ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವಿಕೆ, ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಲವರ್ಧಿತ ವ್ಯಸನಮುಕ್ತಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಸೇವನೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಅಭಿಯಾನವಾಗಿ 'ನಶಾ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ'ವನ್ನು (NMBA) ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. 2020 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15 ರಂದು 272 ಗುರುತಿಸಲಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಈ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು, ಆಗಸ್ಟ್ 2023 ರಿಂದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನಹರಿಸಿ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕಣಾದ್ ಪುರಕಾಯಸ್ಥ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಬಾಬುಭಾಯಿ ಜೇಸಂಗ್‌ಭಾಯಿ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನೀಡಿದ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಬಿ. ಎಲ್. ವರ್ಮಾ ಅವರು ಈ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿರಂತರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ನಶಾ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ 11.05 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಯುವಕರು ಮತ್ತು 7.81 ಕೋಟಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರಿದಂತೆ 29.05 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ತಲುಪಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ಸಭೆಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿತಕ್ಕಾಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ (NAPDDR) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ರಸ್ತುತ 145 ಜಿಲ್ಲಾ ವ್ಯಸನಮುಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು (DDACs), 344 ಸಂಯೋಜಿತ ವ್ಯಸನಿಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು (IRCAs), 76 ಔಟ್‌ರೀಚ್ ಮತ್ತು ಡ್ರಾಪ್-ಇನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು (ODICs), 45 ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಪೀರ್-ಲಿಡ್ ಇಂಟರ್ವೆನ್ಷನ್ (CPLI) ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು 155 ವ್ಯಸನ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು (ATFs) ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡಿಡಿಎಸಿ (DDAC) ಚೌಕಟ್ಟು ಈ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಏಕೀಕೃತ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಸೇವೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೊಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ, ಆಪ್ತಸಲಹೆ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲೇಖಿತ (referral) ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಚಿವಾಲಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೋಲ್-ಫ್ರೀ ವ್ಯಸನಮುಕ್ತಿ ಸಹಾಯವಾಣಿಯನ್ನು (14446) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಸಭೆಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಹಾಯವಾಣಿಯು ಸಮೀಪದ ವ್ಯಸನಮುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಹ ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸಹಾಯವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ 4.6 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕರೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಲುದಾರರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಶಾಲೆಗಳು, ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಸೇವನೆಯ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ ಅಭಿಯಾನಗಳು, ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, ರ್ಯಾಲಿಗಳು, ಬೀದಿ ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾಹಿತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ (IEC) ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತಳಮಟ್ಟದ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಸಚಿವಾಲಯವು ನಶಾ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 'ನಶಾ ಮುಕ್ತಿ ಮಿತ್ರ'ರ (NMMs) ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಜಾಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. 1.17 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ನಶಾ ಮುಕ್ತಿ ಮಿತ್ರರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಎನ್‌ಎಂಬಿಎ (NMBA) ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್ ಮೂಲಕ, ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಇ-ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ (e-Pledge) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಐಇಸಿ (IEC) ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಹಾಗೂ ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ಜಾಗೃತಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದು, ಆ ಮೂಲಕ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಸೇವನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು.

*****