જુલાઈ 8 થી 10, 2026 દરમિયાન કમ્બોડિયાના નોમ પેન ખાતે યોજાયેલ બીજી આસિયાન–ઇન્ડિયા વુમન સાયન્ટિસ્ટ કોન્ક્લેવ (AIWSC) 2026 માં આસિયાન સભ્ય દેશો અને ભારતના 90 મહિલા વૈજ્ઞાનિકો સહિત 135 થી વધુ સહભાગીઓ "બિલ્ડિંગ ઇન્ક્લુસિવ STI કમ્યુનિટીઝ" વિષય હેઠળ ત્રણ દિવસના વૈજ્ઞાનિક આદાન-પ્રદાન, સંવાદ અને સહયોગ માટે એકત્રિત થયા હતા. કોન્ક્લેવનો હેતુ વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને ઇનોવેશન (STI) માં પ્રાદેશિક સહયોગને મજબૂત કરવાનો અને આ ક્ષેત્રોમાં મહિલાઓની ભાગીદારી અને નેતૃત્વને આગળ ધપાવવાનો હતો.

AIWSC 2026 નું આયોજન ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી ગાંધીનગર (IITGN) અને કમ્બોડિયાના શ્રમ, વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને ઇનોવેશન મંત્રાલય (MISTI) દ્વારા વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિભાગ (DST), ભારત સરકાર અને આસિયાન સચિવાલયના સહયોગથી કરવામાં આવ્યું હતું. તેને ભારત સરકારના આસિયાન-ઇન્ડિયા સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી ડેવલપમેન્ટ ફંડ (AISTDF) દ્વારા સપોર્ટ કરવામાં આવ્યો હતો.

કોન્ક્લેવનો મુખ્ય હેતુ સમાન, સહયોગી અને બધા માટે સુલભ હોય તેવા STI ઇકોસિસ્ટમને પ્રોત્સાહન આપવાનો હતો. ચર્ચાઓમાં સ્વીકારવામાં આવ્યું હતું કે, સતત પ્રગતિ છતાં, ક્ષેત્રની મહિલાઓ કારકિર્દીની પ્રગતિ, સંશોધન ભંડોળ સુધી પહોંચ, નેતૃત્વની તકો અને વર્ક-લાઇફ બેલેન્સ સંબંધિત અવરોધોનો સામનો કરવાનું ચાલુ રાખે છે. આ વિષયે રેખાંકિત કર્યું હતું કે સમાવેશ માત્ર પ્રતિનિધિત્વથી આગળ વધીને માર્ગદર્શન, સમાન સંસ્થાકીય નીતિઓ, નેતૃત્વ વિકાસ અને સહાયક ઇનોવેશન ઇકોસિસ્ટમ દ્વારા સક્ષમ વાતાવરણના નિર્માણ સુધી વિસ્તરે છે.

ડેલિગેટ્સને આપેલા સંદેશામાં, ભારત સરકારના વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિભાગના સચિવ પ્રો. ઉમેશ વીએમ વાઘમારે જણાવ્યું હતું કે, "ભારત અને આસિયાન વચ્ચે વિશ્વાસ, પરસ્પર સન્માન અને સામાન્ય દ્રષ્ટિકોણ પર આધારિત સંબંધો છે, અને વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને ઇનોવેશન આ ભાગીદારીના સૌથી મજબૂત સ્તંભોમાંથી એક રહ્યા છે. અમે દ્રઢપણે માનીએ છીએ કે વિજ્ઞાન અને ઇનોવેશનનું ભવિષ્ય સમાવેશી હોવું જોઈએ, અને મહિલા વૈજ્ઞાનિકો, ઇનોવેટર્સ અને સાહસિકો દરેક ક્ષેત્રમાં અસાધારણ યોગદાન આપી રહ્યા છે. મને ખાતરી છે કે અહીં શરૂ થયેલી વાટાઘાટો આગામી વર્ષોમાં અર્થપૂર્ણ ભાગીદારી અને પ્રભાવશાળી વૈજ્ઞાનિક સહયોગમાં પરિણમશે."

