പ്രധാന വസ്തുതകൾ NIC കോഡിംഗ്, പഴയകാല ഡാറ്റകൾ വീണ്ടെടുക്കൽ, ഇന്റലിജന്റ് ഡോക്യുമെന്റ് സെർച്ച്, വെബ്‌സൈറ്റുകളിൽ AI അധിഷ്ഠിത ചാറ്റ്ബോട്ട് എന്നിവ നടപ്പിലാക്കി. ഔദ്യോഗിക സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായി e-Sankhyiki-യിൽ MCP, സെമാന്റിക് സെർച്ച് എന്നിവ സംയോജിപ്പിച്ചു. നാഷണൽ ഡാറ്റ ആൻഡ് അനലിറ്റിക്സ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോം (NDAP) വിഷ്വലൈസേഷൻ ടൂളുകളിലൂടെയും AI സെർച്ച് സൗകര്യത്തിലൂടെയും വിവിധ മേഖലകളിലെ വിശകലനം വിപുലീകരിക്കുന്നു. പൊതു ഡാറ്റാ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ AI സന്നദ്ധത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി 'ഡാറ്റാ ഇന്നൊവേഷൻ ലാബ്' പോലുള്ള സ്ഥാപനപരമായ സംരംഭങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തി. ഭാരത്-വിസ്താർ, കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനം, ആധാർ ഓതന്റിക്കേഷൻ എന്നിവ AI-യുടെ വിപുലമായ ഉപയോഗത്തിന് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. യുണീക്ക് ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ അതോറിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ (UIDAI) ഡ്യൂപ്ലിക്കേഷൻ ഒഴിവാക്കുന്നതിനും രേഖകൾ പരിശോധിക്കുന്നതിനുമായി അത്യാധുനിക AI അധിഷ്ഠിത ബയോമെട്രിക് സംവിധാനം അവതരിപ്പിച്ചു

ആമുഖം

ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും വിപ്ലവകരമായ സാങ്കേതികവിദ്യകളിൽ ഒന്നായി നിർമ്മിത ബുദ്ധി (ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ്) മാറിയിരിക്കുന്നു. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾ, സ്ഥാപനങ്ങൾ, പൊതു സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പ്രവർത്തനരീതിയെ ഇത് കാര്യമായി സ്വാധീനിക്കുന്നു. ഒഇസിഡി (OECD) നിരീക്ഷിച്ചതുപോലെ, ഗവൺമെന്റുകൾ AI സ്വീകരിക്കുന്നത് പൊതുസേവന വിതരണം, തീരുമാനമെടുക്കൽ, ഭരണപരമായ കാര്യക്ഷമത എന്നിവ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള പുതിയ സാധ്യതകൾ തുറന്നുനൽകുന്നു.

ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും നവീകരണങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കുന്നതിനും ഡാറ്റാ-ഡിജിറ്റൽ ടൂളുകളുടെ മികച്ച ഉപയോഗത്തിലൂടെ ഭരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുമുള്ള ഒരു നിർണ്ണായക ഘടകമായി ഇന്ത്യയും AI-യെ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ പൊതു ഡാറ്റാ സംവിധാനങ്ങളിലുടനീളം ഈ സാങ്കേതിക മാറ്റം പ്രകടമാണ്. വിവരങ്ങളുടെ തരംതിരിക്കൽ, പ്രാപ്യത, തീരുമാനമെടുക്കൽ പ്രക്രിയകൾ എന്നിവയിൽ AI, മെഷീൻ ലേണിംഗ്, അഡ്വാൻസ്ഡ് ഡാറ്റാ അനലിറ്റിക്സ് എന്നിവ സംയോജിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമവും പ്രതികരണാത്മകവുമായ ഒരു ഡിജിറ്റൽ ആവാസവ്യവസ്ഥയെ  പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.

AI-അധിഷ്ഠിത സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളും പൊതു ഡാറ്റാ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളും

ഇന്ത്യയുടെ ഔദ്യോഗിക സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ ക്രമേണ AI അധിഷ്ഠിത ഡാറ്റാ ആക്‌സസ് സിസ്റ്റങ്ങളിലേക്ക് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇത് പൊതു ഡാറ്റാസെറ്റുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതിയെ കൂടുതൽ എളുപ്പമാക്കുന്നു. നിതി  ആയോഗ്, കേന്ദ്ര സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ്-പദ്ധതി നിർവ്വഹണ മന്ത്രാലയം (MoSPI) എന്നിവയുടെ സമീപകാല സംരംഭങ്ങൾ ഈ മാറ്റത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. നേരിട്ടുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനുള്ള സൗകര്യം, സ്വാഭാവിക ഭാഷയിലുള്ള തിരയൽ, സന്ദർഭത്തിനനുസരിച്ചുള്ള വിവരലഭ്യത എന്നിവ നൽകുന്ന AI അധിഷ്ഠിത ഇന്റർഫേസുകൾക്കാണ് ഇവിടെ മുൻഗണന നൽകുന്നത്.

ഇന്ത്യയുടെ ഔദ്യോഗിക സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് ഡാറ്റാ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമായി e-Sankhyiki രാജ്യത്തെ ഔദ്യോഗിക സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ എളുപ്പത്തിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനും സമഗ്രമായ ഡാറ്റാ മാനേജ്‌മെന്റ് ആൻഡ് ഷെയറിംഗ് സിസ്റ്റം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുമായി 2024-ലാണ് e-Sankhyiki പോർട്ടൽ ആരംഭിച്ചത്. നിലവിൽ, മികച്ച ഡാറ്റാ മാനേജ്‌മെന്റിനായി 21 സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഉൽപ്പന്നങ്ങളും 13.6 കോടിയിലധികം റെക്കോർഡുകളും ഈ പോർട്ടലിലുണ്ട്.

e-Sankhyiki പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിലെ MCP (മോഡൽ കോൺടെക്സ്റ്റ് പ്രോട്ടോക്കോൾ) സംയോജനം

2026 ഫെബ്രുവരിയിൽ, നാഷണൽ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് ഓഫീസ് (NSO), ഔദ്യോഗിക സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾക്കായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമായ e-Sankhyiki-യിൽ മോഡൽ കോൺടെക്സ്റ്റ് പ്രോട്ടോക്കോൾ (MCP) സെർവറിന്റെ ബീറ്റാ പതിപ്പ് അവതരിപ്പിച്ചു. പൗരന്മാർക്കും ഗവേഷകർക്കും ബിസിനസ്സുകൾക്കും ഔദ്യോഗിക സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ ലഭ്യമാക്കുന്നത് മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള NSO-യുടെ വിപുലമായ ശ്രമത്തിന്റെ ഭാഗമാണിത്. ഉപയോക്താക്കളുടെ സ്വന്തം AI അധിഷ്ഠിത ടൂളുകളിലൂടെയും ആപ്ലിക്കേഷനുകളിലൂടെയും സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളുമായി നേരിട്ട് സംവദിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്ന രീതിയിലാണ് MCP രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.

