ઇન્ડિયન કોમ્પ્યુટર ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ ટીમ (CERT-In)ને ઇલેક્ટ્રિક થ્રી-વ્હીલર્સ (ઈ-રિક્ષા)થી સંબંધિત સુરક્ષા ચિંતાના અહેવાલો મળ્યા છે. એવું અહેવાલ આપવામાં આવ્યું છે કે સાર્વજનિક રૂપે ઉપલબ્ધ BMS મોબાઇલ એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરીને અનધિકૃત વ્યક્તિઓ દ્વારા ચાલુ ઈ-રિક્ષાને અચાનક બંધ કરવી શક્ય છે. આ સમસ્યા બેટરી મોડ્યુલમાં જોડાયેલી બેટરી મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (BMS) ચિપના બ્લૂટૂથ મોડ્યુલમાં રહેલી છે. ઓછી કિંમતની ઈ-રિક્ષાઓમાં સામાન્ય રીતે જોવા મળતા BMS માં ડિફોલ્ટ અથવા કોઈ ક્રેડેન્શિયલ્સ (પાસવર્ડ/સુરક્ષા પિન) હોતા નથી, જે અનધિકૃત વપરાશકર્તાઓને કનેક્ટ થવા અને સેટિંગ્સમાં ફેરફાર કરવા અને/અથવા બેટરીનું ડિસ્ચાર્જ બંધ કરવાની મંજૂરી આપે છે, જેના કારણે વાહન અચાનક બંધ થઈ જાય છે. CERT-In એ એવી મોબાઇલ એપ્સની ઓળખ કરી છે જેનો ઉપયોગ ઈ-રિક્ષાની બેટરીઓને અચાનક બંધ કરવા માટે થઈ શકે છે અને તે એપ્સને એપ્લિકેશન પ્લે સ્ટોર્સમાંથી હટાવવા માટે MeitY ને અહેવાલ આપ્યો છે.

ભારે ઉદ્યોગ મંત્રાલય (MHI) એ ઈ-રિક્ષામાં બ્લૂટૂથ BMS ખામીઓને દૂર કરવા માટે SIAM, ACMA ઉદ્યોગ સંસ્થાઓ અને ટેસ્ટિંગ એજન્સીઓને એડવાઈઝરી જારી કરી છે.

રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઇવે મંત્રાલય (MoRTH) પાસેથી મળેલી માહિતી મુજબ, ઈ-રિક્ષા અને ઈ-કાર્ટ માટે સાયબર સુરક્ષા નિયમો બનાવવામાં આવ્યા નથી. જોકે, L-કેટેગરીના EV માટે બેટરી સુરક્ષા જરૂરિયાતો AIS 156 માં નિર્ધારિત ધોરણોને પૂર્ણ કરશે અને ઇલેક્ટ્રિક પાવર ટ્રેન સુરક્ષા AIS 038 Rev. (2) નું પાલન કરશે. રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઇવે મંત્રાલય દ્વારા સરકારના તારીખ 17 જૂન, 2026 ના રોજ જાહેર કરાયેલા G.S.R. 503(E) દ્વારા AIS- 189 અને AIS- 190 અનુસાર L, M અને N કેટેગરીના વાહનો સંબંધિત સાયબર સુરક્ષા અંગે વાહનોની મંજૂરી માટેના ડ્રાફ્ટ નિયમો પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા છે. વધુમાં, CMVR, 1989 ના નિયમ 126 માં મૌલિક જોગવાઈ છે કે ઇલેક્ટ્રિક વાહનો સહિતના મોટર વાહનના દરેક ઉત્પાદક અથવા આયાતકારે નિયમ 126 હેઠળ સૂચિત ટેસ્ટિંગ એજન્સીને પ્રોટોટાઇપ સબમિટ કરવાનો રહેશે. ટેસ્ટિંગ એજન્સી મોટર વ્હીકલ એક્ટ, 1988 અને CMVR, 1989 ની જોગવાઈઓનું પાલન થતું હોવાનું પ્રમાણિત કરતું ટાઇપ એપ્રુવલ સર્ટિફિકેટ જારી કરે છે.

આ માહિતી ભારે ઉદ્યોગ રાજ્ય મંત્રી શ્રી ભૂપતિરાજુ શ્રીનિવાસ વર્માએ આજે લોકસભામાં એક લેખિત જવાબમાં આપી હતી.

SM/JY/JD

(रिलीज़ आईडी: 2287399) आगंतुक पटल : 6