ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (TRAI) એ 13 મે 2026ના રોજ ‘રેટિંગ ઓફ પ્રોપર્ટીઝ ફોર ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી (એમેન્ડમેન્ટ) રેગ્યુલેશન્સ, 2026 (2026ના 3)’ બહાર પાડ્યા છે.

TRAIએ અમલીકરણના અનુભવના આધારે, રેટિંગ ઓફ પ્રોપર્ટીઝ ફોર ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી રેગ્યુલેશન્સ, 2024 અને રેટિંગ મેન્યુઅલમાં ચોક્કસ સૂચિત સુધારાઓ પર હિતધારકોના ઇનપુટ્સ માંગવા માટે 27 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ એક કન્સલ્ટેશન પેપર બહાર પાડ્યું હતું. અમલીકરણ, હિતધારકો સાથેની ક્રિયાપ્રતિક્રિયા અને ક્ષમતા નિર્માણની કવાયત દરમિયાન, TRAIને પ્રોપર્ટી મેનેજર્સ, ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી રેટિંગ એજન્સીઓ (DCRAs), સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સ અને અન્ય હિતધારકો પાસેથી અમલીકરણના અમુક વ્યાવહારિક પાસાઓ અંગે પ્રતિસાદ મળ્યો હતો. આમાં રેટિંગ સ્તરોમાં તફાવત, નિર્માણાધીન પ્રોપર્ટીનું મૂલ્યાંકન, પ્રોપર્ટીના પ્રકારોનું વર્ગીકરણ અને ઔપચારિક રેટિંગ માટે અરજી કરતા પહેલા હાલની પ્રોપર્ટીના પ્રોપર્ટી મેનેજરોને ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું મૂલ્યાંકન કરવા સક્ષમ બનાવવાની જરૂરિયાત સંબંધિત મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે.

હિતધારકોની ટિપ્પણીઓ, અમલીકરણના અનુભવ અને વધુ વિશ્લેષણના આધારે, નીચેના મુખ્ય સુધારાઓ અને ફેરફારોને નિયમોમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે:

i) વધારાના 'સ્ટાર' રેટિંગ સ્તરો: વધારાના હાફ-સ્ટાર સ્તરો રજૂ કરીને રેટિંગ ફ્રેમવર્કને સુધારેલ છે, જેનાથી રેટિંગ સ્કેલ પાંચથી નવ સ્તર સુધી વિસ્તૃત થયો છે. આ સુધારણા મિલકતો વચ્ચે વધુ સારી ભિન્નતાને સક્ષમ બનાવશે, ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સેવા પ્રદર્શનમાં વધારાના સુધારાઓ માટે વધુ દૃશ્યતા પ્રદાન કરશે, અને ગ્રાહકોને મિલકતો વચ્ચે વધુ માહિતીપ્રદ તુલના કરવામાં મદદ કરશે.

ii) રેટિંગ માટે અરજી કરવા પાત્ર નિર્માણાધીન (Under-Construction) પ્રોપર્ટીઝ: રહેણાંક અને વ્યાવસાયિક પ્રોપર્ટીઝનો મોટો હિસ્સો બાંધકામના તબક્કા દરમિયાન જ માર્કેટિંગ અને વેચાણ કરવામાં આવે છે. ગ્રાહકોને નિર્માણાધીન પ્રોપર્ટીઝ માટે આયોજિત ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (DCI) ના સ્તર વિશે જાણકારી મળે તે માટે, તબક્કાવાર મૂલ્યાંકન પ્રણાલી દ્વારા રેટિંગ ફ્રેમવર્કને મજબૂત બનાવવામાં આવ્યું છે.

સુધારેલા માળખા હેઠળ, DCRA માન્ય DCI ડિઝાઇન દસ્તાવેજો અને પ્રોપર્ટી મેનેજર દ્વારા સબમિટ કરવામાં આવેલા ડિક્લેરેશનના આધારે ડિઝાઇન-સ્ટેજ DCI નું મૂલ્યાંકન કરશે અને પ્રોપર્ટી માટે ‘Designed For’ (માટે ડિઝાઇન કરેલ) પ્રમાણપત્ર સાથે મૂલ્યાંકન અહેવાલ બહાર પાડશે. ત્યારબાદ, બાંધકામ પૂર્ણ થયા પછી અને ઇન-બિલ્ડિંગ સોલ્યુશન્સ (IBS) ના ઇન્સ્ટોલેશન પછી, DCRA પ્રોપર્ટીમાં DCI ના અમલીકરણનું મૂલ્યાંકન કરશે અને ‘Installation Completed For’ (માટે ઇન્સ્ટોલેશન પૂર્ણ) પ્રમાણપત્ર સાથે મૂલ્યાંકન અહેવાલ બહાર પાડશે. અંતે, ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી સેવાઓ કાર્યરત થયા પછી DCRA મૂલ્યાંકન હાથ ધરશે અને ‘ફાઈનલ’ રેટિંગ એનાયત કરશે.