നിലവിൽ 21 സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഈ സെർവർ വഴി e-Sankhyiki-യിൽ ലഭ്യമാണ്. വലിയ ഫയലുകൾ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാതെ തന്നെ വിവരങ്ങൾ നേരിട്ട് തിരയാനും ഔദ്യോഗിക ഡാറ്റാസെറ്റുകളെ ഉപയോക്താക്കളുടെ സ്വന്തം അനലിറ്റിക്കൽ സിസ്റ്റങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാനും, സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ തയ്യാറാക്കുന്നത് ഓട്ടോമേറ്റ് ചെയ്യാനും ഇതിലൂടെ സാധിക്കും. കൂടാതെ, ഏകീകൃതമായ ഒരു ഇന്റർഫേസിലൂടെ ഒന്നിലധികം ഡാറ്റാസെറ്റുകൾ ലഭ്യമാക്കാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു. ഇത് വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കാനെടുക്കുന്ന സമയം കുറയ്ക്കാനും വിശകലനത്തിലും തീരുമാനമെടുക്കലിലും കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമത കൊണ്ടുവരാനും സഹായിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.

ഔദ്യോഗിക സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളുമായി AI ഏജന്റിനെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഘട്ടങ്ങൾ ഇതോടൊപ്പം ചേർത്തിരിക്കുന്ന  ലിങ്കിൽ ലഭ്യമാണ്: https://datainnovation.mospi.gov.in/mospi-mcp#connect

e-Sankhyiki ഡാറ്റാസെറ്റുകൾക്കായുള്ള സെമാന്റിക് സെർച്ച്

സ്വാഭാവിക ഭാഷയിലുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങളിലൂടെ e-Sankhyiki-യിലെ ഡാറ്റാസെറ്റുകൾ തിരയാൻ ഉപയോക്താക്കളെ സഹായിക്കുന്ന സെമാന്റിക് സെർച്ച് ഫീച്ചറിന്റെ ബീറ്റാ പതിപ്പ് വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് e-Sankhyiki ഡാഷ്ബോർഡിന്റെ ഉപയോഗക്ഷമതയും ഉപയോക്തൃ അനുഭവവും മെച്ചപ്പെടുത്തും. ഉപയോക്താവ് നൽകുന്ന നിർദ്ദേശത്തിന്റെ സന്ദർഭം അനുസരിച്ച്, പോർട്ടലിലെ ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ ഉൽപ്പന്ന പേജിലേക്ക് സിസ്റ്റത്തിന് അവരെ നയിക്കാൻ കഴിയും. ഇതുവഴി ആവശ്യമായ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ കണ്ടെത്തുന്നത് ലളിതമാകുന്നു.

e-Sankhyiki ഡാറ്റാസെറ്റുകൾക്കായുള്ള സെമാന്റിക് സെർച്ച് ഇതോടൊപ്പം ചേർത്തിരിക്കുന്ന ലിങ്കിലൂടെ നടത്താം : https://esankhyiki.mospi.gov.in/

സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനുള്ള AI ചാറ്റ്ബോട്ട്

കേന്ദ്ര സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ്-പദ്ധതി നിർവ്വഹണ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ (MoSPI) വെബ്‌സൈറ്റ് കൂടുതൽ സംവേദനാത്മകവും ഉപഭോക്തൃ സൗഹൃദവുമാക്കുന്നതിനായി AI അധിഷ്ഠിത ചാറ്റ്ബോട്ടും അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ലളിതമായ സ്വാഭാവിക ഭാഷയിലുള്ള ചോദ്യങ്ങളിലൂടെ ഡാറ്റാസെറ്റുകൾ, റിപ്പോർട്ടുകൾ, സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ എന്നിവ തിരയാൻ ഈ ചാറ്റ്ബോട്ട് ഉപയോക്താക്കളെ അനുവദിക്കുന്നു.

സംഭാഷണത്തിന്റെ തുടർച്ച നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് സന്ദർഭത്തിനനുസരിച്ചുള്ള മറുപടികൾ നൽകുന്ന രീതിയിലാണ് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകുന്നതിനൊപ്പം, വെബ്‌സൈറ്റിലെ ബന്ധപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങളിലേക്കുള്ള ലിങ്കുകളും ചാറ്റ്ബോട്ട് നൽകുന്നു. ഇത് ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ആവശ്യമായ വിവരങ്ങൾ കുറഞ്ഞ പരിശ്രമത്തിലൂടെ വേഗത്തിൽ കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കുന്നു.

സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾക്കായുള്ള ഈ AI ചാറ്റ്ബോട്ട് ഇതോടൊപ്പമുള്ള  ലിങ്കിലൂടെ ഉപയോഗിക്കാം: https://www.mospi.gov.in.

നാഷണൽ ഡാറ്റ ആൻഡ് അനലിറ്റിക്സ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോം (NDAP)

2022-ൽ ആരംഭിച്ച NDAP, വിവിധ ഗവൺമെൻ്റ് ഏജൻസികളിൽ നിന്നുള്ള ഡാറ്റാസെറ്റുകൾ ഒരൊറ്റ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നു. ഇവയെ കൃത്യമായ രൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയും വിശകലനത്തിനും വിഷ്വലൈസേഷനും ആവശ്യമായ ടൂളുകൾ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. നിലവിൽ 52 മന്ത്രാലയങ്ങളിലായി 31 മേഖലകളിലെ വിവരങ്ങൾ NDAP-ൽ ലഭ്യമാണ്.