ત્રણ દિવસ દરમિયાન, ડેલિગેટ્સે પ્લેનરી લેક્ચર્સ, પેનલ ચર્ચાઓ, થીમેટિક રાઉન્ડટેબલ્સ, પિચિંગ સ્પર્ધા અને સંસ્થાકીય મુલાકાતોમાં ભાગ લીધો હતો, જે તમામ વૈજ્ઞાનિક આદાન-પ્રદાનને પ્રોત્સાહન આપવા અને ભવિષ્યના સહયોગ માટેની તકો ઓળખવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા હતા.

બે પેનલ ચર્ચાઓમાં નીતિ નિર્માતાઓ, રાજદ્વારીઓ અને સંશોધકો એકત્રિત થયા હતા જેથી મહિલાઓની ભાગીદારી અને નેતૃત્વને મજબૂત કરવા માટે અનુભવો અને નીતિગત દ્રષ્ટિકોણ શેર કરી શકાય. 'આસિયાન-ઇન્ડિયા વુમન સાયન્ટિસ્ટ્સ' રોલ ઇન STI' પર બોલતા, DST, ભારતના આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગના વૈજ્ઞાનિક/નિયામક ડૉ. નાગભૂપતિ મોહને નોંધ્યું હતું કે, "સમર્પિત યોજનાઓ અને ગતિશીલતા તેમજ ફેલોશિપની તકો દ્વારા, DST એ તેમની કારકિર્દીના વિવિધ તબક્કે મહિલાઓને ટેકો આપવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. આસિયાન-ઇન્ડિયા ભાગીદારી દ્વારા આવા પગલાં વિસ્તૃત કરવા માટે સ્પષ્ટ અવકાશ છે."

ઉત્કૃષ્ટ મહિલા વૈજ્ઞાનિકોની ઉજવણી કરતી પેનલ ચર્ચામાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા, IITGN ના કેમિસ્ટ્રી વિભાગના પ્રોફેસર અને વડા પ્રો. શિવપ્રિયા કિરૂબાકરણે મહિલા સંશોધકોની આગામી પેઢીને પોષવા અને આસિયાન અને ભારતમાં વાસ્તવિક દુનિયાના પ્રભાવ સાથે સંશોધનને જોડતા નેટવર્ક બનાવવાના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. પ્રોફેસર કિરૂબાકરણે કન્વીનર તરીકે સેવા આપી હતી, જેમણે ઇવેન્ટના સુચારૂ સંચાલનને સુનિશ્ચિત કરવા માટે MISTI, કમ્બોડિયાના સમકક્ષો સાથે મળીને ભારતીય આયોજક ટીમનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું, "આ માઇલસ્ટોન ઇવેન્ટનું આયોજન કરવા માટે MISTI સાથે ભાગીદારી કરવાની તક IIT ગાંધીનગરને સોંપવા બદલ હું વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિભાગ અને વિદેશ મંત્રાલય, ભારત સરકારનો આભાર માનું છું."

કોન્ક્લેવની એક મુખ્ય વિશેષતા ચાર વૈશ્વિક પડકાર ક્ષેત્રોમાં પિચિંગ સ્પર્ધા હતી: ખાદ્ય સુરક્ષા, ટકાઉ ઉર્જા ઉકેલો, શિક્ષણ સુધી સમાન પહોંચ અને ઉભરતી અને ટ્રેન્ડિંગ ટેકનોલોજી. આસિયાન અને ભારતના મહિલા વૈજ્ઞાનિકો અને સંશોધકોએ સ્વતંત્ર પેનલો સમક્ષ સ્કેલેબલ સોલ્યુશન્સ રજૂ કર્યા હતા, જેમાં સમાપન એવોર્ડ સમારોહમાં માન્યતા આપવામાં આવી હતી. અમદાવાદ યુનિવર્સિટીના બાયોલોજિકલ એન્ડ લાઇફ સાયન્સ ડિવિઝનના એસોસિએટ પ્રોફેસર ડૉ. રત્ના ઘોષાલને તેમના ઉત્કૃષ્ટ પ્રેઝન્ટેશન શીર્ષક 'ટ્રેકિંગ ફ્રી-રેન્જિંગ મગર ક્રોકોડાઇલ્સ યુઝિંગ UAV ઇમેજરી એન્ડ CNNs' માટે એમર્જિંગ/ટ્રેન્ડિંગ ટેકનોલોજી થીમના વિજેતા તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી હતી.

