PIB Backgrounder
PBSHABD
ભારતના ન્યૂઝરૂમ્સ માટે પ્રસાર ભારતીના વિશ્વસનીય સમાચાર
પોસ્ટેડ ઓન:
24 SEP 2026 10:13AM by PIB Ahmedabad
|
PBSHABD એ ભારતના જાહેર સેવા પ્રસારક, પ્રસાર ભારતીની મફત સમાચાર ફીડ સેવા છે. માર્ચ 2024માં શરૂ કરાયેલી આ સેવા વ્યાપક મીડિયા જગત માટે 'ન્યૂઝ વાયર' (સમાચાર વિતરણ સેવા) તરીકે કાર્ય કરે છે. નોંધાયેલ સંસ્થાઓ 15 ભારતીય ભાષાઓમાં લખાણ, વીડિયો, ઓડિયો, તસવીરો અને ઇન્ફોગ્રાફિક્સ મેળવી શકે છે. આ સેવા માર્ચ 2027 સુધી મફત છે અને 3,600 મીડિયા સંસ્થાઓને સેવા પૂરી પાડે છે. તેની સામગ્રી દેશવ્યાપી નેટવર્ક દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને બહુ-સ્તરીય સંપાદકીય ચકાસણી બાદ પ્રમાણિત કરવામાં આવે છે. આ રીતે, PBSHABD ભારતના મીડિયા ક્ષેત્રમાં વિશ્વસનીય માહિતીની સુલભતા વધારે છે.
|
PBNS થી PBSHABD સુધી: જાહેર સમાચાર સેવાનો વિકાસ

પ્રસાર ભારતી એ ભારતનું જાહેર સેવા પ્રસારણકર્તા અને સંસદના કાયદા દ્વારા રચાયેલી સ્વાયત્ત સંસ્થા છે. તે 23 નવેમ્બર 1997ના રોજ પ્રસાર ભારતી અધિનિયમ, 1990 હેઠળ અસ્તિત્વમાં આવી. આ નિગમ બે ઘટકો, આકાશવાણી અને દૂરદર્શન દ્વારા કાર્ય કરે છે. તેનો કાર્યભાર જાહેર હિતમાં માહિતીનો ન્યાયી અને સંતુલિત પ્રવાહ છે.
આ આદેશમાં સમાચાર એકત્રીકરણ હંમેશા કેન્દ્રસ્થાને રહ્યું છે. પ્રસાર ભારતી ન્યૂઝ સર્વિસ (PBNS) ની શરૂઆત ફક્ત પ્રસારણકર્તાની પોતાની સંપાદકીય ટીમો માટે એક ન્યૂઝ વાયર તરીકે થઈ હતી. તેની નકલ અને ફીડ આકાશવાણી અને દૂરદર્શનમાં બુલેટિનને ટેકો આપતા હતા. તે તબક્કે, સેવા એક આંતરિક ન્યૂઝરૂમ સ્ત્રોત રહી.
માર્ચ 2024માં આ સેવાનો વ્યાપ વધારવામાં આવ્યો. માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલય (MIB) એ 13 માર્ચ 2024ના રોજ નવી દિલ્હીમાં PBSHABD શરૂ કર્યું. આ સેવા હવે 'પ્રસાર ભારતી – શેર્ડ ઓડિયો-વિઝ્યુઅલ્સ ફોર બ્રોડકાસ્ટ એન્ડ ડિસેમિનેશન' નામ ધરાવે છે. તે નોંધાયેલા મીડિયા સંગઠનોને ટેક્સ્ટ, વીડિયો, ઓડિયો, ફોટો અને ઇન્ફોગ્રાફિક ફોર્મેટમાં મફત, ઉપયોગ માટે તૈયાર સમાચાર આપે છે. આમ, એક આંતરિક ન્યૂઝ વાયર એક ઓપન મલ્ટીમીડિયા ન્યૂઝ-શેરિંગ પ્લેટફોર્મ બન્યું. નીચે આપેલ કોષ્ટક આ સફરના મુખ્ય સીમાચિહ્નો દર્શાવે છે.
|
વર્ષ
|
માઇલસ્ટોન
|
|
1990
|
સંસદે પ્રસાર ભારતી કાયદો પસાર કર્યો.
|
|
1997
|
આ કોર્પોરેશન 23 નવેમ્બર 1997ના રોજ અસ્તિત્વમાં આવ્યું.
|
|
2024 સુધી
|
PBNS પ્રસાર ભારતીની સંપાદકીય ટીમો માટે આંતરિક સમાચાર વાયર તરીકે સેવા આપે છે.
|
|
માર્ચ 2024
|
PBSHABD 13 માર્ચે એક મફત, મલ્ટિ-ફોર્મેટ સમાચાર-શેરિંગ પ્લેટફોર્મ તરીકે લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે.