NDAP 2.0 എന്ന പേരിൽ അത്യാധുനിക വിശകലന ശേഷിയുള്ള അടുത്ത തലമുറാ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമാണ് വിഭാവനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഡാറ്റ കണ്ടെത്തുന്നത് എളുപ്പമാക്കാനും വിവിധ മേഖലകളിലെ വിവരങ്ങൾ ഒത്തുനോക്കിയുള്ള വിശകലനം മെച്ചപ്പെടുത്താനും വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നതിനെ പിന്തുണയ്ക്കാനുമാണ് ഇത് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. കൂടുതൽ ലളിതവും കാര്യക്ഷമവുമായ ഡാറ്റാ പര്യവേക്ഷണ അനുഭവം നൽകുന്നതിനായി ഉപയോക്തൃ ഇടപെടലുകൾ ശക്തിപ്പെടുത്താനും ഇത് ലക്ഷ്യമിടുന്നു. ഇതിൽ ഇനി പറയുന്നവ ഉൾപ്പെടുന്നു: ചാർട്ടുകളിലൂടെയും വിഷ്വലൈസേഷനിലൂടെയും മുൻകൂട്ടി തയ്യാറാക്കിയ വിവരങ്ങൾ, ഓരോ മേഖലയ്ക്കും പ്രത്യേകമായ അനലിറ്റിക്കൽ മോഡ്യൂളുകൾ, സൂക്ഷ്മതലത്തിലുള്ള  ഡാറ്റയുടെ ഏകോപനം, മികച്ച UI/UX ഡിസൈനിലൂടെയുള്ള വിഷ്വലൈസേഷൻ, ഉപയോക്താക്കളുടെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് AI അടിസ്ഥാനത്തിൽ മറുപടി നൽകാൻ ശേഷിയുള്ള AI/ML അധിഷ്ഠിത സെർച്ച് എഞ്ചിൻ.

ഈ സംരംഭങ്ങളെല്ലാം ചേർന്ന്, ഇന്ത്യയുടെ പൊതു സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് സംവിധാനങ്ങളെ വെറും 'വിവരലഭ്യത' എന്ന നിലയിൽ നിന്ന് 'വിവരങ്ങളുടെ ബുദ്ധിപരമായ ഉപയോഗം' എന്ന നിലയിലേക്ക് മാറ്റാൻ സഹായിക്കുന്നു.

സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ വർഗ്ഗീകരണത്തിലും സർവ്വേ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും AI

കൃത്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും മനുഷ്യപ്രയത്നം കുറയ്ക്കുന്നതിനും ഫീൽഡ് തലത്തിലുള്ള തീരുമാനങ്ങൾ വേഗത്തിൽ എടുക്കുന്നതിനും വേണ്ടി സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് വർഗ്ഗീകരണത്തിലും സർവ്വേ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും AI യെ സംയോജിപ്പിക്കുന്നു. വർഗ്ഗീകരണ ടൂളുകളിലൂടെയും  തിരയൽ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെയും ഔദ്യോഗിക സർവ്വേ നടപടികൾ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമവും കൃത്യതയുള്ളതുമാക്കി മാറ്റുകയാണ് ഇതിലൂടെ ചെയ്യുന്നത്.

വ്യവസായ വർഗ്ഗീകരണത്തിനായുള്ള AI ടൂൾ

ഔദ്യോഗിക സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ തയ്യാറാക്കുമ്പോൾ നാഷണൽ ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ക്ലാസിഫിക്കേഷൻ (NIC) ഉപയോഗിക്കുന്നത് എളുപ്പമാക്കുന്നതിനായി ഒരു AI/ML അധിഷ്ഠിത വർഗ്ഗീകരണ ടൂൾ അവതരിപ്പിച്ചു. ഈ ടൂൾ നാച്ചുറൽ ലാംഗ്വേജ് പ്രോസസ്സിംഗ് (NLP) ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ, ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ലളിതമായ ഭാഷയിൽ വിവരങ്ങൾ നൽകാനും അതിലൂടെ ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ മൂന്ന് NIC കോഡ് നിർദ്ദേശങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കാനും സാധിക്കും.ഈ സംരംഭം വർഗ്ഗീകരണ പ്രക്രിയയിലെ അധ്വാനം കുറയ്ക്കാനും വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നവരുടെ  ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. ഇതുവഴി സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ കൂടുതൽ കൃത്യതയുള്ളതാകുകയും ആസൂത്രണത്തിനും നയരൂപീകരണത്തിനും ആവശ്യമായ വിവരങ്ങളുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

AI അധിഷ്ഠിത NIC കോഡ് സെമാന്റിക് സെർച്ച് ടൂൾ ഇതോടൊപ്പമുള്ള ലിങ്കിലൂടെ ലഭ്യമാണ്: https://nicfinder.mospi.gov.in/ 

MoSPI സ്റ്റാറ്റ്സ്ഡോക് AI അസിസ്റ്റന്റ്: രേഖകൾക്കായുള്ള AI അധിഷ്ഠിത ഇന്റലിജന്റ് സെർച്ച് സംവിധാനം

രേഖകൾ തിരയുന്നതിനായി AI സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു 'ഇന്റലിജന്റ് സെർച്ച്' സംവിധാനം അവതരിപ്പിച്ചു. ഇതിലൂടെ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് അപ്‌ലോഡ് ചെയ്ത രേഖകളിൽ സ്വാഭാവിക ഭാഷയിൽ  തിരച്ചിൽ നടത്താൻ സാധിക്കും. പിഡിഎഫ് (PDF) ഫയലുകളിലോ ചിത്രങ്ങളിലോ ലഭ്യമായ മാനുവലുകൾ, റിപ്പോർട്ടുകൾ, പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ എന്നിവ പരിശോധിക്കേണ്ടി വരുന്ന ഫീൽഡ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റർമാർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധ ഗുണഭോക്താക്കളെ മുൻനിർത്തിയാണ് ഇത് തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത്. മന്ത്രാലയം പുറത്തിറക്കിയ ഏറ്റവും പുതിയ രേഖകൾ (2025 ഏപ്രിൽ മുതലുള്ളവ), വിവിധ സർവ്വേകൾക്കായുള്ള നിർദ്ദേശ മാനുവലുകൾ എന്നിവയെല്ലാം ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു വിപുലമായ വിവരശേഖരം  ഈ ടൂളിനുണ്ട്.

ഈ ചാറ്റ്ബോട്ട് MoSPI വെബ്‌സൈറ്റിലെ 'AI Pilots of Offerings' എന്ന വിഭാഗത്തിലോ അല്ലെങ്കിൽ https://statsdoc.ai.mospi.gov.in/ എന്ന ലിങ്കിലൂടെ നേരിട്ടോ ലഭ്യമാണ്.

