ભારતનું કાર્યબળ વિકસિત ભારત 2047 તરફની તેની સફરમાં ઉત્પ્રેરક છે. ગુણવત્તાયુક્ત રોજગાર સમાવેશી વિકાસ માટે કેન્દ્રિય છે. પ્રધાનમંત્રી વિકસિત ભારત રોજગાર યોજના (PM-VBRY) પહેલી વાર રોજગાર મેળવનારાઓને પ્રોત્સાહન આપીને અને નોકરીદાતાઓને નવી ઔપચારિક નોકરીઓ વધારવા માટે પ્રોત્સાહિત કરીને આ વિઝનને સમર્થન આપે છે. EPFO-સંકળાયેલ, ટેકનોલોજી-આધારિત માળખા દ્વારા, આ યોજના કાર્યબળના ઔપચારિકીકરણને પ્રોત્સાહન આપે છે, સામાજિક સુરક્ષા કવરેજને વિસ્તૃત કરે છે અને કામદારો માટે નાણાકીય સુરક્ષાને મજબૂત બનાવે છે. રોજગાર સર્જન, નાણાકીય સમાવેશ, પારદર્શક અમલીકરણને જોડીને, PM-VBRY ભારતના લાંબા ગાળાના આર્થિક વિકાસને ટેકો આપવા માટે કુશળ, સુરક્ષિત, ભવિષ્ય માટે તૈયાર કાર્યબળનું નિર્માણ કરી રહ્યું છે.

ભારતના વસ્તી વિષયક લાભાંશનું વચન

ભારતનું યુવા અને ગતિશીલ કાર્યબળ તેની સૌથી મોટી શક્તિઓમાંની એક છે. તે આર્થિક વિકાસને વેગ આપવા અને વિકસિત ભારત 2047ના વિઝનને પૂર્ણ કરવા માટે એક અનોખી તક આપે છે. દર વર્ષે લાખો યુવાનો શ્રમ બજારમાં પ્રવેશ કરે છે. આ વસ્તી વિષયક લાભને સતત અને સમાવિષ્ટ વિકાસમાં પરિવર્તિત કરવા માટે સામાજિક સુરક્ષા સાથે ઔપચારિક રોજગારનો વિસ્તાર કરવો જરૂરી છે.

પ્રધાનમંત્રી વિકસિત ભારત રોજગાર યોજના (PM-VBRY) પહેલી વાર રોજગારીને પ્રોત્સાહન આપીને અને રોજગાર સર્જનને ટેકો આપીને રાષ્ટ્રીય પ્રાથમિકતાને મજબૂત બનાવે છે. એક પારદર્શક, કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) સંચાલિત માળખા દ્વારા, તે કર્મચારીઓ અને નોકરીદાતાઓ બંને માટે તકોનું સર્જન કરતી વખતે કાર્યબળના ઔપચારિકીકરણને મજબૂત બનાવે છે.

તકને રોજગારમાં ફેરવવી

1 ઓગસ્ટ 2025 થી 31 જુલાઈ 2027 સુધીના બે વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન અમલમાં મૂકવામાં આવી રહ્યું છે, જેનો ખર્ચ ₹99,446 કરોડ છે. 1 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ, આ યોજના અમલીકરણનું એક વર્ષ પૂર્ણ કરે છે, જે ઔપચારિક રોજગાર અને સામાજિક સુરક્ષા કવરેજને વિસ્તૃત કરવાના ભારતના પ્રયાસોમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે.

3.5 કરોડથી વધુ લોકો માટે રોજગારીનું સર્જન કરવાનું છે, જેમાં 1.92 કરોડ પહેલી વાર કામ કરી રહેલા કર્મચારીઓનો સમાવેશ થાય છે. આ યોજના યુવાનોને EPFO નોંધણી દ્વારા સંગઠિત કાર્યબળમાં પ્રવેશવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે. તે વિવિધ ક્ષેત્રોમાં, ખાસ કરીને શ્રમ-સઘન ઉત્પાદનમાં સામાજિક સુરક્ષા કવરેજનો પણ વિસ્તાર કરે છે. તે નવા અને વિસ્તરતા ઉદ્યોગોમાં રોજગારને પ્રોત્સાહન આપીને રાષ્ટ્રીય ઉત્પાદન મિશનને પૂરક બનાવે છે.

