ICGEB નવી દિલ્હી ખાતે ESTIC 2026ના કર્ટેન રેઝરનું આયોજન; સિસ્ટમ અને સિન્થેટિક બાયોલોજી ક્ષેત્રે ભારતની ક્ષમતા પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો

ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર જિનેટિક એન્જિનિયરિંગ એન્ડ બાયોટેકનોલોજી (ICGEB), નવી દિલ્હી દ્વારા ઇમર્જિંગ સાયન્સ, ટેકનોલોજી એન્ડ ઇનોવેશન કોન્કલેવ (ESTIC 2026) ના કર્ટન રેઝર કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં સિસ્ટમ અને સિન્થેટિક બાયોલોજી અને વૈજ્ઞાનિક સંશોધન, બાયોટેકનોલોજી અને ભારતમાં ઇનોવેશનને આગળ ધપાવવામાં તેમની પરિવર્તનકારી ક્ષમતા પર એક ખાસ સત્ર યોજાયું હતું.

આ કાર્યક્રમમાં નીતિ આયોગના સભ્ય પ્રો. ગોબર્ધન દાસ મુખ્ય અતિથિ તરીકે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. અન્ય વિશિષ્ટ મહાનુભાવોમાં ડો. રાજેશ એસ. ગોખલે, સચિવ, બાયોટેકનોલોજી વિભાગ (DBT); ડો. ધનંજય કુમાર તિવારી, વૈજ્ઞાનિક-H, DBT; અને ડો. રમેશ વી. સોંટી, નિયામક, ICGEB નવી દિલ્હીનો સમાવેશ થાય છે.

ડો. રમેશ વી. સોંટીએ ESTIC 2026ની એક રૂપરેખા પૂરી પાડી હતી, જે ભારત મંડપમ, નવી દિલ્હી ખાતે યોજાશે. ડો. સોંટીએ, સિસ્ટમ અને સિન્થેટિક બાયોલોજીના મહત્વ પર પ્રકાશ ફેંકતા માહિતી આપી હતી કે DBT ESTIC 2026 માં “સિસ્ટમ્સ એન્ડ સિન્થેટિક બાયોલોજી” પર એક સત્રનું સંચાલન કરશે. ડો. સોંટીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે આ ઉભરતા ક્ષેત્રો જીવનના વર્ચ્યુઅલ રીતે દરેક પાસાને સ્પર્શે છે અને વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિ માટે નોંધપાત્ર તકો પૂરી પાડે છે.

સિસ્ટમ અને સિન્થેટિક બાયોલોજી પરના સત્રમાં જટિલ જૈવિક પ્રણાલીઓને સમજવા માટે આંતરશાખાકીય અભિગમોના વધતા મહત્વ અને હેલ્થકેર, કૃષિ, ઔદ્યોગિક બાયોટેકનોલોજી અને ટકાઉ વિકાસમાં ઉપયોગ માટે જૈવિક પ્રક્રિયાઓના એન્જિનિયરિંગ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. આ ઉભરતા ક્ષેત્રો ઇનોવેશનને ઝડપી બનાવવાની, નવીન બાયોટેકનોલોજીકલ ઉકેલો વિકસાવવાની અને વૈશ્વિક બાયોઇકોનોમીમાં ભારતનું સ્થાન મજબૂત કરવાની નોંધપાત્ર તકો પૂરી પાડે છે.

સભાને સંબોધતા, ડો. ધનંજય કુમાર તિવારી, MD BIRAC, વૈજ્ઞાનિક-H, DBT એ હેલ્થકેર, બાયોમેન્યુફેક્ચરિંગ અને બાયોડિઝાઇનમાં તેમના ઉપયોગો પર ભાર મૂકીને સિસ્ટમ અને સિન્થેટિક બાયોલોજીની પરિવર્તનકારી ક્ષમતા પર પ્રકાશ ફેંક્યો હતો. તેમણે જૈવિક સંશોધનને ઝડપી બનાવવામાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સની ભૂમિકા પર પણ ભાર મૂક્યો હતો અને ભારતના બાયોટેકનોલોજી ક્ષેત્ર માટે નવી તકો ઊભી કરવા માટે બાયોE3 નીતિની ક્ષમતા પર પ્રકાશ ફેંક્યો હતો.

તેમના સંબોધનમાં, DBT ના સચિવ ડો. રાજેશ એસ. ગોખલેએ સહભાગીઓનું સ્વાગત કર્યું હતું અને ઇનોવેશન અને સામાજિક પ્રગતિને આગળ ધપાવવામાં વિજ્ઞાનની મુખ્ય ભૂમિકા પર ભાર મૂક્યો હતો. પેનિસિલિનની શોધ અને મોટા પાયે ઉત્પાદનનો ઉલ્લેખ કરીને, તેમણે પ્રકાશ પાડ્યો હતો કે વૈજ્ઞાનિક શોધો જ્યારે માપી શકાય તેવા ઉકેલોમાં રૂપાંતરિત થાય છે અને સમાજ માટે સુલભ બનાવવામાં આવે છે ત્યારે જ તેમની પૂર્ણ અસર પ્રાપ્ત કરે છે. તેમણે ઇનોવેશન માટેના એક શક્તિશાળી પ્લેટફોર્મ તરીકે બાયોલોજીના વધતા મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો, અને નોંધ્યું હતું કે બાયોટેકનોલોજી તેના બીજા ક્રાંતિના યુગમાં પ્રવેશ કરી રહી છે, જે માનવ વિકાસના બહુવિધ પાસાઓને આકાર આપવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. તેમણે સંશોધન, વિકાસ અને સ્કેલ-અપને મજબૂત કરીને પ્રયોગશાળાની શોધોને વ્યવહારિક ઉપયોગોમાં રૂપાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયાને ઝડપી કરવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો.