പഴയകാല വിവരങ്ങൾ വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനും പ്രോസസ്സ് ചെയ്യുന്നതിനുമുള്ള AI ടൂൾ

നാഷണൽ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഓഫീസ് (NSO) ഇന്ത്യയുടെ പഴയകാല രേഖകൾ  പ്രധാനമായും പിഡിഎഫ് (PDF), സിഎസ്വി (CSV), എക്സൽ ഫയലുകൾ (സങ്കീർണ്ണമായ സെല്ലുകളും ഹിന്ദി ടെക്സ്റ്റുകളും ഉള്ളവ), ചിത്രങ്ങൾ എന്നീ രൂപങ്ങളിലാണ് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഈ രേഖകളിൽ നിന്ന് വിവരങ്ങൾ വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നതിന്  സങ്കീർണ്ണമായ കോഡിംഗ് ആവശ്യമാണ്. ആവശ്യമായ കോഡിംഗ് പരിജ്ഞാനമോ വിഭവങ്ങളോ ഇല്ലാത്ത പക്ഷം, ഈ ഡാറ്റ ഉപയോഗിക്കുന്നത് പ്രായോഗികമല്ലാതാവുകയും ഇത് കൃത്യമായ വിശകലനത്തെയും തീരുമാനമെടുക്കലിനെയും ബാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ, പഴയ വിവരങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനും അവയിൽ നിന്ന് കൃത്യമായ നിഗമനങ്ങളിൽ എത്തുന്നതിനുമായി അവയെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കേണ്ടത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. ഇതിനുള്ള പരിഹാരമായാണ് വിവിധ രേഖകളിൽ നിന്ന് വിവരങ്ങൾ വേർതിരിച്ചെടുത്ത് വിശകലനത്തിനായി ഒരു ഡാറ്റാബേസിൽ സൂക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്ന AI അധിഷ്ഠിത ടൂൾ വികസിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ഈ ടൂൾ MoSPI വെബ്‌സൈറ്റിലെ 'AI Pilots of Offerings' എന്ന വിഭാഗത്തിലോ അല്ലെങ്കിൽ https://legacydata.ai.mospi.gov.in/ എന്ന ലിങ്കിലൂടെ നേരിട്ടോ ലഭ്യമാണ്.

പൊതു ഡാറ്റാ മേഖലകളിലെ AI ഉപയോഗത്തിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങൾ

വിശ്വാസ്യത, സുരക്ഷ, തത്സമയ തീരുമാനങ്ങൾ എന്നിവ അത്യന്താപേക്ഷിതമായ പ്രധാന പൊതുസേവന മേഖലകളിൽ ഇന്ത്യ AI സാങ്കേതികവിദ്യ കൂടുതലായി പ്രയോഗിച്ചുവരികയാണ്. പൊതു ഡാറ്റാസെറ്റുകൾ , ഡിജിറ്റൽ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ, നയപരമായ ചട്ടക്കൂടുകൾ എന്നിവ ഈ വലിയ മാറ്റത്തിന് എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ചില ഉദാഹരണങ്ങളാണ് താഴെ നൽകുന്നത്. ഇവ പൊതുജനക്ഷേമവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ട മേഖലകളിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾക്കായി വിശ്വസനീയമായ AI

a. ആരോഗ്യ മേഖലയിലെ AI-ക്കായുള്ള ബെഞ്ച്മാർക്കിംഗ് ഓപ്പൺ ഡാറ്റാ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം (BODH): അജ്ഞാതവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടതും വൈവിധ്യമാർന്നതുമായ യഥാർത്ഥ ആരോഗ്യ ഡാറ്റാസെറ്റുകൾ ഉപയോഗിച്ച് AI മോഡലുകളെ വ്യവസ്ഥാപിതമായി വിലയിരുത്തുന്നതിനായി 2026 ഫെബ്രുവരിയിൽ BODH ആരംഭിച്ചു. വലിയ തോതിലുള്ള വിന്യാസത്തിന് മുൻപായി AI സംവിധാനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനക്ഷമത, കരുത്ത്, പക്ഷപാതം , സാമാന്യവൽക്കരണ ശേഷി എന്നിവ ഈ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം പരിശോധിക്കുന്നു. ഇത് ദേശീയ പൊതുജനാരോഗ്യ മുൻഗണനകൾക്ക് അനുസൃതമായി വിശ്വാസ്യതയും ക്ലിനിക്കൽ പ്രസക്തിയും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന ബെഞ്ച്മാർക്കിംഗ് മാനദണ്ഡങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. വിശ്വാസ്യത, സുതാര്യത , വ്യാപ്തി എന്നിവ തമ്മിലുള്ള പരമ്പരാഗതമായ വിട്ടുവീഴ്ചകളെ പരിഹരിക്കുന്ന 'AI ക്വാളിറ്റി ടെസ്റ്റിംഗ് ട്രിലെമ' ഈ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം തന്ത്രപരമായി മറികടക്കുന്നു.

ആയുഷ്മാൻ ഭാരത് ഡിജിറ്റൽ മിഷൻ (ABDM) ചട്ടക്കൂടിൽ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന BODH, സ്വകാര്യത ഉറപ്പാക്കിക്കൊണ്ട് തന്നെ AI മോഡലുകളുടെ സുരക്ഷിതമായ പരിശോധനയ്ക്കും സാധൂകരണത്തിനുമായി രാജ്യവ്യാപകമായ ഡിജിറ്റൽ ആരോഗ്യ ഡാറ്റ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഡെവലപ്പർമാർക്ക് വൈവിധ്യമാർന്ന ഡാറ്റാസെറ്റുകളിൽ AI സംവിധാനങ്ങളെ പരിശീലിപ്പിക്കാനും                                                                       വിലയിരുത്താനും, റെഗുലേറ്റർമാർക്ക് ശക്തമായ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മൂന്നാം കക്ഷി മൂല്യനിർണ്ണയം നടത്താനും കഴിയുന്ന ഒരു സാഹചര്യം ഇത് ഒരുക്കുന്നു. ആരോഗ്യ മേഖലയിലെ AI മോഡലുകൾക്കായി ഒരു വിശ്വസനീയമായ ഇക്കോസിസ്റ്റം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിനും വിവിധ ആരോഗ്യ പരിരക്ഷാ സാഹചര്യങ്ങളിൽ അവയുടെ കൃത്യത മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമാണ് ഈ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

