ICAR–ઈન્ડિયન ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ એગ્રીકલ્ચરલ બાયોટેકનોલોજી (ICAR-IIAB), ગઢખટંગા, રાંચી દ્વારા 8 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ અનુસૂચિત જાતિ ઉપ-યોજના (SCSP) અને જનજાતિ ઉપ-યોજના (TSP) હેઠળ પ્રી-રવિ કિસાન ગોષ્ઠી-સહ-કૃષિ સાધન સામગ્રી વિતરણ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં રાંચી, ખૂંટી, ગુમલા અને રામગઢ જિલ્લાના આશરે 1,500 ખેડૂતોને એકસાથે લાવવામાં આવ્યા હતા જેથી ખેડૂતો, વૈજ્ઞાનિકો અને નીતિ નિર્માતાઓ વચ્ચે સીધો સંવાદ સુગમ બનાવી શકાય અને વૈજ્ઞાનિક તેમજ ટકાઉ કૃષિ પદ્ધતિઓને અપનાવવાની બાબતને પ્રોત્સાહન આપી શકાય.

આ પ્રસંગે, કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા ICAR-IIAB ની વિવિધ નવી સુવિધાઓનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. જે સુવિધાઓનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું તેમાં એડમિન-સહ-સ્કૂલ બિલ્ડિંગ, બિરસા મુંડા મલ્ટિપર્પઝ હોલ, જયપાલ સિંહ મુંડા સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સ, NEXTGEN બ્રીડિંગ ફેસિલિટીનો સમાવેશ થાય છે અને ICAR-IIAB ખાતે રૂ. 119 કરોડના ખર્ચે નવી ગેસ્ટ હાઉસ સુવિધાનો શિલાન્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો.

તેમના સંબોધનમાં, શ્રી ચૌહાણે ઝારખંડ માટે વૈજ્ઞાનિક ખેતી, સુધારેલા બિયારણો, સંકલિત ખેતી, સંતુલિત પોષક તત્વોના સંચાલન અને વિસ્તાર-વિશિષ્ટ કૃષિ તકનીકોના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે સંશોધન અને ટેકનોલોજીને ખેડૂતો સુધી પહોંચાડવાના સંસ્થાના પ્રયાસોની પણ પ્રશંસા કરી હતી અને સતત ખેડૂત જાગૃતિ અને ક્ષેત્ર-સ્તરીય વિસ્તરણ માટે આહ્વાન કર્યું હતું.

શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે ઝારખંડના સમૃદ્ધ કુદરતી અને પરંપરાગત વારસા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો અને ICAR-IIAB ને કૃષિ સંશોધન, નવીનતા અને આત્મનિર્ભરતાનો એક મહત્વપૂર્ણ સંગમ ગણાવ્યો હતો. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે પરંપરાગત જ્ઞાન મૂલ્યવાન રહે છે, પરંતુ સમકાલીન કૃષિ પડકારો માટે ખેડૂતોએ સ્થાનિક સંસાધનો અને આબોહવાકીય પરિસ્થિતિઓને અનુકૂળ વૈજ્ઞાનિક અને ટેકનોલોજી-સંચાલિત ખેતી પદ્ધતિઓ વધુને વધુ અપનાવવી જરૂરી છે. તેમણે સુધારેલા બિયારણોની સમયસર ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા અને સંશોધન સંસ્થાઓમાંથી ખેડૂતોના ખેતરો સુધી યોગ્ય કૃષિ તકનીકો પહોંચાડવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ સંતુલિત ખાતરના ઉપયોગના યોગ્ય જ્ઞાન સાથે શાકભાજી, અનાજ અને પશુધન સહિતની સંકલિત ખેતીના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે ખેડૂતોને બનાવટી બિયારણો, નકલી ખાતરો અને સબ-સ્ટાન્ડર્ડ જંતુનાશકોથી બચાવવાની જરૂરિયાત પર ખાસ ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે ખેડૂત કલ્યાણ યોજનાઓના અસરકારક અમલીકરણ અને તેના લાભો દરેક ગામ સુધી પહોંચાડવા માટે પણ આહ્વાન કર્યું હતું. ખેડૂતોને આગામી રવિ સીઝન માટે તૈયાર કરવાના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડતા, તેમણે ટેકનોલોજીને "લેબ ટુ લેન્ડ" સુધી પહોંચાડવામાં વૈજ્ઞાનિકોના પ્રયાસોની પ્રશંસા કરી હતી અને તેમને આવનારા દિવસોમાં દેશવ્યાપી ખેત બચાવો અભિયાન હાથ ધરવા વિનંતી કરી હતી.

કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ રાજ્ય મંત્રી શ્રી ભગીરથ ચૌધરીએ દેશની ખાદ્ય સુરક્ષા અને વિકાસમાં ખેડૂતોની મધ્યસ્થ ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે આધુનિક કૃષિ તકનીકો અપનાવવા, મૂલ્ય વર્ધન, મજબૂત ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનો (FPOs) અને કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્રો, જમીન પરીક્ષણ અને સંતુલિત ખાતરના ઉપયોગ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે ખેડૂતોને તેમના વાવેતર વિસ્તારના એક ભાગ પર પ્રાકૃતિક ખેતીના પ્રયોગો કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા અને ખેડૂતોને બનાવટી બિયારણો, નકલી ખાતરો અને સબ-સ્ટાન્ડર્ડ જંતુનાશકોથી બચાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે ખેડૂત કલ્યાણ યોજનાઓના અસરકારક અમલીકરણ અને કૃષિ તકનીકોને લેબથી લેન્ડ સુધી પહોંચાડવા માટે વધુ મજબૂત પ્રયાસો કરવાનું આહ્વાન કર્યું હતું.

DARE ના સચિવ અને ICAR ના મહાનિર્દેશક ડૉ. એમ. એલ. જાટે નવા કૃષિ પરિવર્તન માટે પૂર્વ ભારતની ક્ષમતા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો અને ઝારખંડમાં કૃષિ સંશોધન અને જ્ઞાન સંસ્થાઓને મજબૂત કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે રાઈસ-ફેલો ઈન્ટેન્સિફિકેશન, વિસ્તાર-વિશિષ્ટ પાક અને જાતોની પસંદગી, સુધારેલી પશુધન ઉત્પાદકતા અને એસિડિક જમીન તેમજ ફોસ્ફરસની ઉણપ જેવા પડકારોને ઉકેલતા સંશોધનને વ્યાપકપણે અપનાવવા માટે આહ્વાન કર્યું હતું. તેમણે પ્રાકૃતિક અને ઓર્ગેનિક ખેતી તેમજ આગામી રવિ સીઝન માટે યોગ્ય આયોજનના મહત્વ પર પણ ભાર મૂક્યો હતો.

કાર્યક્રમને સંબોધતા, ICAR ના ડેપ્યુટી ડાયરેક્ટર જનરલ (ક્રોપ સાયન્સ) ડૉ. ડી. કે. યાદવે કૃષિ સંશોધનને ખેડૂતોની જરૂરિયાતો સાથે સાંકળવાની અને ટેકનોલોજી છેવાડાના માનવી સુધી પહોંચે તે સુનિશ્ચિત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે વિદ્યાર્થીઓના વિકાસ, યોગ્ય માર્ગદર્શન અને કૃષિ સંશોધનમાં તકોને મજબૂત કરવાના મહત્વ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

અગાઉ, કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ રાજ્ય મંત્રી શ્રી ભગીરથ ચૌધરીએ DARE ના સચિવ અને ICAR ના મહાનિર્દેશક ડૉ. એમ. એલ. જાટ; ICAR ના ડેપ્યુટી ડાયરેક્ટર જનરલ (ક્રોપ સાયન્સ) ડૉ. ડી. કે. યાદવ; ICAR-IIAB ના ડિરેક્ટર ડૉ. સુજય રક્ષિત; અને ICAR-IIAB ના જોઈન્ટ ડિરેક્ટર (સંશોધન) ડૉ. વિજય પાલ ભડાના સાથે સંસ્થાની વિવિધ સુવિધાઓની મુલાકાત લીધી હતી. આ મુલાકાતમાં ડેરી ફાર્મ, ક્રોપ રિસર્ચ એન્ડ ટ્રેનિંગ સેન્ટર, NEXTGEN બ્રીડિંગ ફેસિલિટી અને ઈન્ટિગ્રેટેડ ફાર્મિંગ સિસ્ટમ (IFS) યુનિટનો સમાવેશ થતો હતો. ડેરી ફાર્મ ખાતે, મંત્રીશ્રીને પશુધનની જનીનીક સુધારણા માટે એમ્બ્રિયો ટ્રાન્સફર ટેકનોલોજી વિશે માહિતગાર કરવામાં આવ્યા હતા. IFS યુનિટ ખાતે, મહાનુભાવોએ ખેડૂતો સાથે સંવાદ કર્યો હતો અને તેમને સંકલિત ખેતી, કૃષિ કચરાના પુનઃચક્રણ (રીસાયકલિંગ) અને સંસાધન-કાર્યક્ષમ પદ્ધતિઓ વિશે માહિતગાર કરવામાં આવ્યા હતા. મંત્રીશ્રીએ વૃક્ષારોપણ ઝુંબેશમાં પણ ભાગ લીધો હતો અને પ્રગતિશીલ ખેડૂતો સાથે વાર્તાલાપ કર્યો હતો. ICAR સંસ્થાઓ અને ઝારખંડ સરકારની એજન્સીઓ દ્વારા પાકની જાતો, પશુધન અને ડેરી તકનીકો, સંશોધન સિદ્ધિઓ, કૃષિ યોજનાઓ અને ખેડૂત-ઉન્મુખ નવીનતાઓને દર્શાવતું એક પ્રદર્શન પણ યોજવામાં આવ્યું હતું.