કર્મચારીઓ અને નોકરીદાતા બંને માટે ફાયદાકારક

PM-VBRYના કેન્દ્રમાં બે ભાગનું પ્રોત્સાહન માળખું છે, જેમાં કર્મચારીઓ અને નોકરીદાતાઓ માટે અલગ જોગવાઈઓ છે.

ભાગ A: પહેલી વાર કામ કરતા કર્મચારીઓને પ્રોત્સાહન

• દર મહિને ₹1,00,000 સુધીની કમાણી કરતા કર્મચારીઓ પાત્ર છે.
• તેમને એક મહિનાના EPF વેતનની સમકક્ષ એક વખતનું પ્રોત્સાહન મળે છે, જેની મર્યાદા ₹15,000 છે.
• આ પ્રોત્સાહન બે હપ્તામાં ચૂકવવામાં આવે છે. પહેલો હપ્તો છ મહિનાની સેવા પછી અને બીજો નાણાકીય સાક્ષરતા કાર્યક્રમ પૂર્ણ થયા પછી બાર મહિનાની સતત સેવા પછી ચૂકવવામાં આવે છે.
• પ્રોત્સાહનનો એક ભાગ નિયુક્ત બચત સાધનમાં રોકાણ કરવામાં આવે છે, જે નાણાકીય સુરક્ષા અને બચતને પ્રોત્સાહન આપે છે. કર્મચારી પછીની તારીખે તે ઉપાડી શકે છે.

ભાગ B: નોકરીદાતાઓને સહાય

• નોકરીદાતાઓ દર મહિને ₹1,00,000 સુધીના પગાર ધરાવતા કર્મચારીઓ માટે પ્રોત્સાહનો મેળવવાને પાત્ર છે.
• ઓછામાં ઓછા છ મહિના માટે રાખવામાં આવેલા દરેક પાત્ર વધારાના કર્મચારી માટે નોકરીદાતાઓને બે વર્ષ માટે દર મહિને ₹3,000 સુધીનું વેતન મળે છે .
• આ સહાય ભરતી ખર્ચ ઘટાડે છે અને સતત રોજગાર સર્જનને પ્રોત્સાહન આપે છે.
• ઉત્પાદન ક્ષેત્ર માટે, રોજગાર સર્જનની ઉચ્ચ સંભાવનાને કારણે, પ્રોત્સાહનો ત્રીજા અને ચોથા વર્ષ સુધી પણ લંબાવવામાં આવે છે.

PMVBRYની અસર

તેના પ્રથમ વર્ષમાં, PM-VBRY એ પહેલી વાર ભરતીને પ્રોત્સાહન આપીને અને સામાજિક સુરક્ષા કવરેજનો વિસ્તાર કરીને કાર્યબળના ઔપચારિકીકરણને મજબૂત બનાવ્યું છે. આ યોજના સંગઠિત ક્ષેત્રમાં વધુ કામદારોને લાવવામાં મદદ કરી રહી છે જ્યારે નોકરીદાતાઓને તમામ ઉદ્યોગોમાં નવી નોકરીઓ વિકસાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી રહી છે.

• 72 લાખથી વધુ પ્રથમ વખત કામ કરતા કર્મચારીઓ ઔપચારિક કાર્યબળમાં જોડાયા છે.
• લગભગ 30% લાભાર્થીઓ મહિલાઓ છે, જે ઔપચારિક રોજગારમાં મહિલાઓની ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપે છે.
• 15 લાખથી વધુ લાભાર્થીઓને રોજગાર-સંબંધિત પ્રોત્સાહનો મળી ચૂક્યા છે.
• રોજગારને EPFO નોંધણી અને સીધા લાભ ટ્રાન્સફર સાથે જોડીને, PM-VBRY ભારતના સંગઠિત શ્રમ બજારને મજબૂત બનાવી રહ્યું છે અને વધુ સુરક્ષિત પ્રતિભા પૂલ બનાવી રહ્યું છે.

PM-VBRYનું ડિજિટલ ગવર્નન્સ અને કાર્યક્ષમ ડિલિવરી

PM-VBRY પારદર્શક, કાર્યક્ષમ અને જવાબદાર અમલીકરણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે ડિજિટલ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે. આ યોજના સીમલેસ વેરિફિકેશન, લાભ ટ્રાન્સફર અને રીઅલ-ટાઇમ મોનિટરિંગને સક્ષમ બનાવે છે.