ABDM: ഇന്ത്യയിൽ ഡിജിറ്റൽ ആരോഗ്യ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നു ഇന്ത്യയിലെ ആരോഗ്യ പരിരക്ഷാ സംവിധാനത്തിന് ആവശ്യമായ അടിസ്ഥാന ഡിജിറ്റൽ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ നിർമ്മിക്കുകയാണ് ആയുഷ്മാൻ ഭാരത് ഡിജിറ്റൽ മിഷൻ (ABDM) ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഡിജിറ്റൽ ഹൈവേകളിലൂടെ ആരോഗ്യആവാസവ്യവസ്ഥയിലെ  വിവിധ പങ്കാളികളെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കാൻ ഇത് ശ്രമിക്കുന്നു.

b. ഇന്ത്യയിലെ ആരോഗ്യ മേഖലയ്ക്കായുള്ള AI തന്ത്രം (SAHI): BODH-നോടൊപ്പം തന്നെ അവതരിപ്പിച്ച SAHI ആരോഗ്യ മേഖലയിൽ സുരക്ഷിതവും ഏകോപിതവും വിശ്വസനീയവുമായ AI പരിഹാരങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ഒരു സമഗ്ര ചട്ടക്കൂടായി വിഭാവനം ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്. വലിയ തോതിലുള്ള ഉപയോഗത്തിന് മുൻപായി AI പരിഹാരങ്ങൾ സുരക്ഷ, ഫലപ്രാപ്തി, ധാർമ്മിക മാനദണ്ഡങ്ങൾ എന്നിവയിൽ കർശനമായ പരിശോധനകൾക്ക് വിധേയമാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ ആരോഗ്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ, സാങ്കേതിക വിദ്യ വികസിപ്പിക്കുന്നവർ, ഗവേഷകർ, നയരൂപകർത്താക്കൾ എന്നിവർക്കിടയിൽ സഹകരണം ഉറപ്പാക്കാൻ ഇത് ലക്ഷ്യമിടുന്നു.

രോഗികളുടെ വിവരസംരക്ഷണം, അൽഗോരിതങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തത്തോടുള്ള ഉപയോഗം, ആരോഗ്യസംവിധാനത്തിലെ അക്കൗണ്ടബിലിറ്റി എന്നിവയ്ക്ക് ഊന്നൽ നൽകിക്കൊണ്ട് ആരോഗ്യ മേഖലയിലെ AI വികസനത്തിലും നടപ്പിലാക്കലിലും മികച്ച രീതികൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഭരണനിർവ്വഹണ-വിജ്ഞാന വിനിമയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമായും ഇത് പ്രവർത്തിക്കും.

കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണവും AI അധിഷ്ഠിത പ്രവചനവും

ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പും (IMD) കേന്ദ്ര ഭൗമശാസ്ത്ര മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള മറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങളും കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനത്തിനായി AI അധിഷ്ഠിത ടൂളുകൾ കൂടുതലായി ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നു. ചുഴലിക്കാറ്റുകളുടെ തീവ്രത അളക്കുന്നതിനുള്ള അഡ്വാൻസ്ഡ് ഡൊവാറക് ടെക്നിക് (Advanced Dvorak Technique), ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസും മെഷീൻ ലേണിംഗും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഫൗണ്ടേഷൻ മോഡലുകൾ, പരമ്പരാഗത പ്രവചന രീതികളെ AI-യുമായി സംയോജിപ്പിക്കുന്ന ഹൈബ്രിഡ് സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനത്തിന്റെ വിവിധ മേഖലകളിൽ AI ഗവേഷണങ്ങൾ പ്രയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവ ഇനി പറയുന്നവയാണ്: ഹ്രസ്വകാല ആഗോള പ്രവചനങ്ങൾ: കുറഞ്ഞ സമയത്തേക്കുള്ള കൃത്യമായ കാലാവസ്ഥാ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു, മഴയുടെ അളവ് നിശ്ചയിക്കൽ : പ്രാദേശിക തലത്തിൽ മഴയുടെ അളവ് കൂടുതൽ കൃത്യമായി കണക്കാക്കുന്നു, തീപിടിത്ത സാധ്യതയുള്ള സ്ഥലങ്ങളുടെ പ്രവചനം: കാട്ടുതീ പോലുള്ളവ മുൻകൂട്ടി അറിയാൻ സഹായിക്കുന്നു, മഞ്ഞ്, മിന്നൽ, ഇടിമിന്നൽ മുന്നറിയിപ്പുകൾ: മഞ്ഞ് വീഴ്ചയും ഇടിമിന്നലും സംബന്ധിച്ച കൃത്യമായ അലേർട്ടുകൾ നൽകുന്നു, ഡീപ് ലേണിംഗ് സംവിധാനം: ന്യൂമെറിക്കൽ വെതർ പ്രെഡിക്ഷൻ സിസ്റ്റങ്ങളിൽ ഡീപ് ലേണിംഗ് ഉപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ മഴയുടെ അളവ് കണക്കാക്കുന്നത് കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.

കാർഷിക തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നതിനുള്ള AI സഹായം

1. ഭാരത്-വിസ്താർ: 2026-27 കേന്ദ്ര ബജറ്റിൽ വിഭാവനം ചെയ്ത പദ്ധതിയാണിത്. അഗ്രിസ്റ്റാക്ക് പോർട്ടലുകളെയും ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് അഗ്രിക്കൾച്ചറൽ റിസർച്ചിന്റെ (ICAR) നിർദ്ദേശങ്ങളെയും ഒരൊറ്റ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ എത്തിക്കുന്ന ബഹുഭാഷാ AI സംവിധാനമാണിത്. കർഷകർക്ക് അവരുടെ സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങൾ നൽകുന്നതിലൂടെ ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കാനും കൃഷിയിലെ റിസ്ക് കുറയ്ക്കാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
2. കിസാൻ ഇ-മിത്ര: 2023-ൽ ആരംഭിച്ച ഈ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം 11 പ്രാദേശിക ഭാഷകളിൽ ഗവൺമെൻ്റ് പദ്ധതികളെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയങ്ങൾക്ക് വോയ്‌സ് അധിഷ്ഠിത AI സഹായം നൽകുന്നു. 2025 ഡിസംബർ വരെ 93 ലക്ഷത്തിലധികം ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഈ സംവിധാനം മറുപടി നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
3. നാഷണൽ പെസ്റ്റ് സർവൈലൻസ് സിസ്റ്റം (NPSS): ഡിജിറ്റൽ കാർഷിക സഹായം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി AI, മെഷീൻ ലേണിംഗ് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് കീടങ്ങളുടെ ആക്രമണവും വിളരോഗങ്ങളും ചിത്രങ്ങളിലൂടെ വിശകലനം ചെയ്ത് കണ്ടെത്തുന്നു. 2025 ഡിസംബർ വരെ 66 വിളകളിലായി 432 ഇനം കീടങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാൻ 10,000-ത്തിലധികം എക്സ്റ്റൻഷൻ വർക്കർമാരെ ഇത് സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്.

