ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಯೋಜನೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಮೋದನೆ, ಅನುಷ್ಠಾನ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಹಣಕಾಸು, ನೀತಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮನೆಗೂ ಟ್ಯಾಪ್ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಒದಗಿಸಲು ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2019ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪೈಪ್ ಮೂಲಕ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಗುವ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್‌ನ IBS:10500 ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮನೆಗಳಿಗೆ ಟ್ಯಾಪ್ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಒದಗಿಸಲು ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವಾಗ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುವ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಸುರಕ್ಷಿತ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪೈಪ್ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಮುದಾಯ ನೀರು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಘಟಕಗಳನ್ನು (CWPPಗಳನ್ನು), ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರ್ಸೆನಿಕ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲೋರೈಡ್ ಪೀಡಿತ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಮನೆಗೆ ಕುಡಿಯುವ ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು (ದಿನಕ್ಕೆ ತಲಾ 8-10 ಲೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು) ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪೈಪ್ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಗಳು ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡುವವರೆಗೆ, ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಗಾವಲು (WQM&S) ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ನಿಧಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ಸಲಕರಣೆಗಳು, ಉಪಕರಣಗಳು, ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ಗಾಜಿನ ವಸ್ತುಗಳು, ಉಪಭೋಗ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಖರೀದಿ, ನುರಿತ ಮಾನವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೇಮಕಾತಿ, ಕ್ಷೇತ್ರ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕಿಟ್‌ಗಳನ್ನು (FTKs) ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಕಣ್ಗಾವಲು, ಜಾಗೃತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ, ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕುರಿತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ಮಾನ್ಯತೆ/ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕಾಗಿ ನೀರಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮಾದರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ವರದಿ ಮಾಡುವಿಕೆ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಗಾವಲಿಗಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ - ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (JJM-WQMIS) ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. WQMIS ಮೂಲಕ ವರದಿ ಮಾಡಲಾದ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ರಾಜ್ಯವಾರು ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಡೊಮೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು: https://ejalshakti.gov.in/WQMIS/Main/report.

ವಿವಿಧ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024ರಲ್ಲಿ 'ಗ್ರಾಮೀಣ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಪೈಪ್ ಮೂಲಕ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸರಬರಾಜಿನ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕೈಪಿಡಿ'ಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮನೆಗಳಿಗೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ನೀರು (BIS:10500) ನಿಗದಿತ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೀರಿನ ಮೂಲ, ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮಾದರಿಗಳ ಸಮಗ್ರ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಅವುಗಳ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಕೈಪಿಡಿಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಲಭ್ಯವಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಮಾರ್ಚ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಪಿಡಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಕೈಪಿಡಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ತಾಂತ್ರಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹಲವಾರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಸೂಕ್ತ ನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.

ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಸುರಕ್ಷಿತ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳು/ಸಗಟು ನೀರು ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪೈಪ್ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಯಾವುದೇ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲ ಶೋಧನಾ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ನಂತರವೇ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ ನೀರಿನ ಮೂಲವು ಯೋಜನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಅವಧಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಾನದಂಡದ ಪ್ರಕಾರ ನೀರು ಸರಬರಾಜನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು.

ಜಲ ಶಕ್ತಿ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ವಿ. ಸೋಮಣ್ಣ ಅವರು ಇಂದು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

 

*****

(रिलीज़ आईडी: 2292102) आगंतुक पटल : 6