સામાજિક ન્યાય અને સશક્તિકરણ મંત્રાલયે 31 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ ધ સેન્ટ્રલ ક્રોનિકલ (ભોપાલ) માં પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલમાં કરાયેલા દાવા અંગે વાસ્તવિક અહેવાલ બહાર પાડ્યો

સામાજિક ન્યાય અને સશક્તિકરણ મંત્રાલયે 31 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ 'ધ સેન્ટ્રલ ક્રોનિકલ' (ભોપાલ)માં પ્રકાશિત થયેલા એક અહેવાલમાં કરાયેલા દાવા અંગે વાસ્તવિક અહેવાલ (Factual Report) બહાર પાડ્યો છે.

મધ્યપ્રદેશ કાઉન્સિલ ફોર એમ્પ્લોયમેન્ટ એન્ડ ટ્રેનિંગ (MAPCET) દ્વારા પ્લેસમેન્ટના ડેટા ચકાસ્યા વિના પ્લેસમેન્ટના આધારે કરોડો રૂપિયાની ચૂકવણી કરવામાં આવી હોવાનો દાવો સંપૂર્ણપણે અસત્ય અને નિરાધાર છે.

ચોકસાઈ અને વાસ્તવિક સંદર્ભ સાથે પ્રકાશિત કરવા માટે વાસ્તવિક અહેવાલ અહીં સંલગ્ન છે:

31 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ સેન્ટ્રલ ક્રોનિકલ, ભોપાલમાં પ્રકાશિત સમાચાર આઇટમ અંગેનો વાસ્તવિક અહેવાલ

કમિશનર, અનુસૂચિત જાતિ વિકાસ વિભાગની કચેરીએ "અનુસૂચિત જાતિ સબ-પ્લાન માટે વિશેષ કેન્દ્રીય સહાય" હેડ હેઠળ કૌશલ્ય વિકાસ તાલીમ માટે ₹ 3,241.37 લાખની રકમ મંજૂર કરી હતી. આ રકમ સામે, 2021-22 દરમિયાન મધ્યપ્રદેશ એમ્પ્લોયમેન્ટ એન્ડ ટ્રેનિંગ કાઉન્સિલ (MAPCET) ને કુલ ₹ 2,945.37 લાખ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા હતા. આ રકમમાં ₹ 1,296.00 લાખ (ઓર્ડર નં. 4695 તારીખ 26 નવેમ્બર 2021 દ્વારા) અને ₹ 1,649.37 લાખ (ઓર્ડર નં. 10283 તારીખ 25 માર્ચ 2022 દ્વારા) નો સમાવેશ થાય છે.

મધ્યપ્રદેશ કાઉન્સિલ ફોર એમ્પ્લોયમેન્ટ એન્ડ ટ્રેનિંગ (MAPCET) એ વર્ષ 2021-22 માટે અનુસૂચિત જાતિ (SC) કેટેગરીના ગરીબી રેખા હેઠળના (BPL) પરિવારોના લાભાર્થીઓની તાલીમ માટે રિક્વેસ્ટ ફોર પ્રોપોઝલ (RFP) બહાર પાડ્યો હતો. પસંદગી પ્રક્રિયા પછી, 34 તાલીમદાતા સંસ્થાઓ (training provider organisations) સાથે કરારો કરવામાં આવ્યા હતા, અને ત્યારબાદ તેમને વર્ક ઓર્ડર આપવામાં આવ્યા હતા. આમાંથી છ સંસ્થાઓએ કામ શરૂ કર્યું ન હતું.

MAPCET દ્વારા વર્ક ઓર્ડર જારી કરવામાં આવ્યા પછી, 28 સંસ્થાઓએ 4,952 તાલીમાર્થીઓને તાલીમ આપી હતી. કાઉન્સિલ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા તાલીમ કાર્યક્રમો કૌશલ્ય વિકાસ અને ઉદ્યોગસાહસિકતા મંત્રાલય (MSDE), ભારત સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત ધોરણોનું પાલન કરે છે. તમામ તાલીમ પ્રવૃત્તિઓ એક સમર્પિત પોર્ટલ દ્વારા સંચાલિત થાય છે, જે તાલીમાર્થી નોંધણી, દૈનિક હાજરી ટ્રેકિંગ, અને મૂલ્યાંકન તથા પ્લેસમેન્ટ ડેટા અપલોડ કરવાની સુવિધા આપે છે.