വിശ്വാസ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും സേവന വിതരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും കൃത്യമായ വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നതിനും ഡാറ്റാ അധിഷ്ഠിത ടൂളുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിലെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പ്രാധാന്യമാണ് ഈ സംരംഭങ്ങൾ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത്.

AI സംയോജനത്തിന് പിന്തുണ നൽകുന്ന സ്ഥാപനപരമായ ഘടന

നവീകരണം, സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വീകരിക്കൽ, പൊതു സംവിധാനങ്ങളിലെ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കൽ എന്നിവയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന സ്ഥാപനപരമായ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലൂടെ ഇന്ത്യയുടെ ഡാറ്റാ ഇക്കോസിസ്റ്റം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെട്ടു വരികയാണ്. ഔദ്യോഗിക സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളിൽ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് സംയോജിപ്പിക്കുന്നതിനായി സമർപ്പിത ഡാറ്റാ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ, സഹകരണാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഗവേഷണ ചട്ടക്കൂടുകൾ, ഡിജിറ്റൽ പൊതു പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ എന്നിവ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്ന് സമീപകാല സംരംഭങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

സാങ്കേതിക വിന്യാസത്തോടൊപ്പം തന്നെ, പങ്കാളിത്തങ്ങൾക്കും  പരിശീലനങ്ങൾക്കും വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നുണ്ട്. പുതിയ ടൂളുകൾ കാര്യക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെന്നും, വിവരലഭ്യത എളുപ്പമാക്കുന്നുണ്ടെന്നും, വിവിധ മേഖലകളിൽ വിശ്വസനീയമായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാൻ സഹായിക്കുന്നുണ്ടെന്നും ഉറപ്പാക്കാൻ ഇത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

ഡാറ്റാ ഇന്നൊവേഷൻ ലാബ്: ഇന്ത്യയുടെ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ സാൻഡ്‌ബോക്സ്

ഡാറ്റാ ഇൻഫോർമാറ്റിക്സ് ആൻഡ് ഇന്നൊവേഷൻ ഡിവിഷന്റെ (DIID) കീഴിൽ ഡാറ്റാ ഇന്നൊവേഷൻ ലാബ് (DIL) സ്ഥാപിച്ചത് ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ സംവിധാനത്തെ ആധുനികവൽക്കരിക്കുന്നതിലെ ഒരു സുപ്രധാന നാഴികക്കല്ലാണ്. ഔദ്യോഗിക സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളുടെ മേഖലയിൽ നവീകരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിനും സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുമുള്ള ഒരു തന്ത്രപ്രധാനമായ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമായി ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ഡാറ്റാ അധിഷ്ഠിത സംവിധാനങ്ങളുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പ്രാധാന്യം കണക്കിലെടുത്ത്, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (AI), ബിഗ് ഡാറ്റാ അനലിറ്റിക്സ്, ക്ലൗഡ് കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് തുടങ്ങിയ അത്യാധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉപയോഗിച്ച് സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ പ്രക്രിയകളുടെ കാര്യക്ഷമതയും കൃത്യതയും ലഭ്യതയും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിൽ DI ലാബ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. തെളിവുകൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള നയരൂപീകരണത്തെയും ഡാറ്റാ കേന്ദ്രീകൃത ഭരണത്തെയും പിന്തുണയ്ക്കുന്ന സുതാര്യവും ശക്തവുമായ ഒരു സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഇക്കോസിസ്റ്റം കെട്ടിപ്പടുക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

ഗവേഷണ ശൃംഖല, ഇന്നൊവേഷൻ, സ്റ്റുഡന്റ് ഔട്ട്‌റീച്ച്  എന്നീ മൂന്ന് പ്രധാന സ്തംഭങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഈ സംരംഭം വിഭാവനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഗവേഷണം, പരീക്ഷണം, ഇടപഴകൽ എന്നിവയ്ക്കായുള്ള ഒരു ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ള 'DI ലാബ് പോർട്ടൽ' വഴി ഇവ രാജ്യത്തിന്റെ ഡാറ്റാ ആവാസവ്യവസ്ഥയെ  പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.

2026 ജനുവരി വരെ വിവിധ സ്ഥാപനങ്ങളുമായി ചേർന്ന് MoSPI 17 ധാരണാപത്രങ്ങളിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. ഡാറ്റാ ഇന്നൊവേഷൻ ലാബിന് കീഴിൽ 12 പുതിയ AI ഉപയോഗ കേസുകൾ  വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു, അതിൽ രണ്ടെണ്ണം നിലവിൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമാണ്.

സഹകരണവും പങ്കാളിത്തവും: ഔദ്യോഗിക സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളിൽ AI വിജയകരമായി നടപ്പിലാക്കുന്നത് ഗവൺമെൻ്റ് ഏജൻസികൾ, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ, അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകൾ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ഫലപ്രദമായ സഹകരണത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. നിതി  ആയോഗ്, പ്രമുഖ വിദ്യാഭ്യാസ-ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയുമായി സഹകരിച്ചാണ് DI ലാബ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇത്തരം കൂട്ടായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ആധുനികവൽക്കരണത്തിന് അറിവ് പങ്കുവെക്കുന്നതിലൂടെ കൂടുതൽ കരുത്ത് പകരുന്നു.

