ପରିବେଶ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ
azadi ka amrit mahotsav

କରିବା ପାଇଁ ଏନବିଏ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରମୁଖ ନୀତିଗତ ପଦକ୍ଷେପ; ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ସଂଶୋଧିତ

प्रविष्टि तिथि: 17 APR 2026 8:47PM by PIB Bhubaneswar

ଜାତୀୟ ଜୈବ ବିବିଧତା ପ୍ରାଧିକରଣ (ଏନବିଏ) ୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ରେ ଚେନ୍ନାଇରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏହାର ୭୭ତମ ବୈଠକରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ଆଇନ, ୨୦୦୨ର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନକୁ ସୁଦୃଢ଼ ​​କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛି। ଏଥିରେ ପ୍ରବେଶ ଏବଂ ଲାଭ ଅଂଶୀଦାରୀ (ଏବିଏସ) ପାଣ୍ଠିର ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସରଳୀକରଣ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପାଇଁ ସଂଶୋଧିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ଜୈବିକ ବିବିଧତା ଆଇନ, ୨୦୦୨ର ଧାରା ୨୭ ଅନୁଯାୟୀ ଜାତୀୟ ଜୈବ ବିବିଧତା ପ୍ରାଧିକରଣ (ଏନବିଏ) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ପ୍ରବେଶ ଏବଂ ଲାଭ ଅଂଶୀଦାର (ଏବିଏସ) ରାଶି ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ହିତାଧିକାରୀଙ୍କୁ ଫେରାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। ଯେଉଁଠାରେ ହିତାଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇ ନାହିଁ, ସେହି କ୍ଷେତ୍ରର ସାମାଜିକ-ଆର୍ଥିକ ବିକାଶ ପାଇଁ ଏହି ପାଣ୍ଠି ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ଯେଉଁଠାରୁ ଜୈବିକ ସମ୍ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

ଅଜଣା ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏବିଏସ ପାଣ୍ଠିର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବ୍ୟବହାର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ, ଜାତୀୟ ଜୈବ ବିବିଧତା ପ୍ରାଧିକରଣ (ଏନବିଏ) ଏକ ବିଶେଷଜ୍ଞ କମିଟି ସହିତ ସହଯୋଗରେ ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିକଶିତ କରିଛି। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବସାୟୀ, ବଜାର, ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଏବଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଜୈବିକ ସମ୍ପଦର ପ୍ରବେଶରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ପାଣ୍ଠିର ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାଧିକରଣ ଦ୍ୱାରା ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଛି, ବିଶେଷକରି ଯେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜୈବିକ ସମ୍ପଦର ଉତ୍ପତ୍ତି ଖୋଜାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ସମାନତା ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମୋଦିତ ଢାଞ୍ଚା ମଧ୍ୟରେ ଏବିଏସ ପାଣ୍ଠିର ବଣ୍ଟନ ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରତିଶତ ସହିତ ସୁଗମ କରାଯାଇଛି। ଯେଉଁଠାରେ ଜୈବିକ ସମ୍ପଦ ସଂସ୍ଥା କିମ୍ବା ସଂଗ୍ରହାଳୟରୁ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଚିହ୍ନଟଯୋଗ୍ୟ, ସେଠାରେ ସଂରକ୍ଷଣ, ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିରେ ସେମାନଙ୍କର ଭୂମିକାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇ ମୋଟ ଏବିଏସ ପରିମାଣର ୨୫-୪୦% ସମ୍ପୃକ୍ତ ସଂସ୍ଥା କିମ୍ବା ସଂଗ୍ରହାଳୟକୁ ଦିଆଯିବ। ବାକି ୬୦-୭୫% ରାଶି ରାଜ୍ୟ ଜୈବ ବିବିଧତା ବୋର୍ଡ (ଏସବିବି) ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଜୈବ ବିବିଧତା ପରିଷଦ (ୟୁଟିବିସି) ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ କିମ୍ବା ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କରାଯିବ।

