ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ರಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಪರಿಶೀಲನೆ
ಪ್ರಕಟಣಾ ದಿನಾಂಕ:
24 SEP 2026 5:08PM by PIB Bengaluru
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರೇಡಿಸನ್ ಬ್ಲೂ ಸಮಾವೇಶ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಇಂದು ನಡೆದ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಆಯೋಗವು (NCST) ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ರಕ್ಷಣೆಗಳು, ಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು.

ಈ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಎನ್ಸಿಎಸ್ಟಿ (NCST) ಯ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಶ್ರೀ ಅಂತರ್ ಸಿಂಗ್ ಆರ್ಯ ಅವರು ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸದಸ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ಜಾತೋತು ಹುಸೇನ್, ಎನ್ಸಿಎಸ್ಟಿ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ನಿರ್ಮಲ್ ಮತ್ತು ಆಯೋಗದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು, ವಿವಿಧ ಇಲಾಖههای ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. ಆಯೋಗವು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸುತ್ತೋಲೆ ಮಾಡಿದ್ದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಿವರವಾದ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಒದಗಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾದ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಜಿಗಳು, ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಭೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಯೋಗವು ಈ ಹಿಂದೆ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಭೇಟಿಗಳ ಅವಲೋಕನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ರಕ್ಷಣೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ, ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಲಾಗ್ ಹುದ್ದೆಗಳು, ಎಸ್ಟಿ ಕಾಂಪೊನೆಂಟ್ (ST Component) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಧಿಗಳ ಬಳಕೆ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ರಮಗಳು, ಹಾಗೂ ಬುಡಕಟ್ಟು ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಗವು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿತು.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2006ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಆಯೋಗವು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕಾಯ್ದೆ ಹಾಗೂ ನಿಯಮಗಳ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಅರ್ಜಿಗಳ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು.
ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ರಕ್ಷಣೆಗಳ ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ 'ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಆಯೋಗ' ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ಜೊತೆಗೆ, ಬ್ಯಾಕ್ಲಾಗ್ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಆಯೋಗವು ಚರ್ಚಿಸಿತು.
'ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳ' (PVTGs), ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೊರಗ ಮತ್ತು ಜೇನು ಕುರುಬ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಆರೋಗ್ಯ, ಪೋಷಣೆ, ವಸತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಜೀವನೋಪಾಯ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂಲಭೂತ ಸೇವೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಯಿತು.
ವಿವಿಧ ರಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕ್ರಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಕುರಿತು ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವೆ ವಿವರವಾದ ಸಂವಾದಕ್ಕೆ ಈ ಸಭೆಯು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಚರ್ಚೆಗಳು ರಚನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಫಲಪ್ರದವಾಗಿದ್ದು, ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಸೂಕ್ತ ಮತ್ತು ಕಾಲಬದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಆಯೋಗವು ಆಗ್ರಹಿಸಿತು.
ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳಿಗಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ರಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ರಮಗಳು ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತನ್ನ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಎನ್ಸಿಎಸ್ಟಿ (NCST) ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿತು.
*****
(ಪ್ರಕಟಣೆ ಐ.ಡಿ.: 2314480)
ವಿಸಿಟರ್ ಕೌಂಟರ್ : 41