AI അധിഷ്ഠിത സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ സംവിധാനങ്ങൾക്കായുള്ള പരിശീലനവും ശേഷി വികാസവും 'സബ്കാ സാത്ത്, സബ്കാ വികാസ്, സബ്കാ വിശ്വാസ്, സബ്കാ പ്രയാസ്' എന്ന ദേശീയ ദർശനത്തിന് അനുസൃതമായി, പരമ്പരാഗത രീതികൾക്ക് അപ്പുറം സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ അധിഷ്ഠിതമായ സംവിധാനങ്ങളിലേക്ക് ശേഷി വികാസത്തെ മാറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഔദ്യോഗിക സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളുടെ കൃത്യത, സമയനിഷ്ഠ, ആഗോളതലത്തിലുള്ള താരതമ്യസാധ്യത എന്നിവ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ബിഗ് ഡാറ്റ, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (AI), മെഷീൻ ലേണിംഗ് എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സംസ്ഥാന സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ സംവിധാനങ്ങളുമായുള്ള സജീവമായ ഇടപെടലുകളും സർവ്വകലാശാലകളും പ്രത്യേക ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുകളുമായുള്ള വിപുലമായ പങ്കാളിത്തവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. പരിശീലന പരിപാടികൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഭാവിയിലേക്കായി സജ്ജരായ ഒരു സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ തൊഴിൽ സേനയെ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിനുമുള്ള 'മിഷൻ കർമയോഗി'  പ്രകാരമുള്ള പ്രതിബദ്ധത ഇത് വീണ്ടും ഉറപ്പിക്കുന്നു. കൂടുതൽ സ്വയംഭരണാധികാരത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന 'ഏജന്റിക് AI' സംവിധാനങ്ങളിലേക്കുള്ള മാറ്റം വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, നാഷണൽ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ സിസ്റ്റം ട്രെയിനിംഗ് അക്കാദമി (NSSTA) നൽകുന്ന പരിശീലനത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയും വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. അസംസ്‌കൃത  ഡാറ്റയ്ക്ക് (Raw Data) സന്ദർഭാനുസൃതമായ അർത്ഥം നൽകുന്നതിലും AI സംവിധാനങ്ങളിൽ ഉണ്ടായേക്കാവുന്ന പക്ഷപാതപരമായ റിസ്ക്കുകൾ പരിഹരിക്കുന്നതിലും മനുഷ്യ ഇടപെടലിനുള്ള പ്രാധാന്യം ഇപ്പോഴും പ്രധാനമാണ്. ഭരണനിർവ്വഹണത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി ഗുണനിലവാരമുള്ളതും പക്ഷപാതരഹിതവുമായ ഡാറ്റ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഓഫീസർമാരെ പ്രാപ്തരാക്കുന്നതിന് നിരന്തരമായ ശേഷി വികസനം അത്യാവശ്യമാണെന്ന് ഇതിലൂടെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

ഭാരത്‌ജെൻ ഇന്ത്യയുടെ ബഹുഭാഷാ AI അടിത്തറ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നു

2025 ജൂണിൽ ആരംഭിച്ച ഭാരത്‌ജെൻ ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ ​ഗവൺമെന്റ് ധനസഹായത്തോടെയുള്ള പരമാധികാര, ബഹുഭാഷാ, മൾട്ടിമോഡൽ ലാർജ് ലാംഗ്വേജ് മോഡൽ (LLM) ആണ്. 'നാഷണൽ മിഷൻ ഓൺ ഇന്റർഡിസിപ്ലിനറി സൈബർ-ഫിസിക്കൽ സിസ്റ്റംസ്' എന്ന പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ വികസിപ്പിച്ച ഇത്, ഇന്ത്യAI മിഷനിലൂടെ കൂടുതൽ മുന്നേറ്റം കൈവരിച്ചു. ഈ മോഡൽ 22 ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ടെക്സ്റ്റ്, സ്പീച്ച്, ഡോക്യുമെന്റ്-വിഷൻ  ശേഷികൾ സംയോജിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇന്ത്യ കേന്ദ്രീകൃതമായ ഡാറ്റാസെറ്റുകളിൽ അധിഷ്ഠിതമായി നിർമ്മിച്ച ഭാരത്‌ജെൻ, അക്കാദമിക് സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ് നയിക്കുന്നത്. പൊതുജനക്ഷേമത്തിനും വികസന ആവശ്യങ്ങൾക്കുമായി ആഭ്യന്തരമായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഒരു AI സ്റ്റാക്ക് ഇത് സ്ഥാപിക്കുന്നു.

ഭാരത്‌ജെൻ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ https://bharatgen.com/ എന്ന വെബ്‌സൈറ്റിലൂടെ ലഭ്യമാണ്.

അതിനൂതന സാങ്കേതികവിദ്യകളിലൂടെ ആധാറിന്റെ പുരോഗതി

1. നൂറുകോടിയിലധികം ഇന്ത്യക്കാരുടെ ഐഡന്റിറ്റി സുരക്ഷിതമാക്കുന്ന അദൃശ്യ കവചം: ഇന്ത്യയുടെ വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ സുരക്ഷാ ഘടനയുടെ ഭാഗമായി, യുണീക്ക് ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ അതോറിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ (UIDAI) 2026 ഫെബ്രുവരിയിൽ അത്യാധുനിക AI അധിഷ്ഠിത ബയോമെട്രിക് ഡീഡ്യൂപ്ലിക്കേഷൻ, ഡോക്യുമെന്റ് വെരിഫിക്കേഷൻ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. വിരലടയാളം, മുഖം, ഐറിസ് എന്നിവയിലുടനീളമുള്ള ബയോമെട്രിക് മാച്ചിംഗ് ശക്തമാക്കുന്നതിലൂടെ എൻറോൾമെന്റും വിവരങ്ങൾ പുതുക്കുന്നതും കൂടുതൽ കൃത്യമാക്കാൻ ഈ പുതിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം സഹായിക്കുന്നു. ഏറ്റവും പുതിയ AI ഇൻഫറൻസ് സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉപയോഗിച്ച് പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും UIDAI ഈ സേവനം വിജയകരമായി നടപ്പിലാക്കിക്കഴിഞ്ഞു. വരും മാസങ്ങളിൽ ഇത് രാജ്യവ്യാപകമായി പൂർത്തിയാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു.
2. ആധാർ വിഷൻ 2032: വേഗത്തിൽ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സാങ്കേതികവും നിയന്ത്രണപരവുമായ സാഹചര്യം കണക്കിലെടുത്ത് ആധാർ വിഷൻ 2032 ചട്ടക്കൂടിന് കീഴിൽ ആധാറിന്റെ ഭാവി വികസനത്തിനായി UIDAI സമഗ്രമായ ഒരു തന്ത്രപ്രധാന അവലോകനം ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആധാറിന്റെ കരുത്ത് വർദ്ധിപ്പിക്കാനും വളർച്ച മെച്ചപ്പെടുത്താനും ഭാവിയിലെ ഡിജിറ്റൽ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് സുരക്ഷിതമായി മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താനും ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ്, ബ്ലോക്ക്‌ചെയിൻ, ക്വാണ്ടം കമ്പ്യൂട്ടിംഗ്, അഡ്വാൻസ്ഡ് എൻക്രിപ്ഷൻ, അടുത്ത തലമുറ ഡാറ്റാ സെക്യൂരിറ്റി സിസ്റ്റങ്ങൾ എന്നിവ സംയോജിപ്പിക്കാൻ ഇത് ലക്ഷ്യമിടുന്നു.

