CCPAએ વોકી-ટોકીની ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાતો અને બિન-અનુપાલિત વેચાણ સામે કાર્યવાહી સઘન બનાવી

સેન્ટ્રલ કન્ઝ્યુમર પ્રોટેક્શન ઓથોરિટી (CCPA) એ ઓપરેટિંગ ફ્રીક્વન્સી અને લાગુ લાયસન્સિંગ આવશ્યકતાઓ સહિતની આવશ્યક નિયમનકારી માહિતી જાહેર કરવામાં નિષ્ફળ રહેલી વોકી-ટોકીની ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાતો અને પ્રોડક્ટ લિસ્ટિંગ માટે મેસર્સ હોગર ટેકનોલોજીસ એન્ડ ઇનોવેશન્સ એલએલપી પર ₹1 લાખનો દંડ ફટકાર્યો છે. આ આદેશ ચીફ કમિશનર શ્રીમતી નિધિ ખરે અને કમિશનર શ્રી અનુપમ મિશ્રાના નેતૃત્વ હેઠળ CCPA દ્વારા ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમ, 2019 હેઠળ પસાર કરવામાં આવ્યો હતો.

આ કાર્યવાહી ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મ અને વેબસાઇટ્સ પર વોકી-ટોકી (પર્સનલ મોબાઇલ રેડિયો) ના લિસ્ટિંગ, જાહેરાત અને વેચાણ સંબંધિત ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાતો અને અયોગ્ય વેપાર પદ્ધતિઓ સામે CCPA ના ચાલુ અમલીકરણ પગલાંનો એક ભાગ છે.

CCPA એ નિયમનકારી આવશ્યકતાઓની અપર્યાપ્ત જાહેરાત શોધી કાઢી

તેના તાજેતરના આદેશમાં, CCPA એ મેસર્સ હોગર ટેકનોલોજીસ એન્ડ ઇનોવેશન્સ એલએલપીની વેબસાઇટ પર પ્રદર્શિત વિવિધ વોકી-ટોકી મોડેલોની જાહેરાતો અને પ્રોડક્ટ લિસ્ટિંગની તપાસ કરી હતી. ઓથોરિટીએ અવલોકન કર્યું કે લિસ્ટિંગમાં ઉપકરણોની ઓપરેટિંગ ફ્રીક્વન્સી, લાગુ લાયસન્સિંગ આવશ્યકતાઓ અને નિયમનકારી મંજૂરીઓ સ્પષ્ટપણે દર્શાવવામાં આવી ન હતી. આવી ખામીઓ ગ્રાહકોને એવું માનવા માટે ગેરમાર્ગે દોરી શકે છે કે જરૂરી નિયમનકારી સત્તાધિકરણો મેળવ્યા વિના ઉપકરણોને કાનૂની રીતે ઓપરેટ કરી શકાય છે.

યુઝ ઓફ લો પાવર એન્ડ વેરી લો પાવર શોર્ટ રેન્જ રેડિયો ફ્રીક્વન્સી ડિવાઇસીસ (એક્ઝેમ્પશન ફ્રોમ લાયસન્સિંગ રિક્વાયરમેન્ટ) રૂલ્સ, 2018 હેઠળ, 446.0–446.2 MHz ની નિર્ધારિત ફ્રીક્વન્સી શ્રેણીમાં ઓપરેટ થતા પર્સનલ મોબાઇલ રેડિયોને લાગુ શરતોને આધીન લાયસન્સ મેળવવાની આવશ્યકતામાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. મુક્તિ આપેલી ફ્રીક્વન્સી શ્રેણીની બહાર ઓપરેટ થતા અન્ય વાયરલેસ રેડિયો ફ્રીક્વન્સી ઉપકરણો સંબંધિત નિયમનકારી આવશ્યકતાઓને આધીન છે.

કાર્યવાહી દરમિયાન, કંપનીએ રજૂઆત કરી હતી કે તેની પાસે માન્ય ડીલર પોઝેસિંગ લાયસન્સ (DPL) છે અને ઉપકરણો લાગુ ઈક્વિપમેન્ટ ટાઈપ એપ્રુવલ (ETA) પ્રમાણપત્રો દ્વારા આવરી લેવામાં આવ્યા છે. તેણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે તેની વેબસાઇટ મુખ્યત્વે માહિતીપ્રદ અને લીડ-જનરેશન હેતુઓ માટે હતી અને તે સીધા ઓનલાઇન વ્યવહારોને સુગમ બનાવતી ન હતી.

