સામાજિક ન્યાય અને સત્તાધિકાર મંત્રાલય, ડી-નોટિફાઇડ, નોમેડિક અને સેમી-નોમેડિક સમુદાયો માટેના વિકાસ અને કલ્યાણ બોર્ડ (DWBDNC) ના સહયોગથી, વિમુક્ત, વિચરતી અને અર્ધ-વિચરતી (DNT, NT અને SNT) સમુદાયોમાં શિક્ષણ, આરોગ્ય સંભાળ, ઉદ્યોગસાહસિકતા અને આજીવિકા નિર્માણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ડીએનટીના આર્થિક સશક્તિકરણ માટેની યોજના (SEED)નું અમલીકરણ કરી રહ્યું છે.

વર્ષ 2025-26 દરમિયાન, શિક્ષણ, આજીવિકા અને આરોગ્ય સંભાળ પહેલો સહિત યોજનાના વિવિધ ઘટકો હેઠળ 1.10 લાખથી વધુ લાભાર્થીઓને આવરી લેવામાં આવ્યા હતા, જેમાં અમલીકરણ માટે રૂ. 53.06 કરોડની નાણાકીય સહાય જાહેર કરવામાં આવી હતી. આ યોજનાની અસર દેશના વિવિધ ભાગોમાંથી સામે આવી રહેલી અસંખ્ય સફળતાની વાર્તાઓમાં પ્રતિબિંબિત થાય છે.

સામાજિક ન્યાય અને સત્તાધિકાર મંત્રાલયના સચિવ શ્રી સુધાંશ પંતે જણાવ્યું હતું કે આ યોજના દેશભરમાં શિક્ષણ સુધીની પહોંચ વધારવા, ઉદ્યોગસાહસિકતાને ટેકો આપવા અને ટકાઉ આજીવિકાની તકોને પ્રોત્સાહિત કરવા તરફ અર્થપૂર્ણ યોગદાન આપી રહી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેના વિવિધ ઘટકો દ્વારા, SEED લાભાર્થીઓને તેમની આકાંક્ષાઓ પૂર્ણ કરવા અને ભારતના વિકાસની સફરમાં ભાગ લેવા માટે મદદ કરી રહ્યું છે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે સાહસોના વિસ્તરણ અને ઘરગથ્થુ આવકમાં વધારો કરવાથી લઈને શૈક્ષણિક સિદ્ધિઓ અને વ્યાવસાયિક કારકિર્દીને ટેકો આપવા સુધી, SEED યોજના દેશભરમાં સમાવેશી વિકાસ અને સામાજિક-આર્થિક વિકાસમાં યોગદાન આપી રહી છે.

શ્રી પંતે ઉમેર્યું હતું કે શિક્ષણ, ઉદ્યોગસાહસિકતા અને આજીવિકા સહાય દ્વારા, SEED વ્યક્તિઓ અને પરિવારોને નવા માઇલસ્ટોન સ્થાપિત કરવામાં અને ભારતના વિકાસની સફરમાં યોગદાન આપવામાં મદદ કરી રહ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે જેમ જેમ લાભાર્થીઓ વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સફળતા મેળવવાનું ચાલુ રાખે છે, તેમ તેમ આ યોજના આકાંક્ષાઓ, સાહસ અને સિદ્ધિના પ્રમાણપત્ર સમાન છે.

અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, દેશના વિવિધ ભાગોમાંથી સામે આવી રહેલી સફળતાની વાર્તાઓ વિમુક્ત, વિચરતી અને અર્ધ-વિચરતી સમુદાયોમાં શિક્ષણ, ઉદ્યોગસાહસિકતા, આરોગ્ય સંભાળ અને આજીવિકા નિર્માણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સામાજિક ન્યાય અને સત્તાધિકાર મંત્રાલયની પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

SM/BS/JD