ଏହି ଢାଞ୍ଚା ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପରିମାଣ, ଉତ୍ସର ସ୍ପଷ୍ଟତା ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂରକ୍ଷଣ ଆବଶ୍ୟକତା ଭଳି କାରକଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆଧାର କରି ଏହି ଅନୁପାତଗୁଡ଼ିକୁ ସଜାଡ଼ିବା ପାଇଁ ନମନୀୟତା ପ୍ରଦାନ କରେ। ଯେଉଁଠାରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୂଚନା ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଏକ ମାନକ ବଣ୍ଟନ ସୂତ୍ର ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି ଯେଉଁଥିରେ ୩୦% ରାଶି ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଏବଂ ୭୦% ଜାତୀୟ ଜୈବ ବିବିଧତା ପ୍ରାଧିକରଣ (ଏନବିଏ) କୁ ଦିଆଯିବ। ଜୈବ ବିବିଧତା ଆଇନ, ୨୦୦୨ର ଧାରା ୩୨ ଅନୁଯାୟୀ, ଜୈବ ବିବିଧତା ସଂରକ୍ଷଣ, ସ୍ଥାୟୀ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ପରିଚାଳନା ସହିତ ଜଡିତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ୭୦% ରାଶି ରାଜ୍ୟ ଜୈବ ବିବିଧତା ବୋର୍ଡ (ଏସବିବିଏସ) ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଜୈବ ବିବିଧତା ପରିଷଦ (ୟୁଟିବିସିଏସ) ସହିତ ଆହୁରି ଅଂଶୀଦାର କରାଯିବ।

ଯେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜୈବିକ ସମ୍ପଦ ବ୍ୟବସାୟୀ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟସ୍ଥିଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ସାରା ଦେଶରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ, କିମ୍ବା ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ମୂଳ ଉତ୍ସ ଖୋଜାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଜୈବିକ ବିବିଧତା ଆଇନ, ୨୦୦୨ର ଧାରା ୨୭ ଅନୁଯାୟୀ ଜୈବିକ ବିବିଧତା ସଂରକ୍ଷଣ, ସ୍ଥାୟୀ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଏବିଏସ ପାଣ୍ଠି ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ। ଯେଉଁଠାରେ ଉପଲବ୍ଧ ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ସମ୍ପଦର ଉତ୍ସକୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରାଜ୍ୟ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରାଯାଇପାରିବ, ଏହି ପାଣ୍ଠି ଆଇନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଜୈବିକ ବିବିଧତା ବୋର୍ଡ (ଏସବିବିଏସ) କିମ୍ବା କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଜୈବିକ ବିବିଧତା ପରିଷଦ (ୟୁଟିବିସିଏସ) କୁ ବଣ୍ଟନ କରାଯିବ।

ଏନବିଏ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ବିଶେଷଜ୍ଞ କମିଟି ସହିତ ପରାମର୍ଶ କରି ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବା ପାଇଁ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରାଧିକରଣ ଜୈବିକ ବିବିଧତା ଆଇନ, ୨୦୦୨ ଅଧୀନରେ ଏହି ସଂଶୋଧିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀଗୁଡ଼ିକୁ ବିଚାର ଏବଂ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲେ। ସଂଶୋଧିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାପ୍ତ ଜୈବିକ ସମ୍ପଦର ଭାଉଚର ନମୁନାଗୁଡ଼ିକର ନିରାପଦ ହେପାଜତ ଏବଂ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଢାଞ୍ଚାକୁ ସୁଦୃଢ଼ ​​କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଦୃଢ଼ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଉତ୍ସ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରେକର୍ଡର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ମାନକ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ ପାଳନ ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।

ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀଗୁଡ଼ିକ ଭାଉଚର ନମୁନାଗୁଡ଼ିକର ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରବେଶଯୋଗ୍ୟତାକୁ ଉନ୍ନତ କରାଯାଇପାରିବ, ଏବଂ ଏହା ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଜୈବିକ ସାମଗ୍ରୀର ଭୌତିକ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ବୈଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ପାଳନ କରାଯାଉଛି। ଏହା ଟ୍ରେସେବିଲିଟି, ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅଖଣ୍ଡତା ଏବଂ ନିୟାମକ ଅନୁପାଳନରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଏଭିଏସଢାଞ୍ଚାର କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ଦାୟିତ୍ୱ ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଦିଗରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ, ଏବଂ ଜୈବିକ ସମ୍ବଳର ବ୍ୟବହାରରୁ ଉପୁଜୁଥିବା ଲାଭର ନିରପେକ୍ଷ ଏବଂ ସମାନ ବଣ୍ଟନ ମଧ୍ୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ।

 

sws


(रिलीज़ आईडी: 2270229) आगंतुक पटल : 4
इस विज्ञप्ति को इन भाषाओं में पढ़ें: English , Urdu , हिन्दी