પોતાના કોન્ક્લેવના અનુભવ વિશે બોલતા ડૉ. ઘોષાલે  જણાવ્યું હતું કે, "બીજી આસિયાન-ઇન્ડિયા વુમન સાયન્ટિસ્ટ કોન્ક્લેવમાં ભાગ લેવો એ એક સચોટ સમૃદ્ધ અનુભવ હતો. આ માન્યતા પ્રાપ્ત કરવી મારા માટે ખૂબ જ અર્થપૂર્ણ છે, પરંતુ હું તેને ભારતની અસાધારણ જૈવવિવિધતા માટે એક સન્માન તરીકે જોઉં છું. અમારો સમૃદ્ધ પર્યાવરણીય વારસો આપણને કુદરતના સંરક્ષણના આપણા મિશનમાં વધુ સારા વિજ્ઞાનને આગળ ધપાવવા માટે સતત પ્રેરણા આપે છે, અને મને ગર્વ છે કે આ કાર્ય આખરે કુદરતી વિશ્વના રક્ષણમાં યોગદાન આપે છે."

અંતિમ દિવસે, તમામ ડેલિગેટ્સે ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી ઓફ કમ્બોડિયા (ITC) અને રોયલ યુનિવર્સિટી ઓફ નોમ પેન (RUPP) ની શૈક્ષણિક મુલાકાતો લીધી હતી, જ્યાં તેમણે સંશોધન સુવિધાઓની મુલાકાત લીધી હતી અને સ્થાનિક વૈજ્ઞાનિકો સાથે વાતચીત કરી હતી. આ ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓએ ડેલિગેટ્સને સંશોધન સુવિધાઓ અન્વેષણ કરવા, સ્થાનિક વૈજ્ઞાનિકો સાથે જોડાવા અને ભવિષ્યના સહયોગ માટેની તકો ઓળખવા માટે સક્ષમ બનાવ્યા.

સમાપન સમારોહમાં બોલતા, કમ્બોડિયાના શ્રમ, વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને ઇનોવેશન મંત્રી એચ.ઈ. હેમ વાન્ડીએ જણાવ્યું હતું કે વધુ નવતર અને સ્થિતિસ્થાપક ભવિષ્યના નિર્માણ માટે મહિલાઓમાં રોકાણ કરવું આવશ્યક છે. "મહિલાઓ ઘણીવાર આપણા પુત્રો અને પુત્રીઓ માટે પ્રથમ અને સૌથી પ્રભાવશાળી માર્ગદર્શક હોય છે, તેથી તેમને સશક્ત બનાવવાથી પરિવારો અને સમાજ માટે કાયમી લાભો થાય છે. જ્યારે સમાજ STEM અથવા STI માં મહિલાઓની ક્ષમતાને અનલોક કરે છે, ત્યારે આપણે માત્ર વ્યક્તિઓને જ સશક્ત બનાવતા નથી, પરંતુ માનવતાનો સામનો કરી રહેલા સૌથી જટિલ પડકારોને ઉકેલવા માટેની ચાવીઓ પણ અનલોક કરીએ છીએ," મંત્રી વાન્ડીએ જણાવ્યું હતું.

