ਮਾਈਕਰੋ , ਸਮਾਲ ਅਤੇ ਮੀਡੀਅਮ ਉੱਦਮ ਮੰਤਰਾਲਾ
azadi ka amrit mahotsav

ਸੂਖਮ, ਲਘੂ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉੱਦਮ ਮੰਤਰਾਲਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪੀਐੱਮਈਜੀਪੀ, ਪੀਐੱਮ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਅਤੇ ਓਡੀਓਪੀ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੇਂਡੂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ


ਸੂਖਮ, ਲਘੂ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉੱਦਮ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਐੱਮਐੱਸਈ ਅਤੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਲਈ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ, ਓਐੱਨਡੀਸੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ

प्रविष्टि तिथि: 30 JUL 2026 6:22PM by PIB Chandigarh

ਸਥਾਨਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਦਸਤਕਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ, ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

  1. ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸਹਾਇਤਾ (ਪੀਐੱਮਐੱਸ) ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਯੋਗ ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਉੱਦਮਾਂ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਵਪਾਰ ਮੇਲਿਆਂ/ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ, ਵਿਕਰੇਤਾ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ/ਸਦੀਆਂ, ਬਾਰਕੋਡ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਐੱਮਐੱਸਐੱਮਈ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਟ ਵਰਗੇ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਚਾਹ, ਅਦਰਕ, ਇਲਾਇਚੀ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਦਸਤਕਾਰੀ ਸਮੇਤ ਐੱਮਐੱਸਐੱਮਈ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਮਾਰਕਿਟ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕੇ।

  1. ਮਾਰਕਿਟ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਲਈ, ਐੱਮਐੱਸਐੱਮਈ ਟੀਮ (ਟ੍ਰੇਡ ਇਨੇਬਲਮੈਂਟ ਐਂਡ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ) ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਅਧੀਨ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਉੱਦਮਾਂ ਨੂੰ ਓਪਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਫਾਰ ਡਿਜੀਟਲ ਕਾਮਰਸ (ਓਐੱਨਡੀਸੀ) ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

  1. ਖਾਦੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮ ਉਦਯੋਗ ਕਮਿਸ਼ਨ (ਕੇਵੀਆਈਸੀ) ਦੇ ਵਿਕਰੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰਜਿਸਟਰਡ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੇਵੀਆਈ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਲਈ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਅਤੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

  1. ਈ-ਕਾਮਰਸ ਪੋਰਟਲ (https://www.ekhadiindia.com) ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਬਜ਼ਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖਾਦੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮ ਉਦਯੋਗ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

  1. ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ 'ਵੋਕਲ ਫਾਰ ਲੋਕਲ' ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਪੀਐੱਮਐੱਫਐੱਮਈ ਸਕੀਮ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਇੱਕ ਉਤਪਾਦ' (ਓਡੀਓਪੀ) ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰੇਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਉਤਪਾਦ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਂਡ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੀਮ ਰਵਾਇਤੀ ਚਾਹ, ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਇਲਾਇਚੀ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸੂਖਮ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ ਉੱਦਮਾਂ ਦੇ ਅਪਗ੍ਰੇਡੇਸ਼ਨ ਲਈ ਵਿੱਤੀ, ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਪਗ੍ਰੇਡੇਸ਼ਨ, ਸਾਂਝੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ, ਪੈਕੇਜਿੰਗ, ਗੁਣਵੱਤਾ ਮਾਨਕੀਕਰਣ, ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਾਲਣਾ ਅਤੇ ਮਾਰਕਿਟ ਲਿੰਕੇਜ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

 ਰਵਾਇਤੀ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਕੁਟੀਰ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਸਥਾਨਕ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

 ਪੀਐੱਮਈਜੀਪੀ ਅਧੀਨ:

  1. ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਪੀਐੱਮਈਜੀਪੀ ਅਧੀਨ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੁੱਲ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 80% ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ।

  1. ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਲਈ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਾਗਤ 25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਖੇਤਰ ਲਈ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 20 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