કંપનીની રજૂઆતો, તપાસના તારણો અને રેકોર્ડ પર ઉપલબ્ધ સામગ્રીની તપાસ કર્યા પછી, CCPA એ અવલોકન કર્યું કે નિયમનકારી મંજૂરીઓ ધરાવવાથી જાહેરાતકર્તા ખરીદી અગાઉના તબક્કે ગ્રાહકોને સચોટ, સંપૂર્ણ અને દસ્તાવેજી માહિતી પૂરી પાડવાની તેની ફરજમાંથી મુક્ત થતો નથી.

વેબસાઇટ-આધારિત પ્રોડક્ટ પ્રમોશન પણ ગ્રાહક સુરક્ષા આવશ્યકતાઓને આધીન છે

CCPA એ વધુમાં અવલોકન કર્યું કે ઓનલાઇન પેમેન્ટ ગેટવે અથવા શોપિંગ કાર્ટ સુવિધાની ગેરહાજરી ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમ, 2019 હેઠળ વેબસાઇટ દ્વારા કરવામાં આવેલી પ્રમોશનલ રજૂઆતોને ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાતોના દાયરામાંથી બાકાત કરતી નથી. જાહેરાતો અને પ્રોડક્ટ લિસ્ટિંગમાં લાગુ પડતી નિયમનકારી આવશ્યકતાઓ અંગે પૂરતી માહિતી પૂરી પાડવી આવશ્યક છે, પછી ભલે તે પ્રોડક્ટ્સ ગમે તે માધ્યમથી વેચવામાં આવતી હોય.

ઓથોરિટીએ નોંધ્યું કે ઓપરેટિંગ ફ્રીક્વન્સી અને લાયસન્સિંગ આવશ્યકતાઓ અંગેની મહત્વપૂર્ણ માહિતી બાદ કરવી એ ગ્રાહકોને એવી પરિસ્થિતિઓ વિશે ગેરમાર્ગે દોરે તેમ હતી જે હેઠળ જાહેરાત કરાયેલા ઉપકરણોને કાયદેસર રીતે ઓપરેટ કરી શકાય છે. આવી ખામીઓ ગ્રાહકોને સંભવિત કાનૂની અને નાણાકીય પરિણામો સામે ખુલ્લા પાડી શકે છે અને જાણકાર ખરીદી નિર્ણયો લેવાની તેમની ક્ષમતાને નબળી પાડી શકે છે.

તદનુસાર, CCPA એ ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાતો અને અયોગ્ય વેપાર પદ્ધતિઓ સંબંધિત ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમ, 2019 ની સંબંધિત જોગવાઈઓનું ઉલ્લંઘન કરતી મેસર્સ હોગર ટેકનોલોજીસ એન્ડ ઇનોવેશન્સ એલએલપીની વર્તણૂક શોધી કાઢી હતી.

વોકી-ટોકીના ઓનલાઇન લિસ્ટિંગ સામે CCPA ની કાર્યવાહી

CCPA એ અગાઉ ફરજિયાત નિયમનકારી ખુલાસાઓ વિના ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ પર વોકી-ટોકીના મોટા પાયે લિસ્ટિંગ અને વેચાણની સ્વતઃ સંજ્ઞાન લીધી હતી. તેની તપાસ દરમિયાન, પ્લેટફોર્મ્સ પર 16,970 થી વધુ બિન-અનુપાલિત લિસ્ટિંગ ઓળખવામાં આવ્યા હતા, અને એમેઝોન, ફ્લિપકાર્ટ, મીશો, મેટા, જિયોમાર્ટ, ઈન્ડિયામાર્ટ અને ટ્રેડઈન્ડિયા સહિત 13 ઈ-કોમર્સ સંસ્થાઓને નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી.