|
|
માર્ચ 2025
|
એક વર્ષ પૂર્ણ થયા પછી, મફત ઍક્સેસ માર્ચ 2026 સુધી લંબાવવામાં આવી હતી.
|
|
માર્ચ 2026
|
મફત ઍક્સેસ માર્ચ 2027 સુધી લંબાવવામાં આવી હતી.
|
|
આગળ
|
PBSHABD 2.0નું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં નવી પ્રોડક્ટ લાઇન અને સુધારેલ ડિલિવરીનો સમાવેશ થાય છે.
|
PBSHABDએ શૂન્યથી શરૂ કરાયેલ ન્યૂઝરૂમ નથી. તે ઘણા દાયકાઓમાં વિકસિત થયેલા સમાચાર માળખાનું વિસ્તરણ છે. તે જ સંવાદદાતાઓ, ડેસ્ક અને બ્યુરો હવે વપરાશકર્તાઓના વિશાળ સમૂહને સેવા આપે છે. સામગ્રીની પહોંચ બદલાઈ ગઈ છે, જ્યારે સંપાદકીય પાયો એ જ રહ્યો છે. તે પહોંચ કેવી રીતે કાર્ય કરે છે તે સેવાની ડિઝાઇન દ્વારા શ્રેષ્ઠ રીતે સમજી શકાય છે.
|
શું તમે જાણો છો?
આ સેવાના નામના બે અર્થ છે. તેનો સંપૂર્ણ અર્થ "પ્રસારણ અને પ્રસાર માટે શેર કરેલ ઓડિયો-વિઝ્યુઅલ" છે. હિન્દીમાં "શબ્દ" નો અર્થ બોલાયેલ અથવા લખાયેલ શબ્દ છે. આ પ્લેટફોર્મ આ શબ્દોને વ્યાપકપણે, ઝડપથી અને મફતમાં શેર કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યું હતું.
|

PBSHABD: બહુવિધ ફોર્મેટ અને બહુવિધ ભાષાઓમાં ન્યૂઝ ફીડ
PBSHABDએ પ્રસાર ભારતીની એક ન્યૂઝ ફીડ સેવા છે, જે મીડિયા વપરાશકર્તાઓ માટે 24/7 ઉપલબ્ધ છે. તે ભારત અને વિશ્વભરમાંથી સમયસર, વિશ્વસનીય અને ઉપયોગમાં લેવા માટે તૈયાર સમાચાર સામગ્રી પ્રદાન કરે છે. આ ફીડ રાષ્ટ્રીય રાજધાનીથી જિલ્લા મુખ્યાલય સુધીની દરેક ઘટના પર તાત્કાલિક અપડેટ્સ પ્રદાન કરે છે.
તેના વપરાશકર્તાઓમાં નોંધાયેલા મીડિયા સંગઠનો, ડિજિટલ પ્રકાશકો અને સામગ્રી નિર્માતાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ જૂથમાં મોટાભાગે અખબારો, સમાચાર ટીવી ચેનલો અને ડિજિટલ સમાચાર પ્રકાશકોનો સમાવેશ થાય છે. બે વર્ષના કાર્યકાળમાં, સેવાએ 3,600 મીડિયા સંગઠનોનો વપરાશકર્તા આધાર એકત્રિત કર્યો છે.
સામગ્રી પાંચ ફોર્મેટમાં ઉપલબ્ધ છે: ટેક્સ્ટ, વીડિયો, ઓડિયો, ફોટોગ્રાફ્સ અને ઇન્ફોગ્રાફિક્સ. સમાચાર 15 ભારતીય ભાષાઓમાં અને લગભગ 50 સમાચાર શ્રેણીઓમાં પ્રદાન કરવામાં આવે છે, જે રાષ્ટ્રીય, પ્રાદેશિક અને સ્થાનિક ઘટનાઓને આવરી લે છે. આ સેવા મફત છે. નોંધાયેલા વપરાશકર્તાઓને ડાઉનલોડ કરેલી સામગ્રી માટે કોઈ સબ્સ્ક્રિપ્શન ફી ચૂકવવાની જરૂર નથી. માર્ચ 2027 સુધી મફત ઍક્સેસ આપવામાં આવે છે. PBSHABDની સુવિધાઓ અને ફાયદાઓ વિશે વધુ વાંચો.
