કેન્દ્ર સરકાર અનુસૂચિત જાતિ સમુદાયોના શૈક્ષણિક અને સામાજિક-આર્થિક વિકાસને તેના આદર્શ ગ્રામ, ગ્રાન્ટ-ઇન-એઇડ અને હોસ્ટેલોના નિર્માણ/સમારકામ ઘટકો હેઠળ લક્ષિત હસ્તક્ષેપો દ્વારા પ્રોત્સાહિત કરવા માટે પ્રધાનમંત્રી અનુસૂચિત જાતિ અભ્યુદય યોજના (PM-AJAY) નો અમલ કરી રહી છે. આ યોજના શૈક્ષણિક પરિણામોમાં સુધારો કરવા, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મજબૂત કરવા અને અનુસૂચિત જાતિના વિદ્યાર્થીઓ માટે ગુણવત્તાયુક્ત નિવાસી સુવિધાઓ સુધી શ્રેષ્ઠ પહોંચ પૂરી પાડવાનો પ્રયાસ કરે છે.

કેન્દ્રીય સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિકતા મંત્રી ડૉ. વીરેન્દ્ર કુમારે આજે લોકસભામાં શ્રી રાવ રાજેન્દ્ર સિંહના એક પ્રશ્નના જવાબમાં ગૃહને માહિતગાર કર્યા હતા કે આદર્શ ગ્રામ ઘટક હેઠળ, શિક્ષણ સહિત 50 સામાજિક-આર્થિક સૂચકાંકો ધરાવતા 10 ક્ષેત્રોમાં વિકાસ હાથ ધરવામાં આવી રહ્યો છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે 29 જુલાઈ 2026 સુધીમાં, કુલ 17,067 ગામોને આદર્શ ગ્રામ જાહેર કરવામાં આવ્યા છે, જ્યાં શિક્ષણ ક્ષેત્ર હેઠળ 2,65,509 લાભાર્થીઓને આવરી લેવામાં આવ્યા છે.

મંત્રીએ વધુમાં માહિતગાર કર્યા હતા કે PM-AJAY ના હોસ્ટેલ ઘટક હેઠળ, વિભાગ અનુસૂચિત જાતિના વિદ્યાર્થીઓ માટે નવા હોસ્ટેલ મકાનો બાંધવા માટે રાજ્યો, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો, કેન્દ્રીય યુનિવર્સિટીઓ અને સંસ્થાઓને કેન્દ્રીય સહાય પૂરી પાડે છે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ સાક્ષરતા વધારવાનો, શાળાઓ અને ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં નામાંકનને પ્રોત્સાહિત કરવાનો અને ખાસ કરીને આકાંક્ષી જિલ્લાઓ, અનુસૂચિત જાતિ-પ્રભુત્વ ધરાવતા બ્લોક્સ અને દેશના અન્ય ભાગોમાં પૂરતી નિવાસી સુવિધાઓ પૂરી પાડવાનો છે.

છેલ્લા પાંચ નાણાકીય વર્ષો દરમિયાન, યોજના હેઠળ 90 હોસ્ટેલો મંજૂર કરવામાં આવી છે, જેનાથી 10,649 અનુસૂચિત જાતિના વિદ્યાર્થીઓને લાભ થયો છે. આ જ સમયગાળા દરમિયાન અનુસૂચિત જાતિની હોસ્ટેલોના નિર્માણ માટે રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ₹198.50 કરોડની રકમ રજૂ કરવામાં આવી છે.

ગૃહને એ પણ માહિતગાર કરવામાં આવ્યું હતું કે PM-AJAY માર્ગદર્શિકા હોસ્ટેલોમાં સુધારેલી ગુણવત્તા, સુરક્ષા અને પહોંચ માટેની જોગવાઈ કરે છે. આમાં ગર્લ્સ હોસ્ટેલમાં ચોવીસે કલાક મહિલા વોર્ડન અને સુરક્ષા કર્મચારીઓની તૈનાતી, ઇન-હાઉસ કોચિંગ, તબીબી સંભાળ, આરોગ્ય કેમ્પ, IT શિક્ષણ, સ્પોર્ટ્સ કોચિંગ અને દિવ્યાંગ વિદ્યાર્થીઓ માટે અવરોધ-મુક્ત પહોંચની જોગવાઈનો સમાવેશ થાય છે.

SM/NP/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2294633) મુલાકાતી સંખ્યા : 9