આ પગલાંથી બાંધકામના તબક્કા દરમિયાન પારદર્શિતામાં સુધારો થશે, બિલ્ડિંગ ડિઝાઇનમાં ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વહેલા એકીકરણને પ્રોત્સાહન મળશે અને ડિઝાઇનની પ્રતિબદ્ધતાઓ અને વાસ્તવિક અમલીકરણ વચ્ચે જવાબદારી મજબૂત થશે તેવી અપેક્ષા છે.

iii) મૂલ્યાંકન માપદંડો સાથે પ્રોપર્ટીના પ્રકારોનું સંરેખણ: પ્રોપર્ટીના વપરાશની લાક્ષણિકતાઓ અને લાગુ પડતી મૂલ્યાંકન પદ્ધતિઓ વચ્ચે સંરેખણ સુધારવા માટે ચોક્કસ પ્રોપર્ટી પ્રકારોના વર્ગીકરણને શુદ્ધ કરવામાં આવ્યું છે. આ સુધારાઓનો હેતુ સ્પષ્ટતા લાવવા, મૂલ્યાંકન માપદંડોની વધુ યોગ્ય લાગુ પડવાની ખાતરી કરવા અને વિવિધ પ્રોપર્ટી પ્રકારોમાં વાસ્તવિક ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી જરૂરિયાતોને વધુ સારી રીતે પ્રતિબિંબિત કરવાનો છે.

iv) વૈકલ્પિક ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી ઓડિટ: એવું જોવામાં આવ્યું હતું કે હાલની પ્રોપર્ટીઝના અમુક પ્રોપર્ટી મેનેજરો તેમની મિલકતોમાં ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની હાલની સ્થિતિનું પહેલા મૂલ્યાંકન કરવા, ખામીઓ ઓળખવા અને ઔપચારિક રેટિંગ માટે અરજી કરતા પહેલા સુધારાઓ હાથ ધરવા ઈચ્છતા હોઈ શકે છે. આ બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને, એક ‘વૈકલ્પિક ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી ઓડિટ’ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે.

આ મિકેનિઝમ હેઠળ, પ્રોપર્ટી મેનેજરો ઔપચારિક રેટિંગ પ્રક્રિયામાં પ્રવેશ્યા વિના હાલના ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું ઓડિટ કરવા માટે નોંધાયેલ DCRAને રોકી શકે છે. ઓડિટ રિપોર્ટ હાલની ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની સ્થિતિનું પેટા-માપદંડ મુજબનું મૂલ્યાંકન અને સુધારણા જરૂરી હોય તેવા ક્ષેત્રો પ્રદાન કરશે. આ મિકેનિઝમથી ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના સક્રિય સંવર્ધનને પ્રોત્સાહન મળશે અને ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી રેટિંગ ફ્રેમવર્કને વ્યાપકપણે અપનાવવામાં મદદ મળશે તેવી અપેક્ષા છે.

v) DCRA માટે આચારસંહિતામાં સુધારો: મૂલ્યાંકનમાં સ્વતંત્રતા અને પારદર્શિતાને વધુ મજબૂત કરવા માટે DCRA માટેની આચારસંહિતા મજબૂત કરવામાં આવી છે. એવું પણ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (DCI) પૂરી પાડવાના વ્યવસાયમાં રોકાયેલ કોઈપણ DCRA એવી મિલકતોનું ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી મૂલ્યાંકન હાથ ધરશે નહીં જ્યાં અન્ય DCRA એ DCI પ્રદાન કર્યું હોય.

vi) નેશનલ બિલ્ડિંગ કન્સ્ટ્રક્શન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (NBCS), 2026 ના સંદર્ભોનો સમાવેશ: બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) એ અગાઉના નેશનલ બિલ્ડિંગ કોડ (NBC), 2016 માં સુધારો કરીને નેશનલ બિલ્ડિંગ કન્સ્ટ્રક્શન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (NBCS), 2026 બહાર પાડ્યા છે. તે મુજબ, NBC ના સંદર્ભોને NBCS સાથે બદલવામાં આવ્યા છે.

આ રેગ્યુલેશન્સ ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી માટે પ્રોપર્ટીઝનું રેટિંગ અથવા ઓડિટ મેળવવા માંગતા પ્રોપર્ટી મેનેજરો, ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી રેટિંગ એજન્સીઓ, પ્રોપર્ટીઝની અંદર IBS સ્થાપિત કરતા ઇન-બિલ્ડિંગ સોલ્યુશન પ્રોવાઇડર્સ અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન સેવાઓની જોગવાઈ માટે પ્રોપર્ટીઝના IBS સહિતના ડિજિટલ કમ્યુનિકેશન ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાથે તેમના ટેલિકોમ્યુનિકેશન નેટવર્કને સંકલિત કરતા સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સને લાગુ પડશે.

ઉપરોક્ત સુધારાઓ અને ફેરફારોનો ઉદ્દેશ્ય સ્પષ્ટતા વધારવા, અમલીકરણમાં સુધારો કરવા, પારદર્શિતા અને જવાબદારીને મજબૂત કરવા, સંબંધિત હિતધારકોની વ્યાપક ભાગીદારીને સરળ બનાવવા અને પ્રોપર્ટીઝમાં મજબૂત, ભવિષ્ય માટે તૈયાર અને બિન-ભેદભાવપૂર્ણ ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે, જ્યારે ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી રેટિંગ ફ્રેમવર્કના મુખ્ય સિદ્ધાંતો અને ઉદ્દેશ્યોને જાળવી રાખવાનો છે.

સુધારેલ રેટિંગ મેન્યુઅલ, જેમાં હિતધારકોની પરામર્શ અને અમલીકરણ અનુભવમાંથી ઉદ્ભવતા ઉપરોક્ત સુધારાઓ અને ફેરફારોનો સમાવેશ થાય છે, તે પણ TRAI ની વેબસાઇટ પર પ્રકાશિત કરવામાં આવશે.

નિયમોમાં સુધારા TRAIની વેબસાઇટ (www.trai.gov.in) પર મૂકવામાં આવ્યા છે અને તે 13 મે 2026 થી અમલમાં આવશે.

વધારાની પૂછપરછ માટે, કૃપા કરીને સંપર્ક કરો: શ્રી તેજપાલ સિંહ, સલાહકાર (QoS-1)

ઈ-મેલ: adv-qos1@trai.gov.in | ટેલિફોન: +91-11-20907759

IJ/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com