সামাজিক ন্যায় আৰু সবলীকৰণ মন্ত্ৰালয়
জ্যেষ্ঠ নাগৰিকসকলৰ কল্যাণমূলক আঁচনিৰ অধীনত ২০২৩-২৪ বৰ্ষত ৭০৫.১১ কোটি টকা, ২০২৪-২৫ বৰ্ষত ৫৩৯.৪৪ কোটি টকা আৰু ২০২৫-২৬ বৰ্ষত ৫৫৭.৪২ কোটি টকা আৱণ্টন; তিনি বছৰত সৰ্বমুঠ আৱণ্টনৰ পৰিমাণ ১,৮০১.৯৭ কোটি টকা
শ্ৰেয়াছ-এছচি ৰ অধীনত কোনো আবেদন বাকী থকা নাই; বিগত তিনি বছৰত নিচামুক্তি কেন্দ্ৰৰ বাজেট আৱণ্টন হ্ৰাস কৰা হোৱা নাই
प्रविष्टि तिथि:
12 AUG 2026 4:57PM by PIB Guwahati
কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে অনুসূচিত জাতি, অন্যান্য পিছপৰা শ্ৰেণী আৰু বিশেষভাৱে সক্ষম ব্যক্তিৰ বাবে ছাত্ৰবৃত্তিৰ আবেদন আৰু অপৰিশোধিত ছাত্ৰবৃত্তিৰ প্ৰাপ্য ধনৰ স্থিতি স্পষ্ট কৰাৰ লগতে নিচামুক্তি কেন্দ্ৰ আৰু জ্যেষ্ঠ নাগৰিকসকলৰ বাবে কল্যাণমূলক আঁচনিৰ বাজেট আৱণ্টনৰ বিৱৰণো প্ৰদান কৰিছে।
ৰাজ্যসভাত ড° মেনকা গুৰুস্বামীৰ এক লিখিত উত্তৰত সামাজিক ন্যায় আৰু সবলীকৰণ বিভাগৰ ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী শ্ৰী ৰামদাস আঠাৱালে উল্লেখ কৰে যে, অনুসূচিত জাতি আৰু অন্যান্যসকলৰ বাবে 'মেট্ৰিক-পূৰ্ব ছাত্ৰবৃত্তি' আৰু অনুসূচিত জাতিৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে 'মেট্ৰিক পৰীক্ষাৰ উত্তীৰ্ণৰ পাছৰ ছাত্ৰবৃত্তি' হৈছে কেন্দ্ৰীয়ভাৱে প্ৰায়োজিত আঁচনি, যিবোৰ উন্মুক্ত আৰু চাহিদা-ভিত্তিক।
তেওঁ উল্লেখ কৰে যে হিতাধিকাৰীসকলৰ আধাৰ-সংযোজিত বেংক একাউণ্টত প্ৰত্যক্ষ লাভ হস্তান্তৰৰ জৰিয়তে ছাত্ৰবৃত্তি মুকলি কৰা হয়। তেওঁ লগতে কয় যে কেন্দ্ৰীয় অংশৰ ধন মুকলি কৰাটো সংশ্লিষ্ট ৰাজ্য চৰকাৰ বা কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ প্ৰশাসনে নিজৰ অংশ মুকলি কৰা আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় ছাত্ৰবৃত্তি প'ৰ্টেলত চূড়ান্তভাৱে সত্যাপিত প্ৰদত্ত তথ্য আপলোড কৰাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল।
অনুসূচিত জাতিৰ বাবে ‘যুৱ সফলতা অৰ্জনকাৰীসকলৰ উচ্চশিক্ষা ছাত্ৰবৃত্তি আঁচনি’ নামৰ কেন্দ্ৰীয় খণ্ডৰ আঁচনিখনৰ অধীনত চৰকাৰে জনায় যে কোনো ছাত্ৰবৃত্তিৰ আবেদন পেণ্ডিং হৈ থকা নাই আৰু অপৰিশোধিত ছাত্ৰবৃত্তিৰ বাকী ধন নাই।
নিচামুক্তি কেন্দ্ৰসমূহৰ আৱণ্টন সংক্ৰান্তত চৰকাৰে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে বিগত তিনি বছৰত বাজেট আৱণ্টন হ্ৰাস পোৱা নাই।

