ପୋଷ୍ଟ କରାଯିବା ଦିନାଙ୍କ:
28 OCT 2026 3:45PM by PIB Bhubaneswar
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ୍, ୨୦୨୬ ରୁ ୨୦୩୩-୩୪ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବଧି ପାଇଁ ୧,୮୫୬.୬୭ କୋଟି ଟଙ୍କାର ମୋଟ ବ୍ୟୟବରାଦ ସହିତ ଖେଲୋ ଇଣ୍ଡିଆ କ୍ରୀଡ଼ା ସାମଗ୍ରୀ ଉତ୍ପାଦନ ଯୋଜନାକୁ ମଞ୍ଜୁର କରିଛି। ଏହି ଯୋଜନାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ନିବେଶ, ଉତ୍ପାଦନ, ନବସୃଜନ ଏବଂ ରପ୍ତାନିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ସହ ବିଶ୍ୱ କ୍ରୀଡ଼ା ସାମଗ୍ରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ସ୍ଥିତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା।
କେନ୍ଦ୍ର ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬-୨୭ ରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଯୋଜନା ନିବେଶ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଗ୍ରହଣ, ଗବେଷଣା ଏବଂ ନବସୃଜନ, ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ, ଗୁଣାତ୍ମକ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଏବଂ ବଜାର ବିକାଶ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟଭିତ୍ତିକ ସହାୟତା ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତର କ୍ରୀଡା ସାମଗ୍ରୀ ଉତ୍ପାଦନ ଆଧାରକୁ ମଜବୁତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଏହି ଯୋଜନା ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ କ୍ରୀଡା ସାମଗ୍ରୀ ଶିଳ୍ପର ବିକାଶକୁ ସମର୍ଥନ କରିବ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳରେ ଭାରତର ସ୍ଥିତିକୁ ମଜବୁତ କରିବ।
ଖେଲୋ ଭାରତ ନୀତି ୨୦୨୫, ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହିତ ସମନ୍ୱିତ, ଏହି ଯୋଜନା ନିବେଶକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା, ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା, ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଏବଂ ଭାରତୀୟ କ୍ରୀଡା ସାମଗ୍ରୀର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ସମଗ୍ର କ୍ରୀଡା ସାମଗ୍ରୀ ଉତ୍ପାଦନ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ନିର୍ମାଣ:
ଏହି ଯୋଜନା ନିର୍ମାତା, ଯୋଗାଣକାରୀ, ପରୀକ୍ଷଣ ସୁବିଧା, ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ପ୍ରୋଟୋଟାଇପିଂ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ସହାୟକ ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକର କ୍ଲଷ୍ଟର-ଆଧାରିତ ଉତ୍ପାଦନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ ସମନ୍ୱିତ ଶିଳ୍ପ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ସମର୍ପିତ କ୍ରୀଡା ସାମଗ୍ରୀ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ର (ଏସଜିଏମଜେଡ୍) ବିକାଶର ପରିକଳ୍ପନା କରେ। ଏହି ଜୋନଗୁଡ଼ିକୁ ଭବ୍ୟ ଯୋଜନା ଏବଂ ଏନଆଇସିଡିସି ଶିଳ୍ପ ପାର୍କ ଅଧୀନରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଶିଳ୍ପ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ମାଧ୍ୟମରେ ବିକଶିତ କରାଯିବ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷ ଉତ୍ପାଦନ, ଦୃଢ଼ ଶିଳ୍ପ ସଂଯୋଗ ଏବଂ କ୍ରୀଡା ସାମଗ୍ରୀ ମୂଲ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।
ଏହି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସମନ୍ୱିତ ଉତ୍ପାଦନ ସୁବିଧା ସୃଷ୍ଟି, ଶିଳ୍ପ ସଂଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଦକ୍ଷତା ଉନ୍ନତ କରିବାରେ ସହାୟତା କରିବ। ଏହି ହସ୍ତକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ନିବେଶକୁ ସହଜ କରିବା, ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ଦେଶରେ ଏକ ଦୃଢ଼ କ୍ରୀଡା ସାମଗ୍ରୀ ଉତ୍ପାଦନ ଆଧାରର ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ନିବେଶ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ଏବଂ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନ ବିସ୍ତାର କରିବା:
ଏହି ଯୋଜନାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ନୂତନ ନିବେଶକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ଏବଂ କ୍ରୀଡା ସାମଗ୍ରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା। ପ୍ରମୁଖ ନିବେଶ ସହାୟତା ଉପାଦାନ ପ୍ରମୁଖ ଘରୋଇ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ନିର୍ମାତା, ବ୍ରାଣ୍ଡ ଏବଂ ଖୁଚୁରା ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରୀଡା ସାମଗ୍ରୀ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ପାଦନ ସୁବିଧା ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଯୋଗାଣକାରୀ ଏବଂ ସହାୟକ ଇକୋସିଷ୍ଟମର ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ। ଏହା ସହିତ, ଟର୍ଣ୍ଣଓଭର ଲିଙ୍କ୍ଡ୍ ସପୋର୍ଟ ଉପାଦାନ ଉଚ୍ଚ ଉତ୍ପାଦନ, କ୍ଷମତା ବିସ୍ତାର ଏବଂ ନିରନ୍ତର ଉତ୍ପାଦନ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ।
