જળશક્તિ મંત્રાલય
azadi ka amrit mahotsav

જલ શક્તિ મંત્રાલયે સુજલમ ભારત ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર હેઠળ ડેટા શેરિંગ, ઇન્ટરઓપરેબિલિટી અને સ્ટેકહોલ્ડર એક્સેસ અંગેની નીતિ જાહેર કરી

प्रविष्टि तिथि: 20 AUG 2026 5:04PM by PIB Ahmedabad

જલ શક્તિ મંત્રાલયના પીવાના પાણી અને સ્વચ્છતા વિભાગ (DDWS) એ આજે સુજલમ ભારત ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (DPI) હેઠળ ડેટા શેરિંગ, ઇન્ટરઓપરેબિલિટી અને સ્ટેકહોલ્ડર એક્સેસ અંગેની નીતિ જાહેર કરી છે. આ નીતિ રાજ્યો, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો, સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓ અને માન્ય ક્ષેત્રીય ભાગીદારો વચ્ચે ગ્રામીણ પીવાના પાણીના ડેટાના આદાન-પ્રદાન અને સંચાલન માટે એક સુરક્ષિત, ફેડરેટેડ, ઇન્ટરઓપરેબલ અને જવાબદાર માળખું સ્થાપિત કરે છે.

આ નીતિ ભારતના ગ્રામીણ પીવાના પાણીના ક્ષેત્રને માત્ર માળખાકીય સુવિધાઓના નિર્માણથી આગળ વધારીને સુનિશ્ચિત, જવાબદાર અને સેવા-ઓરિએન્ટેડ પીવાના પાણીના વિતરણ તરફ લઈ જવામાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે. તે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર લાઇફસાઇકલ મેનેજમેન્ટ, સ્ત્રોતની ટકાઉપણું, સેવાની ખાતરી, નાગરિક-કેન્દ્રીત જવાબદારી અને પુરાવા-આધારિત નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયાને ટેકો આપવા માટે એક વ્યાપક માળખું પૂરું પાડે છે. તે સુજલમ ભારત ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અંતર્ગત ડેટા શેરિંગ, ઇન્ટરઓપરેબિલિટી અને સ્ટેકહોલ્ડર એક્સેસ માટે સુશાસનના સિદ્ધાંતો પણ સ્થાપિત કરે છે. આ નીતિ સંસ્થાકીય જવાબદારી, ગોપનીયતા અને સાયબર સુરક્ષાની જાળવણી કરવાની સાથે માહિતીના સીમલેસ (અવિરત) આદાન-પ્રદાનને સક્ષમ કરવા માટે સામાન્ય ઓળખકર્તાઓ, પ્રમાણભૂત મેટાડેટા, ઇન્ટરઓપરેબલ રજિસ્ટ્રીઝ અને સુરક્ષિત ડિજિટલ સેવાઓના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપે છે.

આ નીતિનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય DDWS, રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો, ગ્રામ પંચાયતો, સરકારી સંગઠનો અને અધિકૃત ક્ષેત્રીય ભાગીદારો વચ્ચે નિયંત્રિત અને ઇન્ટરઓપરેબલ ડેટા આદાન-પ્રદાનને સક્ષમ કરવાનો છે. આ માળખું સમગ્ર ગ્રામીણ જળ ઇકોસિસ્ટમમાં પંચાયત-કેન્દ્રીત સુશાસન, નાગરિક ભાગીદારી, ફરિયાદ નિવારણ, સહભાગી સંપત્તિ મોનિટરિંગ અને સેવા જવાબદારીને મજબૂત બનાવે છે. મંજૂર થયેલ અને હેતુ-આધારિત એક્સેસ મિકેનિઝમ્સ દ્વારા, ભાગીદારો કામગીરી અને જાળવણી, પાણીની ગુણવત્તાનું મોનિટરિંગ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મેનેજમેન્ટ, પ્રિડિક્ટિવ મેન્ટેનન્સ, જીઓસ્પેશિયલ પ્લાનિંગ, ડિજિટલ ટ્વિન્સ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ-સક્ષમ એનાલિટિક્સ અને ડિસિઝન-સપોર્ટ સિસ્ટમ્સ સંબંધિત નવીન ઉકેલો વિકસાવી શકે છે.

ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમમાં વિશ્વાસના મહત્વને સ્વીકારીને, આ નીતિમાં ગોપનીયતા, વ્યક્તિગત ડેટા સુરક્ષા, સાયબર સુરક્ષા, ડેટા વર્ગીકરણ, એક્સેસ ગવર્નન્સ અને જાહેર હિતના રક્ષણને લગતી મજબૂત જોગવાઈઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. સંવેદનશીલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને વ્યક્તિગત ડેટાનું રક્ષણ કરતી વખતે માહિતીનો સુરક્ષિત, જવાબદાર અને હેતુ-મર્યાદિત ઉપયોગ સુનિશ્ચિત કરવા માટે તે સ્તરીય ડેટા-એક્સેસ માળખું અપનાવે છે.

આ નીતિ સુજલમ ભારતને ગ્રામીણ જળ ઉપયોગિતા સુશાસન માટે લાંબા ગાળાના જાહેર ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તરીકે વધુ મજબૂત સ્થાન આપે છે, જે પારદર્શિતા, નવીનતા, કામગીરીની કાર્યક્ષમતા અને ટકાઉ સેવા વિતરણને ટેકો આપે છે. આ નીતિની રજૂઆત સાથે, વિભાગ ગ્રામીણ પીવાના પાણીના સુશાસન માટે એક વિશ્વસનીય ડિજિટલ પાયો બનાવવા અને દેશભરના ગ્રામીણ સમુદાયો માટે વિશ્વસનીય, ટકાઉ અને જવાબદાર જળ સેવાઓ પહોંચાડવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરે છે.

SM/BS/JD


(रिलीज़ आईडी: 2301614) आगंतुक पटल : 11
इस विज्ञप्ति को इन भाषाओं में पढ़ें: English , हिन्दी , Kannada