ਆਯੂਸ਼
azadi ka amrit mahotsav

ਦਸ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ਼ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿਖੇ 37.74 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਯੁਰਵੇਦ-ਅਧਾਰਿਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਵਧਿਆ ਦਾਇਰਾ


ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਕਲੀਨਿਕਲ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਉਜਾਗਰ

Posted On: 16 OCT 2026 7:36PM by PIB Chandigarh

ਆਪਣੇ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ਼ ਆਯੁਰਵੇਦ (ਏਆਈਆਈਏ), ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਸੰਸਥਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 2026 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਲਗਭਗ 3,774,524 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੈਂਪਸ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਬੰਧਿਤ ਅਤੇ ਆਊਟਰੀਚ ਕੇਂਦਰਾਂ 'ਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਆਯੁਰਵੇਦ-ਅਧਾਰਿਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਰਿਤਾ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਏਆਈਆਈਏ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ 30,37,077 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਸੰਸਥਾ ਕੋਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 3,000 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਮਰੀਜ਼ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 200 ਬੈੱਡਾਂ ਵਾਲਾ ਇਨਡੋਰ ਰੋਗੀ ਵਿਭਾਗ (ਆਈਪੀਡੀ) ਦਾਖਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਸੰਸਥਾ ਦੀਆਂ ਵਿਆਪਕ ਕਲੀਨਿਕਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਖਭਾਲ-ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਕੈਂਪਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਏਆਈਆਈਏ ਨੇ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਐਫੀਲਿਏਟਿਡ ਅਤੇ ਆਉਟਰੀਚ ਸੈਂਟਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਦਰਜੰਗ ਹਸਪਤਾਲ, ਯੂਪੀਐੱਸਸੀ ਭਵਨ, ਝੱਜਰ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਂਸਰ ਸੰਸਥਾਨ, ਮਸੂਰੀ ਵਿੱਚ ਆਈਏਐੱਸ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਕੇਵੜੀਆ, ਏਕਤਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ 7.37 ਲੱਖ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਹੋਰ ਵਧੀ ਹੈ।

 

ਏਆਈਆਈਏ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (Vaidya) ਪੀ.ਕੇ. ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਯੁਰਵੇਦ ਪ੍ਰਤੀ ਜਨਤਕ ਦਿਲਚਸਪੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ, ਲਗਭਗ 1.23 ਲੱਖ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ, ਇਹ ਗਿਣਤੀ 5.40 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦ-ਅਧਾਰਿਤ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ KAUMARACON-2026 ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ AIIA ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ, ਮਿਆਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸਹਿਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਲੀਨਿਕਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਆਬਾਦੀ ਲਈ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ, ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸਹਿਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਮੈਡੀਕਲ ਉਪਯੋਗਿਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ਼ ਆਯੁਰਵੇਦ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਸਿੱਖਿਆ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨਾ ਹੈ।

************

ਐੱਸਆਰ/ਐੱਸਵੀ/ਐੱਸਜੀ/ਏਕੇ


(Release ID: 2324828) ਵਿਜ਼ੀਟਰ ਕਾਊਂਟਰ : 10