મર્ચન્ટ શિપિંગ એક્ટ, 2025 એ 15 માર્ચ, 2026થી અમલમાં આવ્યો છે. આ કાયદો સમકાલીન આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ ધોરણો સાથે સુસંગત રહીને ભારતના દરિયાઈ કાનૂની માળખાનું આધુનિકીકરણ કરે છે અને નાવિકોની સુરક્ષા, કલ્યાણ અને અધિકારોને સંચાલિત કરતા વૈધાનિક માળખાને નોંધપાત્ર રીતે મજબૂત કરે છે. તે પર્યક્ત (અધવચ્ચે છોડી દેવાયેલા) નાવિકો માટે વૈધાનિક સુરક્ષા રજૂ કરે છે, રિક્રુટમેન્ટ એન્ડ પ્લેસમેન્ટ સર્વિસીસના નિયમન અને દેખરેખને મજબૂત કરે છે, અને વિકસતા આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ શ્રમ ધોરણોને અમલમાં મૂકવા માટે એક મજબૂત કાનૂની માળખું પૂરું પાડે છે.

આ ઉપરાંત, બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય હેઠળના નિયામક, ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ મેરીટાઈમ એડમિનિસ્ટ્રેશને સંઘર્ષ-સંવેદનશીલ દરિયાઈ વિસ્તારોમાં ઉભરતી સુરક્ષા પરિસ્થિતિઓના જવાબમાં એડવાઈઝરીઓ અને સર્ક્યુલર બહાર પાડ્યા છે. વિગતો પરિશિષ્ટ (Annexure) માં આપવામાં આવી છે.

પરિશિષ્ટ

એડવાઈઝરીઓમાં સાવચેતીના પગલાં, વધેલી સુરક્ષા વિજિલન્સ, રિપોર્ટિંગ જરૂરિયાતો, 24x7 ઈમરજન્સી સંપર્ક તંત્ર, વિદેશમાં ભારતીય મિશનો સાથે સંકલન, ઓળખાયેલા સંઘર્ષ વિસ્તારોમાં ભારતીય નાવિકોના તૈનાતી પર નિયંત્રણો, ઈમરજન્સી સજ્જતા પર માર્ગદર્શન અને નાવિકો અને સ્ટેકહોલ્ડર્સને સુરક્ષા માહિતીનો પ્રસાર સામેલ છે. વિગતો આ મુજબ છે:

• DGS એડવાઈઝરી (14 જાન્યુઆરી, 2026): ઈરાન અંગે MEA ની એડવાઈઝરીને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતીય નાવિકો અને શિપિંગ સ્ટેકહોલ્ડર્સ માટે એડવાઈઝરી, જેમાં શિપિંગ કંપનીઓને આગળના આદેશો સુધી ઈરાનમાં ભારતીય નાવિકોને તૈનાત ન કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે, પ્રદેશમાં ભારતીય ક્રૂ પર નજીકથી નજર રાખવાની જરૂરિયાત દર્શાવી છે, અને નાવિકોને ભારતીય દૂતાવાસ અને વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરાયેલી એડવાઈઝરીઓનું પાલન કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
• 2026 નો DGS સર્ક્યુલર 09 (28 ફેબ્રુઆરી, 2026): ઈરાનમાં વણસતી પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતીય નાવિકો અને શિપિંગ સ્ટેકહોલ્ડર્સ માટે તાકીદની એડવાઈઝરી, જેમાં ઈરાનમાં રહેલા ભારતીય નાવિકોને સતર્ક રહેવા, ભારતીય દૂતાવાસમાં નોંધણી કરાવવા, જ્યાં શક્ય હોય ત્યાં સુરક્ષિત પ્રસ્થાન માટે સંકલન કરવા અને સ્ટેકહોલ્ડર્સને અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ભારતીય નાવિકોની વિગતો તાત્કાલિક પૂરી પાડવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
• 2026 નો DGS સર્ક્યુલર 10 (06 માર્ચ, 2026): પર્શિયન ગલ્ફ, હોર્મુઝની સ્ટ્રેટ અને નજીકના જળમાર્ગોમાં કાર્યરત ભારતીય નાવિકો અને શિપિંગ સ્ટેકહોલ્ડર્સ માટે સુરક્ષા એડવાઈઝરી, જેમાં સતત વિજિલન્સ, ISPS કોડ સુરક્ષા પગલાંનું પાલન, 24x7 ઈમરજન્સી સંપર્ક તંત્રની સ્થાપના, ભારતીય મિશનો સાથે સંપર્ક, ઈમરજન્સી સજ્જતા અને જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં નાવિકો અને તેમના પરિવારો માટે મનોવૈજ્ઞાનિક કાઉન્સેલિંગ સપોર્ટની સલાહ આપવામાં આવી છે.
• 2026 નો DGS સર્ક્યુલર 11 (07 માર્ચ, 2026): મેરીટાઈમ સ્ટેકહોલ્ડર્સ અને નાવિક સમુદાય માટે સોશિયલ મીડિયા એડવાઈઝરી, જેમાં મેરીટાઈમ સ્ટેકહોલ્ડર્સને અપ્રમાણિત માહિતી, અફવાઓ, ફેક વીડિયો અથવા અટકળ વહેતી અહેવાલો પરિભ્રમણ કરવાથી દૂર રહેવા અને માત્ર સત્તાવાર સ્ત્રોતોમાંથી પ્રમાણિત માહિતી પર આધાર રાખવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
• 2026 નો DGS સર્ક્યુલર 21 (07 એપ્રિલ, 2026): ઈરાની બંદરો પર કિનારે અને ઈરાની જળમાર્ગોમાં અથવા તેની આસપાસ કાર્યરત જહાજો પરના ભારતીય નાવિકો માટે સુરક્ષા એડવાઈઝરી, જેમાં ઈરાનમાં નાવિકોને નિર્ધારિત સ્થળોએ રહેવા, બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવા, વધેલી વિજિલન્સ જાળવવા, દૂતાવાસની એડવાઈઝરીઓનું પાલન કરવા અને કંપનીના પ્રતિનિધિઓ સાથે સંપર્કમાં રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે, સાથે જ 24×7 ઈમરજન્સી સહાય સંપર્ક વિગતો પણ પૂરી પાડવામાં આવી છે.
• 2026 નો DGS સર્ક્યુલર 31 (13 જૂન, 2026): ગલ્ફ પ્રદેશમાં વધેલી સુરક્ષા પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતીય નાવિકો માટે સાવચેતીના પગલાં, જેમાં વધેલી સુરક્ષા વિજિલન્સનો પુનરોચ્ચાર કરવામાં આવ્યો છે, શિપિંગ કંપનીઓ અને RPSL કંપનીઓને આગળના આદેશો સુધી સંઘર્ષ વાળા વિસ્તારોમાં ભારતીય નાવિકોની તૈનાતી મર્યાદિત કરવા (સંમતિ સાથે ઈમરજન્સી ક્રૂ ફેરફારો સિવાય), મોનિટરિંગ અને રિપોર્ટિંગ જરૂરિયાતો અને ચકાસાયેલ સુરક્ષા માહિતીના પ્રસારનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.

વધુમાં, નાવિકોને સહાય પૂરી પાડવા માટે એક સમર્પિત હેલ્પલાઇન સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. સ્ટેકહોલ્ડર્સને ઈમરજન્સી કોમ્યુનિકેશન તંત્ર સ્થાપિત કરવા, ભારતીય મિશનો અને કોન્સ્યુલર સત્તાવાળાઓ સાથે સંપર્ક જાળવી રાખવા, સત્તાવાર એડવાઈઝરીઓ પર નજર રાખવા, અસરગ્રસ્ત નાવિકોને સહાય સુલભ બનાવવા અને સંકટની પરિસ્થિતિઓમાં યોગ્ય ટેકો પૂરો પાડવાનો પણ નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.

આ માહિતી કેન્દ્રીય બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે રાજ્યસભામાં એક લેખિત જવાબમાં આપી હતી.

SM/DK/JD

(रिलीज़ आईडी: 2287165) आगंतुक पटल : 27