મુખ્ય અતિથિ, નીતિ આયોગના સભ્ય પ્રો. ગોબર્ધન દાસે ભારતની વધતી જતી વૈજ્ઞાનિક ક્ષમતાઓ અને રાષ્ટ્રીય વિકાસને આગળ ધપાવવા, ઇનોવેશન ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા અને ઉભરતા વૈશ્વિક પડકારોને પહોંચી વળવા માટે બાયોટેકનોલોજીની વિશાળ ક્ષમતા પર ભાર મૂક્યો હતો. માનનીય પ્રધાનમંત્રી દ્વારા વ્યક્ત કરવામાં આવેલા વિઝનનો સંદર્ભ આપતાં તેમણે ભારતના ભવિષ્યને આકાર આપવામાં બાયોલોજી, વિજ્ઞાન અને બાયોટેકનોલોજીના વધતા મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. પ્રો. દાસે વૈશ્વિક બાયોટેકનોલોજી લીડર તરીકે ઉભરી આવવાની ભારતની ક્ષમતામાં વિશ્વાસ પણ વ્યક્ત કર્યો હતો અને મૂળભૂત સંશોધનને વ્યવહારિક ઉપયોગોમાં રૂપાંતરિત કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. ઉદાહરણ તરીકે કોવિડ-19 રસીના વિકાસનો ઉલ્લેખ કરીને, તેમણે જણાવ્યું કે કેવી રીતે મૂળભૂત જૈવિક સંશોધન જીવન બચાવનારા ઇનોવેશન તરફ દોરી જાય છે અને જાહેર આરોગ્યના મુખ્ય પડકારોને ઉકેલવામાં મદદ કરે છે.

કર્ટન રેઝર કાર્યક્રમે ESTIC 2026 તરફ આગળ વધતા ભારતના સંશોધન અને ઇનોવેશન એજન્ડાને આગળ ધપાવવામાં ઉભરતા વૈજ્ઞાનિક વિષયોની ભૂમિકા પર ચર્ચા માટેનો મંચ તૈયાર કર્યો હતો.

ESTIC 2026 વિશે 

ઇમર્જિંગ સાયન્સ, ટેકનોલોજી એન્ડ ઇનોવેશન કોન્કલેવ (ESTIC 2026) એ ભારત સરકારના મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક સલાહકારની કચેરીના માર્ગદર્શન હેઠળ કાઉન્સિલ ઓફ સાયન્ટિફિક એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ રિસર્ચ (CSIR) દ્વારા આયોજિત એક ફ્લેગશિપ રાષ્ટ્રીય મંચ છે. 27–29 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ ભારત મંડપમ, નવી દિલ્હી ખાતે યોજાનાર આ કોન્કલેવનો ઉદ્દેશ્ય વૈજ્ઞાનિક સફળતાઓને પ્રદર્શિત કરવા, આંતરશાખાકીય સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવા અને સંશોધનને અસરકારક ટેકનોલોજીમાં રૂપાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવા માટે અગ્રણી વૈજ્ઞાનિકો, નીતિ નિર્માતાઓ, ઉદ્યોગ સાહસિકો, સંશોધકો અને ડીપ-ટેક ઇનોવેટર્સને એકસાથે લાવવાનો છે.

સિસ્ટમ અને સિન્થેટિક બાયોલોજી, અદ્યતન ઉત્પાદન, ઊર્જા ટેકનોલોજી, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, સેમિકન્ડક્ટર્સ અને અદ્યતન હેલ્થકેર સહિત 12 મુખ્ય વિષયગત ક્ષેત્રોને આવરી લેતા, ESTIC 2026 નો ઉદ્દેશ્ય વિકસિત ભારત 2047ના વિઝનના સમર્થનમાં ભારતના વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને ઇનોવેશન ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવાનો છે.

અત્યાધુનિક સંશોધન, વૈજ્ઞાનિક સહયોગ અને ક્ષમતા નિર્માણ પ્રત્યેની તેની સતત પ્રતિબદ્ધતા દ્વારા, ICGEB નવી દિલ્હી બાયોટેકનોલોજીને આગળ ધપાવવા અને વૈશ્વિક વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીમાં ભારતના યોગદાનને મજબૂત કરવા માટે સમર્પિત રહે છે.

ICGEB નવી દિલ્હી વિશે 

ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર જિનેટિક એન્જિનિયરિંગ એન્ડ બાયોટેકનોલોજી (ICGEB), નવી દિલ્હી, લાઇફ સાયન્સમાં સંશોધન અને તાલીમ માટેનું એક અગ્રણી કેન્દ્ર છે. તેના સંશોધન કાર્યક્રમો ચેપી રોગો, રસીઓ અને નિદાન, પ્લાન્ટ બાયોટેકનોલોજી, બાયોએનર્જી, બાયોઇન્ફોર્મેટિક્સ અને બાયોટેકનોલોજીના અન્ય ઉભરતા ક્ષેત્રોને આવરી લે છે. વૈજ્ઞાનિક સંશોધન, ક્ષમતા નિર્માણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ દ્વારા, ICGEB માનવ કલ્યાણ અને ટકાઉ વિકાસ માટે બાયોટેકનોલોજીને આગળ ધપાવવામાં યોગદાન આપે છે.

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com