জ্যেষ্ঠ নাগৰিকসকলৰ কল্যাণমূলক আঁচনিসমূহৰ বাবে ২০২৩-২৪ বৰ্ষত ৭০৫.১১ কোটি টকা, ২০২৪-২৫ বৰ্ষত ৫৩৯.৪৪ কোটি টকা আৰু ২০২৫-২৬ বৰ্ষত ৫৫৭.৪২ কোটি টকা আৱণ্টন কৰা হৈছিল, যাৰ ফলত তিনি বছৰৰ সময়ছোৱাত সৰ্বমুঠ আৱণ্টনৰ পৰিমাণ ১,৮০১.৯৭ কোটি টকা হয়।
চৰকাৰে পুনৰ জনায় যে অ’বিচি আৰু অন্যান্যসকলৰ বাবে 'প্ৰধানমন্ত্ৰী প্ৰাণৱন্ত ভাৰতৰ বাবে যুৱ সফলতা অৰ্জনকাৰী ছাত্ৰবৃত্তি পুৰস্কাৰ আঁচনি' (পিএম-যশস্বী)-ৰ চাৰিটা উপ-আঁচনি আছে— অবিচি, ইবিচি আৰু ডিএনটি ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে মেট্ৰিক-পূৰ্ব, মেট্ৰিক উত্তীৰ্ণৰ পাছৰ, মহাবিদ্যালয়ত শীৰ্ষমানৰ শিক্ষা আৰু বিদ্যালয়ত শীৰ্ষমানৰ শিক্ষা।
মেট্ৰিক-পূৰ্ব আৰু মেট্ৰিক উত্তীৰ্ণৰ পাছৰ অংশসমূহ হৈছে কেন্দ্ৰীয়ভাৱে প্ৰায়োজিত আঁচনি, যাৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ, সত্যাপন, অনুমোদন আৰু ধন প্ৰদানৰ দায়িত্ব সংশ্লিষ্ট ৰাজ্য চৰকাৰ আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ প্ৰশাসনে বহন কৰে, আনহাতে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহলৈ ধন মুকলি কৰি দিয়ে। বিদ্যালয়ত শীৰ্ষমানৰ শিক্ষা আৰু মহাবিদ্যালয়ত শীৰ্ষমানৰ শিক্ষা অংশসমূহ হৈছে কেন্দ্ৰীয় খণ্ডৰ আঁচনি।
বিশেষভাৱে সক্ষম ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ সন্দৰ্ভত, বিশেষভাৱে সক্ষম ব্যক্তিৰ সবলীকৰণ বিভাগে কেন্দ্ৰীয় খণ্ডৰ "বিশেষভাৱে সক্ষম ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে ছাত্ৰবৃত্তি আঁচনি" ৰূপায়ণ কৰি আছে। এই আঁচনিৰ অধীনত প্ৰাপ্ত আবেদনসমূহ নিৰ্ধাৰিত অৰ্হতা পূৰণ আৰু সম্পূৰ্ণ আবেদন দাখিল কৰাৰ চৰ্ত সাপেক্ষে বাহাল থকা আঁচনিৰ নিৰ্দেশনা অনুসৰি প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰা হয়। শিক্ষাবৰ্ষৰ সময়ছোৱাত ক্ৰমাগতভাৱে ছাত্ৰবৃত্তিৰ মঞ্জুৰী আৰু ধন মুকলি প্ৰক্ৰিয়া অব্যাহত থাকে।
চৰকাৰৰ এই উত্তৰে মূল ছাত্ৰবৃত্তি আঁচনিসমূহৰ চাহিদা-ভিত্তিক প্ৰকৃতি, ছাত্ৰবৃত্তি বিতৰণৰ বাবে ডিবিটি-ভিত্তিক ব্যৱস্থা আৰু সংশ্লিষ্ট আঁচনিসমূহৰ অধীনত যোগ্য আবেদনসমূহৰ অবিৰত প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে।
***
PR-68-TAR-KV-GA/DB
(रिलीज़ आईडी: 2298735)
आगंतुक पटल : 8