટના વિકાસનો ઉલ્લેખ કરતા ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું હતું કે સરકારે શરૂઆતમાં પરંપરાગત લાઈફ સર્ટિફિકેટ પર આધાર રાખ્યો હતો, ત્યારબાદ ફિંગરપ્રિન્ટ્સ દ્વારા બાયોમેટ્રિક ઓથેન્ટિકેશન હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું, અને ત્યારબાદ વૃદ્ધ પેન્શનરોને પડતી મર્યાદાઓને દૂર કરવા માટે ફેસ ઓથેન્ટિકેશન ટેકનોલોજી રજૂ કરવામાં આવી હતી. તેમણે કહ્યું કે ચહેરાની ઓળખની ટેકનોલોજી એક અનુકૂળ અને સુલભ ઉકેલ તરીકે ઉભરી આવી છે, જેનાથી પેન્શનરો બેંકો અથવા ઓફિસોની મુલાકાત લીધા વિના મોબાઇલ ફોન દ્વારા ડિજિટલ લાઈફ સર્ટિફિકેટ જનરેટ કરી શકે છે. મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ગયા વર્ષે જનરેટ થયેલા 1.92 કરોડ ડિજિટલ લાઈફ સર્ટિફિકેટ્સમાંથી આશરે 1.17 કરોડ ફેસ ઓથેન્ટિકેશન દ્વારા મેળવવામાં આવ્યા હતા, જે પેન્શનરોમાં આ ટેકનોલોજી પ્રત્યેની વધતી જતી પસંદગી દર્શાવે છે.

ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું હતું કે આ ઝુંબેશ વધુને વધુ "સમગ્ર સરકાર" અને "સમગ્ર સમાજ"ની ચળવળ બની ગઈ છે, જેમાં પેન્શનરોની કલ્યાણકારી સમિતિઓ અને પરિવારના સભ્યો ડિજિટલ લાઈફ સર્ટિફિકેટ મેળવવામાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. પૌત્ર-પૌત્રીઓ દાદા-દાદીને ડીએલસી જનરેટ કરવામાં મદદ કરી રહ્યા છે, તેમણે કહ્યું કે આનાથી ટેકનોલોજી અપનાવવી એ એક આકર્ષક કૌટુંબિક અનુભવ બની ગયો છે, અને સાથે સાથે વરિષ્ઠ નાગરિકો ડિજિટલ સાધનો અને સેવાઓથી પરિચિત થઈ રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે ઝુંબેશની વધતી સ્વીકાર્યતા નાગરિક-કેન્દ્રીત શાસનને આગળ વધારવામાં સરકારી સંસ્થાઓ, પેન્શનરો અને સમાજની સામુહિક ભાગીદારીને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

મંત્રીએ પેન્શન અને પેન્શનર્સ વેલફેર વિભાગ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા કેટલાક પેન્શન-સંબંધિત સુધારાઓનો પણ સંદર્ભ આપ્યો હતો, જેમાં લાંબા સમયથી બાકી કેસોના ઉકેલ માટે પેન્શન અદાલતો, CPENGRAMS દ્વારા સમર્પિત ફરિયાદ નિવારણ માળખું અને જૂના નિયમો અને પ્રક્રિયાઓનું સરળીકરણ શામેલ છે.

તેમણે કહ્યું કે સુધારાઓ વધારાના નિયમો રજૂ કરવાને બદલે અનાવશ્યક પ્રક્રિયાગત અવરોધોને દૂર કરવા પર કેન્દ્રિત રહ્યા છે, જેનાથી પેન્શન વહીવટ નાગરિકોની જરૂરિયાતો પ્રત્યે વધુ પ્રતિભાવશીલ બન્યો છે. ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે જ્યાં પણ પેન્શનરોને મુશ્કેલીઓ, અડચણો અથવા પ્રક્રિયાગત પડકારોનો સામનો કરવો પડે ત્યાં સરકાર તેમના સૂચનો માટે તૈયાર છે, અને તેમના કલ્યાણમાં સુધારો કરવા માટે જૂના નિયમો અને શરતોને નાબૂદ કરવાનું ચાલુ રાખશે.

પેન્શન અને પેન્શનર્સ વેલફેર વિભાગના સચિવ સુશ્રી નવેદિતા શુક્લા વર્માએ જણાવ્યું હતું કે ડિજિટલ લાઈફ સર્ટિફિકેટ કેમ્પેઇન પેન્શનરોના કલ્યાણ, જીવનની સરળતા, ડિજિટલ સશક્તિકરણ અને પેન્શનરોના સન્માનના ઉદ્દેશ્યો સાથે ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે, જ્યારે સરકારના ન્યૂનતમ સરકાર અને મહત્તમ શાસનના વિઝનને આગળ ધપાવવામાં આવી રહ્યું છે.

તેમણે કહ્યું કે આ ઝુંબેશ પેન્શનરોને એક ઝડપી, અનુકૂળ અને સુલભ ઇન્ટરફેસ પૂરો પાડે છે, જેનાથી વારંવારની મુલાકાતો અને પ્રક્રિયાગત મુશ્કેલીઓની જરૂરિયાત ઘટે છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે પ્રિન્ટ અને સોશિયલ મીડિયા, વોટ્સએપ નેટવર્ક, ટૂંકા સ્પષ્ટતાત્મક વીડિયો અને પેન્શનર્સ એસોસિએશનો દ્વારા વ્યાપક પહોંચથી જાગૃતિ ફેલાવવામાં અને ભાગીદારીને પ્રોત્સાહિત કરવામાં મદદ મળી છે.

સુશ્રી નવેદિતા શુક્લા વર્માએ જણાવ્યું હતું કે આ ઝુંબેશ એક વ્યાપક સમગ્ર-સરકાર અભિગમનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, જેમાં પેન્શન વિતરણ કરતી બેંકો, રેલવે અને સંરક્ષણ મંત્રાલયો, ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ, ડાક વિભાગ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી પ્રૌદ્યોગિકી મંત્રાલય, UIDAI, રાજ્ય સરકારો અને પેન્શનર્સ એસોસિએશનો એકસાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે. કેમ્પ દ્વારા લગભગ 3,000 સ્થળોને આવરી લેવામાં આવી રહ્યા છે, જેમાં દૂરના વિસ્તારોમાં પેન્શનરો સુધી પહોંચવાના વિશેષ પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.

કેમ્પની મુલાકાત લેવામાં અસમર્થ પેન્શનરો માટે ડોરસ્ટેપ સેવાઓની પણ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે, જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે ઝુંબેશ શારીરિક હલનચલન કે ભૌગોલિક મર્યાદાઓને ધ્યાનમાં લીધા વિના વૃદ્ધ નાગરિકો સુધી પહોંચે. સચિવે પેન્શનરોને આ ઝુંબેશનો પૂરેપૂરો લાભ લેવા અને સાથી પેન્શનરોને ભાગ લેવા પ્રોત્સાહિત કરવા વિનંતી કરી હતી અને જણાવ્યું હતું કે સકારાત્મક અનુભવો અને મૌખિક પ્રચારથી તેની પહોંચ અને અસર વધુ મજબૂત થશે.

કાર્યક્રમ દરમિયાન, એક કોમ્પેન્ડિયમ પુસ્તિકાનું વિમોચન કરવામાં આવ્યું હતું, જેની સાથે રાષ્ટ્રવ્યાપી ડીએલસી કેમ્પેઇન 4.0 ને દસ્તાવેજીકૃત કરતી કોફી ટેબલ ઈ-બુક પણ રિલીઝ કરવામાં આવી હતી.

SM/DK/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com