કમ્બોડિયાના કિંગડમમાં ભારતના રાજદૂત શ્રી વનલાલવાવના બાવિતલુંગે પ્રાદેશિક સંબંધોને મજબૂત બનાવવામાં વિજ્ઞાન મુત્સદ્દીગીરીના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે કહ્યું, "આસિયાન-ઇન્ડિયા વુમન સાયન્ટિસ્ટ કોન્ક્લેવ એ આસિયાન-ઇન્ડિયા સહયોગની વધતી ઊંડાઈ અને વ્યાપનું એક ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ છે. તે વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીમાં મહિલાઓની વધુ ભાગીદારી અને નેતૃત્વને પ્રોત્સાહન આપવાની અમારી સહિયારી પ્રતિબદ્ધતાને દર્શાવે છે."

કોન્ક્લેવના સફળ સમાપન બદલ આયોજકોને અભિનંદન આપતા, નેશનલ લિન્ગ્વિસ્ટિક ઇન્સ્ટિટ્યૂટ, યુનિવર્સિટી દાદ નેશનલ તિમોર લોરોસા'ઈ (UNTL), તિમોર-લેસ્ટેના ડિરેક્ટર અને આ કાર્યક્રમના ડેલિગેટ અને પેનલિસ્ટ ડૉ. રોઝા દા કોસ્ટા ટિલમેને જણાવ્યું હતું કે, "બીજી આસિયાન-ઇન્ડિયા વુમન સાયન્ટિસ્ટ કોન્ક્લેવે એક એવું વાતાવરણ ઊભું કર્યું જેણે અર્થપૂર્ણ ચર્ચાઓ અને નવા સહયોગને પ્રોત્સાહન આપ્યું. આસિયાન અને ભારતભરની આવી પ્રેરણાદાયી મહિલા વૈજ્ઞાનિકો સાથે મળવું અને શીખવું એ એક સૌભાગ્યની વાત હતી, અને હું નોમ પેનમાં શરૂ થયેલા સહયોગ અને લાંબા ગાળાની મિત્રતાની રાહ જોઉં છું."

કોન્ક્લેવના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડતા, IITGN ના નિયામક પ્રો. રજત મુનાએ જણાવ્યું હતું કે, "વૈજ્ઞાનિક ઉત્કૃષ્ટતા એવા વાતાવરણમાં ખીલે છે જ્યાં વિવિધ દ્રષ્ટિકોણને મૂલ્ય આપવામાં આવે છે અને સંશોધકોને એકબીજા પાસેથી શીખવા માટે સક્ષમ બનાવવામાં આવે છે. આસિયાન-ઇન્ડિયા વુમન સાયન્ટિસ્ટ કોન્ક્લેવ જેવા પ્લેટફોર્મ જ્ઞાન વિનિમય, નેતૃત્વ અને લાંબા ગાળાના સંસ્થાકીય જોડાણને પ્રોત્સાહિત કરીને પ્રાદેશિક સંશોધન ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરે છે."

નોંધ: આ કોન્ક્લેવમાં ભારત અને કમ્બોડિયાના વિવિધ મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા, જેમાં કમ્બોડિયામાં ભારતના રાજદૂત શ્રી વનલાલવાવના બાવિતલુંગ; કમ્બોડિયાના શ્રમ, વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને ઇનોવેશન મંત્રી શ્રી હેમ વાન્ડી; MISTI ના કાયમી રાજ્ય સચિવ ડૉ. ન્હિમ ખેમારા; આસિયાનના સેક્રેટરી-જનરલ ડૉ. કાઓ કિમ અવરન; શ્રી સુકસવથ સિહાપન્યા, ડિરેક્ટર જનરલ, DoS, MoES, COSTI ચેર 2026, લાઓ PDR; અને ડૉ. હુલ સેઇંગહેંગ, કમ્બોડિયા COSTI ચેરપર્સન અને અંડર-સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ, MISTI, અન્ય લોકો સામેલ હતા.

 

(रिलीज़ आईडी: 2288880) आगंतुक पटल : 16