કોણ નોંધણી કરાવી શકે છે
નોંધાયેલ અખબારો અને સામયિકો માન્ય RNI પ્રમાણપત્ર સાથે સાઇન અપ કરી શકે છે. ટેલિવિઝન અને રેડિયો સ્ટેશનોને માન્ય અપલિંક અને ડાઉનલિંક પ્રમાણપત્રોની જરૂર હોય છે. ડિજિટલ પ્રકાશકો તેમના PANની નકલ સબમિટ કરીને નોંધણી કરાવી શકે છે. દરેક સંસ્થાને એક લોગિન મળે છે, જે તેના પત્રકારો ન્યૂઝરૂમમાં શેર કરી શકે છે. PBSHABD નોંધણી વિશે અહીં વધુ વાંચો.
એક પ્લેટફોર્મ, અનેક સામગ્રી ઉત્પાદનો
PBSHABD એક જ ન્યૂઝ વાયરને બદલે સેવાઓના સમૂહ તરીકે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. દરેક ઉત્પાદન ચોક્કસ પ્રકારના ન્યૂઝરૂમ દ્વારા સીધા ઉપયોગ માટે તૈયાર કરવામાં આવે છે.

એક વિશેષતા આ પ્લેટફોર્મને પરંપરાગત સમાચાર એજન્સીથી અલગ પાડે છે. સામગ્રીમાં પ્રસાર ભારતીનો લોગો નથી અને તેને કોઈ ક્રેડિટ લાઇનની જરૂર નથી. તેથી એક નાનું અખબાર પોતાના માસ્ટહેડ હેઠળ રાષ્ટ્રીય સમાચાર ચલાવી શકે છે.
જમીનથી ન્યૂઝરૂમ સુધી: PBSHABD પાછળનું નેટવર્ક
PBSHABD ની તાકાત તેના નેટવર્કમાં રહેલી છે જે તેને પોષણ આપે છે. પ્રસાર ભારતી દેશના સૌથી મોટા સમાચાર ભેગા અને ડેસ્ક નેટવર્કમાંથી એક ચલાવે છે. 1,500 થી વધુ પત્રકારો, સંવાદદાતાઓ અને સ્ટ્રિંગર્સ આ પાઇપલાઇનમાં ફાળો આપે છે. સાઠ સમર્પિત સંપાદન ડેસ્ક તેઓ જે સામગ્રી મોકલે છે તેના પર ચોવીસ કલાક કામ કરે છે. આકાશવાણી અને દૂરદર્શન તેમના પોતાના પ્રાદેશિક સમાચાર એકમો અને બુલેટિન સેવાઓ ચલાવે છે. તેમની વચ્ચે, તેઓ લગભગ દરેક રાજ્ય અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશને આવરી લે છે. નીચે આપેલ કોષ્ટક આ નેટવર્કની પહોંચ દર્શાવે છે.
|
નેટવર્ક
|
જમીન પર પહોંચો
|
|
આકાશવાણી સમાચાર
|
- 46 પ્રાદેશિક સમાચાર એકમો, 1 મુખ્ય મથક
- 92 ભાષાઓ અને બોલીઓમાં દરરોજ 607 બુલેટિન
|
|
દૂરદર્શન સમાચાર
|
- 31 પ્રાદેશિક સમાચાર એકમો, 1 મુખ્ય મથક
- 22 થી વધુ ભાષાઓ અને બોલીઓમાં 145થી વધુ બુલેટિન
|
|
ક્ષેત્ર શક્તિ
|
- દેશભરમાં 1,500થી વધુ રિપોર્ટરો, સંવાદદાતાઓ અને સ્ટ્રિંગર્સ
|
|
સંપાદકીય ડેસ્ક
|
- 60 સમર્પિત ડેસ્ક જે ચોવીસ કલાક કાર્યરત છે
|
પ્રસારિત કરતા પહેલા સંપાદકીય તપાસ
PBSHABD પર સમાચાર અનેક સ્તરના સંપાદકીય તપાસમાંથી પસાર થાય છે. સેવા નકલી, મોર્ફ કરેલી અથવા હેરફેર કરેલી સામગ્રી સામે કડક નિયમો જાળવે છે. તે ચકાસાયેલ ન હોય તેવા ઓનલાઈન સ્ત્રોતોમાંથી સામગ્રી સામે પણ ચેતવણી આપે છે. દરેક વાર્તામાં ટાઇમસ્ટેમ્પ અને ડેટલાઇન હોય છે અને તેનું કૅપ્શન સચોટ રીતે આપવામાં આવે છે. જેથી વપરાશકર્તાઓને ખબર પડે કે ઘટના ક્યારે અને ક્યાં બની. ટેકનોલોજી સેવાની પહોંચ વધારે છે. તેનું સમાચાર એકત્રીકરણ અને સંપાદકીય નેટવર્ક મજબૂત સમાચાર આધાર પૂરો પાડે છે.
