ખાણ મંત્રાલય
ખાણ મંત્રાલય દ્વારા ટકાઉ ભવિષ્ય માટે ક્રિટિકલ મિનરલ્સ વેલ્યુ ચેઈન વિકસાવવા પર પરામર્શ વર્કશોપનું આયોજન
પોસ્ટેડ ઓન:
28 APR 2026 5:54PM by PIB Ahmedabad
"ટકાઉ ભવિષ્ય માટે ક્રિટિકલ મિનરલ્સ વેલ્યુ ચેઈન વિકસાવવા" પર એક ઉચ્ચ સ્તરીય પરામર્શ વર્કશોપ આજે નવી દિલ્હી ખાતે યોજાઈ હતી, જેમાં ગૌણ સંસાધનો અને રિસાયકલિંગ પર મજબૂત ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા સાથે ભારતની ક્રિટિકલ મિનરલ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા માટેની વ્યૂહરચનાઓ પર વિચાર-વિમર્શ કરવા માટે સરકાર, ઉદ્યોગ, શિક્ષણ જગત અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓના હિસ્સેદારોને એકસાથે લાવવામાં આવ્યા હતા.
ખાણ મંત્રાલયના સચિવ શ્રી પીયૂષ ગોયલે તેમના મુખ્ય સંબોધનમાં ભારતની ક્રિટિકલ મિનરલ્સ વેલ્યુ ચેઈનના વિકાસને વેગ આપવા માટે ખાનગી કંપનીઓની વધુ સહભાગીતાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. નેશનલ ક્રિટિકલ મિનરલ્સ મિશન (NCMM) હેઠળ સરકારના નીતિગત પ્રોત્સાહન પર પ્રકાશ પાડતા, તેમણે સુધારા, વ્યવસાય કરવાની સરળતા (ease of doing business) અને લક્ષિત પ્રોત્સાહનો દ્વારા સ્થિતિસ્થાપક અને આત્મનિર્ભર સપ્લાય ચેઈન બનાવવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ક્રિટિકલ મિનરલ્સ એ ભારતના ઊર્જા સંક્રમણ, આર્થિક વૃદ્ધિ અને તકનીકી પ્રગતિ માટે કેન્દ્રસ્થાને છે અને સંશોધન (exploration), પ્રોસેસિંગ અને રિસાયકલિંગમાં વેગ લાવવા આહવાન કર્યું હતું.
વર્કશોપમાં ખાણના કચરા (mine waste), ટેલિંગ્સ (tailings), સ્લેગ્સ (slags) અને ઔદ્યોગિક અવશેષો જેવા ગૌણ સંસાધનોની ક્રિટિકલ મિનરલ્સના વ્યવહારુ અને ખર્ચ-અસરકારક સ્ત્રોતો તરીકેની નોંધપાત્ર ક્ષમતા પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો. વિચાર-વિમર્શમાં અર્બન માઇનિંગના વધતા મહત્વ પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો, ખાસ કરીને ઈ-વેસ્ટ અને એન્ડ-ઓફ-લાઈફ બેટરીના રિસાયકલિંગ દ્વારા, જેને સરકારના પ્રોત્સાહક માળખા દ્વારા સમર્થન આપવામાં આવે છે.
તકનીકી સત્રો દરમિયાન, નિષ્ણાતોએ ગૌણ સ્ત્રોતોમાંથી મૂલ્ય અનલોક કરવા, ઉભરતી ટેકનોલોજી અને પાયલોટ પ્રોજેક્ટ્સ, રિસાયકલિંગ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા અને ક્ષેત્રના વિસ્તરણ માટે નીતિગત, નિયામક અને તકનીકી અંતરને દૂર કરવા સહિતના મુખ્ય વિષયો પર વિચાર-વિમર્શ કર્યો હતો. હિંડાલ્કો (Hindalco), રૂબામિન (Rubamin), એટેરો (Attero), લોહમ (Lohum), ALTMIN, GMDC જેવી સંસ્થાઓના નિષ્ણાતો અને વિશ્વ બેંક સહિતની વૈશ્વિક સંસ્થાઓએ રિકવરી પ્રયાસોને વધારવા માટે જરૂરી તકનીકી સજ્જતા, વ્યાપારી સધ્ધરતા અને નીતિગત સક્ષમતા અંગેના વિચારો શેર કર્યા હતા.
ચર્ચાઓમાં પ્રયોગશાળાના સંશોધનોને સ્કેલેબલ (મોટા પાયે) ઔદ્યોગિક ઉકેલોમાં પરિવર્તિત કરવાની જરૂરિયાત પર તેમજ ખાનગી રોકાણને આકર્ષવા અને ક્ષેત્રમાં નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નીતિગત માળખાને સક્ષમ બનાવવા પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
વર્કશોપનો અંત પાયલોટ પ્રોજેક્ટ્સને વેગ આપવા અને સાબિત થયેલી ટેકનોલોજીને મોટા પાયે લાગુ કરવા માટે સરકાર, ઉદ્યોગ અને શિક્ષણ જગત વચ્ચે વધુ સારા સંકલનને પ્રોત્સાહન આપવા પર મજબૂત સર્વસંમતિ સાથે થયો હતો. આ કાર્યક્રમમાં વિવિધ ક્ષેત્રોના મોટી સંખ્યામાં હિસ્સેદારોની ઉત્સાહપૂર્વક ભાગીદારી જોવા મળી હતી, જેના પરિણામે ક્રિટિકલ મિનરલ્સ વેલ્યુ ચેઈનના મુખ્ય પાસાઓ પર સમૃદ્ધ અને આંતરદૃષ્ટિપૂર્ણ ચર્ચાઓ થઈ હતી. વિચાર-વિમર્શની તેની ઊંડાણ અને સુસંગતતા માટે વ્યાપક પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી, જેણે વર્કશોપને અત્યંત સફળ અને પરિણામલક્ષી જોડાણ બનાવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમનું આયોજન એનર્જીવા વેન્ચર્સ (Energiva Ventures) ના સહયોગથી કરવામાં આવ્યું હતું.
SM/JD
(રીલીઝ આઈડી: 2256335)
મુલાકાતી સંખ્યા : 10