AI അധിഷ്ഠിത ആധാർ ഓതന്റിക്കേഷൻ പരിഹാരം UIDAI വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത AI, മെഷീൻ ലേണിംഗ് അധിഷ്ഠിത ആധാർ ഫേസ് ഓതന്റിക്കേഷൻ സംവിധാനം വളരെ വേഗത്തിലാണ് പ്രചാരം നേടുന്നത്. അർഹരായ ഗുണഭോക്താക്കൾക്ക് ആനുകൂല്യങ്ങൾ സുഗമമായി എത്തിക്കുന്നതിനായി നിരവധി ഗവൺമെൻ്റ് സേവനങ്ങളിൽ ഇത് നിലവിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. പിഎം ആവാസ് (അർബൻ), പിഎം ഇ-ഡ്രൈവ്, പിഎം-ജയ് (PM-JAY), പിഎം ഉജ്ജ്വല, പിഎം കിസാൻ, പിഎം ഇന്റേൺഷിപ്പ് തുടങ്ങി നിരവധി പ്രമുഖ പദ്ധതികൾ മെച്ചപ്പെട്ട സേവന വിതരണത്തിനായി ഈ സംവിധാനം സംയോജിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഈ സംരംഭങ്ങളെല്ലാം ഇന്ത്യയിൽ AI അധിഷ്ഠിത ഡാറ്റാ സിസ്റ്റങ്ങൾക്കായി ദീർഘകാല സ്ഥാപന ശേഷി കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിനുള്ള വിപുലമായ ശ്രമങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. വിശ്വസനീയമായ ഡിജിറ്റൽ പൊതു അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിന് നവീനാശയങ്ങൾ, പങ്കാളിത്തം, മാനവവിഭവശേഷി എന്നിവ സംയോജിപ്പിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യവും ഇവ എടുത്തുകാണിക്കുന്നു.

ഉപസംഹാരം

പൊതു ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി നിർമ്മിത ബുദ്ധി എങ്ങനെ വലിയ തോതിൽ സംയോജിപ്പിക്കാമെന്നതിന് ഇന്ത്യയുടെ അനുഭവം ഒരു മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്. വെറും സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നതിലുപരി, ഡാറ്റയെ കൂടുതൽ അർത്ഥവത്തായതും പ്രാപ്യമായതും ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ആവശ്യങ്ങളോട് പ്രതികരിക്കുന്നതുമാക്കി മാറ്റാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ വലിയ ശ്രമങ്ങളെയാണ് AI-യുടെ ഈ വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഉപയോഗം പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത്. ഡാറ്റയുടെ ഗുണനിലവാരം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയെന്നതും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ഭരണനിർവ്വഹണത്തിലും വിവിധ മേഖലകളിലെ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നതിലും അതിന്റെ പ്രായോഗിക ഉപയോഗം ഉറപ്പാക്കുകയെന്നതുമാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

ഭാഷാപരമായ വൈവിധ്യവും സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക വികസനത്തിലെ വ്യത്യാസങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ ഇന്ത്യയുടെ തനതായ സാഹചര്യങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് പല പരിഹാരങ്ങളും വികസിപ്പിക്കുന്നത്. സാങ്കേതിക പുരോഗതി എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതും എല്ലാവർക്കും ലഭ്യമാകുന്നതുമായ പരിഹാരങ്ങളായി മാറുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ വ്യക്തമായ ഊന്നൽ നൽകുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ പൊതു ഡാറ്റാ മേഖലയിൽ വിവരങ്ങൾ തരംതിരിക്കുന്നതിലും അവ ലഭ്യമാക്കുന്നതിലും വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നതിലും പ്രയോഗിക്കുന്നതിലും AI ഒരു വലിയ സഹായശക്തിയായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നുവെന്നാണ് ഈ സംരംഭങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

അവലംബം

Ministry of Statistics and Programme Implementation

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2224472&reg=3&lang=2

https://datainnovation.mospi.gov.in/ai-pilots

https://nicfinder.mospi.gov.in/

https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=2119641&reg=3&lang=2

https://datainnovation.mospi.gov.in/mospi-ai-use-cases#

https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/announcements/Revised_DI_Lab_Guidelines_0_0.pdf

https://datainnovation.mospi.gov.in/aboutus

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2208162&reg=3&lang=2

https://datainnovation.mospi.gov.in/governing-council

https://datainnovation.mospi.gov.in/selection-committee

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2227794&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2076859&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2208162&reg=3&lang=2

Ministry of Finance

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2221432&reg=3&lang=2

Ministry of Health and Family Welfare

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2229226&reg=3&lang=1

https://abdm.gov.in/abdm

Ministry of Earth Sciences

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2158416&reg=3&lang=2

Ministry of Agriculture & Farmers’ Welfare

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/specificdocs/documents/2026/feb/doc2026214789901.pdf

Ministry of Electronics and Information Technology

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2184639&reg=3&lang=2

https://uidai.gov.in/images/FaceAuthTransation.pdf

https://uidai.gov.in/images/The_Invisible_Shield_Press_release.pdf

https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?ModuleId=3&NoteId=157528&reg=3&lang=2

NITI Aayog

https://niti.gov.in/sites/default/files/2025-02/Annual%20Report%202024-25%20English_FINAL_LOW%20RES_0.pdf

Other Domestic Institutions

https://www.iitk.ac.in/bodh-at-india-ai-impact-summit-2026

International Institutions

https://www.oecd.org/en/publications/2025/06/governing-with-artificial-intelligence_398fa287/full-report/how-artificial-intelligence-is-accelerating-the-digital-government-journey_d9552dc7.html

See in PDF

***

SK

 

( റിലീസ് ഐ.ഡി: 2259768) സന്ദര്‍ശക കൗണ്ടര്‍ : 7