ચોકસાઈ, પ્રમાણિકતા અને સમયસરતા: જાહેર સેવાની ભાવના

આ સેવાના મૂળમાં ચોકસાઈ અને પ્રમાણિકતા છે. સામગ્રી વ્યવસાયિક રીતે બનાવવામાં આવે છે, સંપાદિત કરવામાં આવે છે અને શેર કરતા પહેલા ચકાસવામાં આવે છે. 24-કલાક ફીડ ખાતરી કરે છે કે ચકાસાયેલ સમાચાર વપરાશકર્તાઓ સુધી વિલંબ કર્યા વિના પહોંચે છે. તેના વિવિધ ફોર્મેટ અને ભાષાઓ આ સેવાને ખરેખર સમાવિષ્ટ બનાવે છે. માહિતીથી સંતૃપ્ત વાતાવરણમાં, ચકાસાયેલ સામગ્રી પોતે જ એક જાહેર હિત છે.
ભારતના વૈવિધ્યસભર મીડિયા ઇકોસિસ્ટમને જોડવું
પ્રેક્ષકો હવે એકસાથે અનેક પ્લેટફોર્મ પર સમાચાર ઍક્સેસ કરે છે. ટેલિવિઝન, અખબારો, વેબસાઇટ્સ, મોબાઇલ એપ્લિકેશન્સ, યુટ્યુબ અને સોશિયલ મીડિયા બધા દિવસભર સમાચાર દર્શાવે છે. તેથી, ન્યૂઝરૂમને દરરોજ અનેક ફોર્મેટમાં સમાચાર પ્રકાશિત કરવા પડે છે. PBSHABD પ્રસાર ભારતીના સમાચાર એકત્રિત કરવાના માળખાને આ વ્યાપક ઇકોસિસ્ટમ સાથે જોડે છે. અખબારો, ટેલિવિઝન બ્રોડકાસ્ટર્સ, ડિજિટલ પ્રકાશકો, સર્જકો અને પ્લેટફોર્મ બધા એક જ ફીડનો ઉપયોગ કરે છે.

નાના અને પ્રાદેશિક સંગઠનોને આનો સૌથી વધુ ફાયદો થાય છે. જિલ્લા અખબાર માટે દિલ્હી કે વિદેશમાં સંવાદદાતા રાખવાનું મુશ્કેલ છે. PBSHABD દ્વારા, તેઓ વ્યાવસાયિક રીતે તૈયાર રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય કવરેજ મેળવી શકે છે. ઉપયોગમાં લેવા માટે તૈયાર ટેક્સ્ટ, વીડિયો અને ઓડિયો કાર્ય પૂર્ણ કરવા માટે ખર્ચ અને સમય બંને ઘટાડે છે.
આગળનો રસ્તો
PBSHABD પ્રસાર ભારતીની સમાચાર એકત્રીકરણ ક્ષમતાઓને તેના પોતાના ચેનલોથી આગળ વિસ્તૃત કરે છે. હવે, વિશ્વસનીય માહિતી હજારો સ્વતંત્ર આઉટલેટ્સ સુધી પહોંચે છે. ભવિષ્યમાં આ સેવાના સતત વિસ્તરણનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. પ્લેટફોર્મની મફત ઍક્સેસ માર્ચ 2027 સુધી લંબાવવામાં આવી છે, તેથી મીડિયા સંસ્થાઓ વિશ્વાસપૂર્વક આ ફીડનો ઉપયોગ કરવાની યોજના બનાવી શકે છે. બે વર્ષના કાર્યકાળમાં, તેનો વપરાશકર્તા આધાર વધ્યો છે, અને હવે 3,600 મીડિયા સંગઠનો બોર્ડ પર છે.
ઝડપી માહિતી પ્રસારના આ યુગમાં પણ, સચોટ સમાચાર જાહેર હિત રહે છે. પ્રસાર ભારતી મફત, નિષ્પક્ષ અને હકીકત-આધારિત સમાચાર રિપોર્ટિંગ અને પ્રસાર માટે પ્રતિબદ્ધ છે. પ્લેટફોર્મ પરની દરેક ચકાસાયેલ વાર્તા જાણકાર નાગરિકોનો પાયો મજબૂત બનાવે છે. આ રીતે, PBSHABD વિશ્વસનીય માહિતીના પ્રસાર માટે એક વહેંચાયેલ રાષ્ટ્રીય માળખા તરીકે સેવા આપે છે.
સંદર્ભ
પ્રસાર ભારતી
PBSHABD
આકાશવાણી (ન્યૂઝઓનએર)
- https://www.newsonair.gov.in/prasar-bharati-invites-media-to-avail-free-news-services-from-its-platform-PBSHABD
પીડીએફ જોવા માટે અહીં ક્લિક કરોો
SM/BS/GP/JT
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :
@PIBAhmedabad
/pibahmedabad1964
/pibahmedabad