  1. ਖਾਹਿਸ਼ੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਬਿਨੈਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਜੈਂਡਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਸਬਸਿਡੀ ਲਈ ਯੋਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

  1. ਸੰਭਾਵੀ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸਲ-ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ ਦੇ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਐੱਮਈਜੀਪੀ ਹੈਲਪਡੈਸਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ।

  1. ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਦਯੋਗਾਂ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਡਲ ਪੀਐੱਮਈਜੀਪੀ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹਨ।

  1. ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ (ਆਈਈਸੀ) ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਕਲਿੱਪਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕਰਨਾ।

  1. ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉੱਦਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ₹20 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਮਾਨਤ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਾਰੇ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

  1. ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੇਵੀਆਈਸੀ, ਕੇਵੀਆਈਸੀ ਦੇ ਰਾਜ ਦਫ਼ਤਰ, ਰਾਜ ਖਾਦੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਉਦਯੋਗ ਬੋਰਡ (ਕੇਵੀਆਈਬੀ), ਰਾਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਉਦਯੋਗ ਕੇਂਦਰ (ਡੀਆਈਸੀ) ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸਮੀਖਿਆ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

  1. ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਆਊਟਰੀਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਛੜੇ ਅਤੇ ਘੱਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ, ਖਾਹਿਸ਼ੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਉੱਤਰ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਭਾਵੀ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਰਜ਼ੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।

  1. ਬੈਂਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਖਰਤਾ ਕੈਂਪ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਹਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਭਾਵੀ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਪੀਐੱਮਈਜੀਪੀ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

 

  1. ਮੰਤਰਾਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਯੋਜਨਾ ਰਾਹੀਂ 18 ਰਵਾਇਤੀ ਕਿੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ, ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣ ਸਹਾਇਤਾ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਰਖਾਣ, ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਸਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਧਾਤੂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸੰਦ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸੁਨਿਆਰੇ, ਘੁਮਿਆਰ, ਮੂਰਤੀਕਾਰ/ਪੱਥਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰੀਗਰ, ਮੋਚੀ/ਜੂੱਤੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮਿਸਤਰੀ, ਟੋਕਰੀ/ਚਟਾਈ/ਝਾੜੂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਖਿਡੌਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ (ਰਵਾਇਤੀ), ਨਾਈ, ਹਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਧੋਬੀ, ਦਰਜ਼ੀ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਜਾਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

  1. ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੇਵੀਆਈਸੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਦੀ ਕਤਾਈ ਅਤੇ ਬੁਣਾਈ, ਬੇਕਰੀ ਉਤਪਾਦ, ਬਿਊਟੀ ਪਾਰਲਰ, ਸਜਾਵਟੀ ਵਸਤੂਆਂ, ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਨਿਰਮਾਣ, ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਪਾਲਣ, ਸਿਲਾਈ, ਕਢਾਈ, ਧੂਪ ਸਟੀਕ ਬਣਾਉਣਾ, ਮੋਮਬੱਤੀ ਬਣਾਉਣਾ, ਟੈਰਾਕੋਟਾ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾਉਣਾ, ਕੁਲਹਾਰ ਬਣਾਉਣਾ, ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ, ਅਚਾਰ ਬਣਾਉਣਾ, ਪਾਪੜ ਬਣਾਉਣਾ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਉੱਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸੂਖਮ, ਲਘੂ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉੱਦਮ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸ਼ੋਭਾ ਕਰੰਦਲਾਜੇ ਨੇ ਅੱਜ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਦੇ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ।

************

ਸੁਨੀਲ ਕੁਮਾਰ ਤਿਵਾਰੀ/ਏਕੇ
E-Mail - hipessi[at]gmail[dot]com


(रिलीज़ आईडी: 2292326) आगंतुक पटल : 5
इस विज्ञप्ति को इन भाषाओं में पढ़ें: English , Urdu , हिन्दी