કિસાન ગોષ્ઠીમાં ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનો (FPOs) અને ઝારખંડમાં તકો, એથનો-વેટરીનરી દવાઓ અને ડેરી ફાર્મિંગ, ફળ પાક ઉત્પાદન તકનીકો, રવિ પાકોમાં ઈન્ટિગ્રેટેડ પેસ્ટ મેનેજમેન્ટ, પાક વિવિધિકરણ અને ઈન્ટિગ્રેટેડ ફાર્મિંગ સિસ્ટમ્સ, ઓર્ગેનિક અને પ્રાકૃતિક ખેતી, પશુધન આહાર વ્યવસ્થાપન, અને લાખ (lac) ની ખેતી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું. ખેડૂતોએ વૈજ્ઞાનિકો અને તકનીકી નિષ્ણાતો સાથે સંવાદ કર્યો હતો અને સુધારેલી કૃષિ તેમજ પશુપાલન પદ્ધતિઓ પર વ્યવહારુ માર્ગદર્શન મેળવ્યું હતું. નેનો યુરિયા, નેનો DAP, મિનરલ મિક્સચર, સુધારેલી બિયારણ જાતો, ઘઉં, વટાણા, રાઈ અને શાકભાજી બિયારણ કિટ્સ, મિલ્ક કેન કૂલર, અને ટામેટાં તેમજ રીંગણની વધુ ઉપજ આપતી બિયારણ જાતો સહિત વિવિધ કૃષિ અને પશુપાલન સાધન સામગ્રી સહભાગી ખેડૂતોને વિતરિત કરવામાં આવી હતી. આ પ્રસંગે ICAR સંસ્થાઓ દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલા પ્રકાશનો અને તકનીકો પણ બહાર પાડવામાં આવ્યા હતા.

આ પ્રસંગે, સંસ્થામાં તેમના યોગદાન બદલ ભૂતપૂર્વ ખાસ ફરજ પરના અધિકારી ડૉ. આર. રમણી; ભૂતપૂર્વ ડિરેક્ટર (ઈન-ચાર્જ) ડૉ. કે. કે. શર્મા; ભૂતપૂર્વ કાર્યકારી ડિરેક્ટર અને જોઈન્ટ ડિરેક્ટર (સંશોધન) ડૉ. તિલક રાજ શર્મા; અને ICAR-IIAB ના પ્રથમ નિયમિત ડિરેક્ટર ડૉ. અરુણવ પટનાયકનું સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું.

કાર્યક્રમનું સમાપન ICAR-IIAB ના ડિરેક્ટર ડૉ. સુજય રક્ષિત દ્વારા પ્રસ્તાવિત આભારવિધિ સાથે થયું હતું, જેમણે તેમની સહભાગિતા અને સમર્થન માટે મહાનુભાવો, ખેડૂતો, વૈજ્ઞાનિકો, અધિકારીઓ, સ્ટાફ, વિદ્યાર્થીઓ અને તમામ હિતધારકોનો આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો. આ ઇવેન્ટે ખેડૂત-વૈજ્ઞાનિક-નીતિ જોડાણોને મજબૂત કરવા અને કૃષિ સંશોધન તેમજ નવીનતાને ઝારખંડના ખેડૂતો માટે વ્યવહારુ તકનીકોમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે ICAR-IIAB ની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.

SM/IJ/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2321054) મુલાકાતી સંખ્યા : 11