• આ યોજના સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ, EPFO-લિંક્ડ પ્લેટફોર્મ દ્વારા લાગુ કરવામાં આવે છે, જે સરળ ચકાસણી અને કાર્યક્ષમ લાભ વિતરણ સુનિશ્ચિત કરે છે.
• તે આધાર-આધારિત પ્રમાણીકરણ, યુનિવર્સલ એકાઉન્ટ નંબર્સ (UANs) અને નિયમિત ઇલેક્ટ્રોનિક ચલણ-કમ-રિટર્ન (EC R) ફાઇલિંગનો ઉપયોગ કરે છે. ઉમંગ એપ પર ફેસ ઓથેન્ટિકેશન ટેકનોલોજી દ્વારા UAN પ્રમાણિત થયા પછી જ પ્રોત્સાહનો ઉપલબ્ધ થાય છે. આ સામાજિક સુરક્ષા કવરેજને વિસ્તૃત કરતી વખતે પાલનની ખાતરી કરે છે.
• ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) દ્વારા પ્રોત્સાહનો સીધા આધાર-લિંક્ડ બેંક ખાતાઓમાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે, જેનાથી પારદર્શિતા અને જવાબદારી વધે છે.
• PM-VBRY પોર્ટલ યોજનાના અમલીકરણને સરળ બનાવે છે અને લાભાર્થીઓ અને ક્ષેત્રવાર પ્રગતિનું વાસ્તવિક સમયનું નિરીક્ષણ પૂરું પાડે છે.

દેશભરમાં વ્યાપક આઉટરીચ પ્રયાસો દ્વારા યોજના અને તેની જોગવાઈઓ વિશે જાગૃતિ ફેલાવવામાં આવે છે. EPFO, કર્મચારી રાજ્ય વીમા નિગમ (ESIC) અને મુખ્ય શ્રમ કમિશનર (CLC)ના અધિકારીઓની બનેલી ક્રોસ-ફંક્શનલ ટીમો પાયાના સ્તરે ભાગીદારી વધારીને આ પ્રયાસોને સમર્થન આપે છે.

ભારતના કાર્યબળને સશક્ત બનાવવું

જેમ જેમ ભારત સતત અને સમાવિષ્ટ વિકાસ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, તેમ તેમ ગુણવત્તાયુક્ત રોજગાર આજીવિકા અને આર્થિક સ્થિતિસ્થાપકતામાં સુધારો કરવા માટે કેન્દ્રિય રહેશે. પ્રથમ વખત રોજગારને પ્રોત્સાહન આપીને અને રોજગાર સર્જનને ટેકો આપીને, PM-VBRY ભારતના ઔપચારિક રોજગાર ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવી રહ્યું છે અને સામાજિક સુરક્ષા કવરેજનો વિસ્તાર કરી રહ્યું છે. જેમ જેમ આ યોજના તેનું પ્રથમ વર્ષ પૂર્ણ કરે છે, તેમ તેમ તે ભારતના વસ્તી વિષયક લાભાંશની સંપૂર્ણ સંભાવનાને અનલૉક કરવાની સરકારની પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃપુષ્ટિ કરે છે.

 

સંદર્ભ

શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલય

https://pmvbry.epfindia.gov.in/

https://pmvbry.epfindia.gov.in/pmvbry-scheme/

https://pmvbry.epfindia.gov.in/wp-content/themes/epfo-child/assets/images/PMVBRY-Final.pdf

https://sansad.in/getFile/annex/270/AU1536_GzvOyc.pdf?source=pqars

https://sansad.in/getFile/loksabhaquestions/annex/187/AU1392_4I7wJ2.pdf?source=pqals

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2275419®=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2148270®=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2275547®=48&lang=2

અન્ય

http://pmindia.gov.in/hi/news_updates/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%AE%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80-%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80-%E0%A4%A8%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%A8%E0%A5%8D-1154/

https://www.youtube.com/shorts/UMSneQm7H90

https://www.youtube.com/watch?v=GQt75TsuzBI&list=PLNLJCvbS5aqS4h_BsqW9UboJ2N9a5RGKk&index=11

પીડીએફ જોવા માટે અહીં ક્લિક કરો

પીઆઈબી સંશોધન

 

IJ/NK/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com

(रिलीज़ आईडी: 2292902) आगंतुक पटल : 7