ઓથોરિટીએ અત્યાર સુધીમાં વોકી-ટોકી સંબંધિત ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાતો અને અયોગ્ય વેપાર પદ્ધતિઓ માટે ₹58 લાખનો કુલ દંડ ફટકારીને 12 સંસ્થાઓ સામે આખરી આદેશો પસાર કર્યા છે. આમાં એમેઝોન સેલર સર્વિસીસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ, ફ્લિપકાર્ટ ઇન્ટરનેટ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ, મીશો પ્રાઇવેટ લિમિટેડ, મેટા પ્લેટફોર્મ્સ અને ટ્રેડઈન્ડિયા (ઈન્ફોકોમ નેટવર્ક પ્રાઇવેટ લિમિટેડ) પર પ્રત્યેક ₹10 લાખનો દંડ અને જિયોમાર્ટ (રિલાયન્સ રિટેલ લિમિટેડ), ચિમીયા, માસ્કમેન ટોય્ઝ, ટોક પ્રો (આઈકોનેટ સર્વિસીસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ), સંચાર વાયરલેસ કમ્યુનિકેશન્સ લિમિટેડ, અંતરિક્ષ ટેકનોસિઝ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ અને હોગર ટેકનોલોજીસ એન્ડ ઇનોવેશન્સ એલએલપી પર પ્રત્યેક ₹1 લાખનો દંડ શામેલ છે.

કેટલીક સંસ્થાઓએ ન્યાયિક મંચો સમક્ષ CCPA દ્વારા શરૂ કરાયેલા આદેશો અને કાર્યવાહીને પડકારી છે. એમેઝોન સેલર સર્વિસીસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ અને ફ્લિપકાર્ટ ઇન્ટરનેટ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ ઓથોરિટી દ્વારા પસાર કરાયેલા આદેશોને પડકારતા માનનીય કર્ણાટક હાઈકોર્ટનો સંપર્ક કર્યો છે. મેટા પ્લેટફોર્મ્સ અને ટ્રેડઈન્ડિયા (ઈન્ફોકોમ નેટવર્ક પ્રાઇવેટ લિમિટેડ) એ પ્રત્યેક ₹10 લાખનો દંડ ફટકારતા આદેશો સામે નેશનલ કન્ઝ્યુમર ડિસ્પ્યુટ્સ રેડ્રેસલ કમિશન (NCDRC) નો સંપર્ક કર્યો છે. ટ્રેડઈન્ડિયાના કિસ્સામાં, NCDRC એ કંપનીને દંડની રકમ જમા કરાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. ઈન્ડિયામાર્ટ ઈન્ટરમેશ લિમિટેડે પણ CCPA દ્વારા શરૂ કરાયેલી કાર્યવાહીને પડકારતી માનનીય દિલ્હી હાઈકોર્ટનો સંપર્ક કર્યો છે, જ્યારે આ બાબત ઓથોરિટી સમક્ષ વિચારણા હેઠળ છે.

CCPA પારદર્શક નિયમનકારી ખુલાસાઓના મહત્વનો પુનરોચ્ચાર કરે છે

CCPA એ પુનરોચ્ચાર કર્યો કે વોકી-ટોકીની જાહેરાતો અને પ્રોડક્ટ લિસ્ટિંગમાં ગ્રાહકોને જાણકાર નિર્ણયો લેવા સક્ષમ બનાવવા માટે ઓપરેટિંગ ફ્રીક્વન્સી, લાગુ લાયસન્સિંગ આવશ્યકતાઓ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ નિયમનકારી માહિતી સ્પષ્ટપણે દર્શાવવી આવશ્યક છે. આવા ખુલાસાઓ ખાસ કરીને એવી પ્રોડક્ટ્સ માટે મહત્વપૂર્ણ છે જેનો કાયદેસર ઉપયોગ ચોક્કસ નિયમનકારી શરતોને આધીન છે.

ઓથોરિટીએ ગ્રાહકોના હિતોનું રક્ષણ કરવા, ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાતોને રોકવા અને અયોગ્ય વેપાર પદ્ધતિઓને ઉકેલવા માટે તેની પ્રતિબદ્ધતાની પુનઃપુષ્ટિ કરી, ખાસ કરીને નિયમનકારી અનુપાલન અને જાહેર સુરક્ષાની બાબતો ધરાવતી પ્રોડક્ટ્સના સંદર્ભમાં.

આખરી આદેશ CCPA વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ છે: https://ccpa.doca.gov.in/

SM/NP/JD