કૌશલ્ય વિકાસ અને ઉદ્યોગસાહસિકતા મંત્રાલય (MSDE), ભારત સરકાર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલ ગેઝેટ નોટિફિકેશન, નોટિફિકેશન નં. 349 તારીખ 4 ડિસેમ્બર 2020 ની અનુસૂચિ IV ના કલમ 2.1.1 હેઠળ, બેચ મોડમાં તાલીમ આપતી તાલીમદાતા સંસ્થાઓ માટે ચૂકવણીના માપદંડ નીચે મુજબ છે:

કૌશલ્ય વિકાસ અને ઉદ્યોગસાહસિકતા મંત્રાલય (MSDE), ભારત સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત માપદંડો અને કરારની શરતો અનુસાર તાલીમદાતા સંસ્થાઓને પ્રથમ અને બીજા હપ્તાની ચૂકવણી કરવામાં આવી છે.

પ્રથમ હપ્તો તાલીમાર્થીઓની ભૌતિક ચકાસણી પછી, તાલીમ બેચ શરૂ થાય ત્યારે ચૂકવવામાં આવે છે. તાલીમ પૂર્ણ થયા પછી અને તાલીમાર્થીઓનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યા પછી બીજો હપ્તો ચૂકવવામાં આવે છે.

મૂલ્યાંકન નેશનલ કાઉન્સિલ ફોર વોકેશનલ એજ્યુકેશન એન્ડ ટ્રેનિંગ (NCVET) દ્વારા નિયુક્ત સંસ્થાઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે. મૂલ્યાંકન માટે પાત્ર બનવા માટે તાલીમાર્થીઓએ તાલીમમાં ઓછામાં ઓછી 70 ટકા હાજરી આપી હોવી આવશ્યક છે. આ આધારે પ્રથમ અને બીજા હપ્તાનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું છે.

તાલીમદાતા સંસ્થાઓ દ્વારા હાર્ડ-કોપી સ્વરૂપમાં સબમિટ કરવામાં આવેલી તાલીમ પછીની પ્લેસમેન્ટ માહિતી જોબ ઓફર્સ અથવા ઓફર લેટર્સ પર આધારિત છે. આવી સબમિશન્સ ત્રીજો હપ્તો બહાર પાડવા માટેનો આધાર બનતી નથી. ત્રીજા હપ્તા માટે પાત્ર બનવા માટે, સંસ્થાઓએ નિર્ધારિત માપદંડો અનુસાર પોર્ટલ પર પ્લેસમેન્ટ વિગતો અપલોડ કરવી આવશ્યક છે. તો જ પોર્ટલ ત્રીજા હપ્તા માટે પેમેન્ટ ક્લેમ જનરેટ કરી શકે છે. આમાંની કોઈપણ સંસ્થા માટે આવા કોઈ પેમેન્ટ ક્લેમ જનરેટ થયા ન હોવાથી, ત્રીજા હપ્તાની કોઈ ચૂકવણી કરવામાં આવી નથી.

31 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ સેન્ટ્રલ ક્રોનિકલ, ભોપાલમાં પ્રકાશિત સમાચાર અહેવાલમાં કરાયેલો દાવો — કે MAPCET એ પ્લેસમેન્ટ ડેટા ચકાસ્યા વિના પ્લેસમેન્ટના આધારે કરોડો રૂપિયા આપ્યા — સંપૂર્ણપણે અસત્ય અને નિરાધાર છે.

• ત્રીજો હપ્તો, જે પ્લેસમેન્ટ પર શરતી છે, તે કોઈપણ સંસ્થાને ચૂકવવામાં આવ્યો નથી. તેથી, આ હપ્તો બહાર પાડવાના હેતુ માટે આવા પ્લેસમેન્ટને ટ્રેક કરવાનો પ્રશ્ન જ ઊભો થતો નથી.
• સંસ્થાઓને માત્ર પ્રથમ અને બીજો હપ્તો મળ્યો છે, જેમાંથી એક પણ પ્લેસમેન્ટ સાથે જોડાયેલો નથી. તદનુસાર, પ્લેસમેન્ટ અથવા પ્લેસમેન્ટ ટ્રેકિંગ અગાઉથી કરવામાં આવેલી ચૂકવણીઓને સંબંધિત નથી.

તાલીમ પૂર્ણ કર્યા પછી ઉમેદવારો નોકરી મેળવશે ત્યારે ત્રીજો હપ્તો ચૂકવવામાં આવશે. સંસ્થા હાલમાં પ્લેસમેન્ટની સુવિધા આપી રહી છે.

SM/DK/JD