ମିଳିତ ଭାବରେ, ଏହି ହସ୍ତକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ, ୧,୧୩୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ମିଳିତ ବ୍ୟୟବରାଦ ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ। ଏହା ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା, ଆମଦାନୀ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ହ୍ରାସ କରିବା, ଘରୋଇ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ବୃଦ୍ଧି କରିବା, ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘରୋଇ ନିବେଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା, ମୂଲ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଭାରତର ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକତାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ଏମଏସଏମଇ ଏବଂ ବିଦ୍ୟମାନ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଲଷ୍ଟରଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା:
କ୍ରୀଡା ସାମଗ୍ରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ଉଦ୍ୟୋଗ (ଏମଏସଏମଇ)ର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି, ଏହି ଯୋଜନା ବିଦ୍ୟମାନ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଲଷ୍ଟରଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ର ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକର ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ।
ସାଧାରଣ ସୁବିଧା ଏବଂ ସହଭାଗୀ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ବିକାଶ ସମେତ ବିଦ୍ୟମାନ କ୍ରୀଡ଼ା ସାମଗ୍ରୀ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଲଷ୍ଟରଗୁଡ଼ିକର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ।
ଗୁଣବତ୍ତା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରମାଣନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା:
ଏହି ଯୋଜନା ଭାରତୀୟ କ୍ରୀଡା ସାମଗ୍ରୀର ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକତା ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଗୃହୀତ ଗୁଣବତ୍ତା ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନ ମାନଦଣ୍ଡର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକାର କରେ। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରୀଡା ଫେଡେରେସନଗୁଡ଼ିକରୁ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ପାଇବା ଏବଂ ନବୀକରଣ ପାଇଁ ନିର୍ମାତାମାନଙ୍କୁ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ, ଯାହାର ବ୍ୟୟବରାଦ ୧୦୫ କୋଟି ଟଙ୍କା ହେବ। ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ପାଦ ଗୁଣବତ୍ତା ଉନ୍ନତ କରିବାରେ, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରକୁ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ସହଜ କରିବା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ନିର୍ମିତ କ୍ରୀଡା ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱାସକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।
ଗବେଷଣା, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ନବସୃଜନରେ ନିବେଶ
ଏହି ଯୋଜନାରେ କ୍ରୀଡା ସାମଗ୍ରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗବେଷଣା, ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ନବସୃଜନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। କ୍ରୀଡା ଉପକରଣ, ସାମଗ୍ରୀ ବିଜ୍ଞାନ, ସୁରକ୍ଷା ଗିଅର ଏବଂ ଉନ୍ନତ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ଗବେଷଣାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରମୁଖ ଶିକ୍ଷାଗତ ଏବଂ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ଉତ୍କର୍ଷ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ। ଅନୁସନ୍ଧାନ ଜାତୀୟ ଗବେଷଣା ଫାଉଣ୍ଡେସନ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଗବେଷଣା ଏବଂ ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯିବ।
ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପଦକ୍ଷେପ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ରଖି ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ସମର୍ଥନ ନବସୃଜନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ ଏବଂ କ୍ରୀଡା ସାମଗ୍ରୀ ଉତ୍ପାଦନ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଧ୍ୟରେ ନୂତନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକର ବିକାଶ, ପରୀକ୍ଷଣ, ବୈଧତା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟକରଣକୁ ସହଜ କରିବ।
ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଏକ ଦକ୍ଷ କର୍ମଶକ୍ତି ବିକାଶ:
କ୍ରୀଡା ସାମଗ୍ରୀ କ୍ଷେତ୍ରର ଅଧିକ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକୃତିକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି, ଏହି ଯୋଜନା ଶିଳ୍ପ ଆବଶ୍ୟକତା ସହିତ ସମନ୍ୱିତ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବ। ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ଏବଂ ଉଦ୍ୟମିତା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ଶିଳ୍ପ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ସହଯୋଗରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଶିଳ୍ପ ଆବଶ୍ୟକତା ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପାରିବ।
ଏହି ପ୍ରୟାସଗୁଡ଼ିକ ଦକ୍ଷ ମାନବଶକ୍ତିର ବର୍ଦ୍ଧିତ ଚାହିଦା ପୂରଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ଏବଂ କ୍ରୀଡ଼ା ସାମଗ୍ରୀ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବିକାଶକୁ ସମର୍ଥନ କରିବ।
ଭାରତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ସାମଗ୍ରୀକୁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ପହଞ୍ଚାଇବା :
ଏହି ଯୋଜନା ସମର୍ପିତ ବ୍ରାଣ୍ଡିଂ, ପ୍ରସାର ଏବଂ ବଜାର ବିକାଶ ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ସାମଗ୍ରୀ ବଜାରରେ ଭାରତର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ରପ୍ତାନି ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମିଶନକୁ ବ୍ୟବହାର କରି, ଏହି ପ୍ରୟାସଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ସାମଗ୍ରୀର ଦୃଶ୍ୟମାନତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବ, ବଜାର ପ୍ରବେଶକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ସେମାନଙ୍କର ଅଧିକ ପ୍ରବେଶକୁ ସମର୍ଥନ କରିବ।
ଭାରତର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା:
ଉଚ୍ଚ-ଗୁଣବତ୍ତା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପ୍ରମାଣିତ କ୍ରୀଡ଼ା ସାମଗ୍ରୀର ନିର୍ମାଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରି, ଏହି ଯୋଜନା ଭାରତର କ୍ରୀଡ଼ା କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ କ୍ରୀଡ଼ାବିତ ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ବିକଶିତ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବ। ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଉନ୍ନତ ନବସୃଜନ, ଗୁଣାତ୍ମକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ଖେଲୋ ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ଫିଟ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଭଳି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ପରିପୂରକ କରିବ।
ଏହି ଯୋଜନା ଭାରତକୁ କ୍ରୀଡ଼ା ସାମଗ୍ରୀର ଡିଜାଇନ୍, ବିକାଶ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ସ୍ଥାନିତ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରି, ନବସୃଜନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରି ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବଜାର ପ୍ରବେଶକୁ ବିସ୍ତାର କରି, ଏହା ଅଭିବୃଦ୍ଧି, ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ରପ୍ତାନି ପାଇଁ ନୂତନ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବ, ଯେତେବେଳେ ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ କ୍ରୀଡ଼ା ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ଉଭା ହେବାର ଭାରତର ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବ ଏବଂ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ଏବଂ ବିକଶିତ ଭାରତ@୨୦୪୭ର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଆଗକୁ ବଢାଇବ।
***