નીતિ આયોગે આજે “દિવ્ય ભારત: એ વિન્ડો ટુ ધ સોલ ઓફ ઇન્ડિયા” (Divya Bharat: A Window to the Soul of India) શીર્ષક હેઠળ એક એન્થોલોજી (સંગ્રહ) લોન્ચ કરી છે, જે એક વ્યાપક પહેલ છે જેનો ઉદ્દેશ્ય નાગરિકો અને વૈકલ્પિક પ્રવાસીઓને એક સુવ્યવસ્થિત અને નિમજ્જન (immersive) અભિગમ દ્વારા ભારતના વૈવિધ્યસભર પ્રવાસન લેન્ડસ્કેપને શોધવા માટે પ્રેરિત કરવાનો છે.

આ એન્થોલોજી નીતિ આયોગના વાઇસ ચેરમેન શ્રી સુમન બેરી દ્વારા, નીતિ આયોગના CEO શ્રીમતી નિધિ છિબ્બર; પ્રવાસન મંત્રાલયના સચિવ શ્રી ભુવનેશ કુમાર; નીતિ આયોગના પ્રોગ્રામ ડાયરેક્ટર શ્રી યુગલ જોશી તેમજ પ્રવાસન મંત્રાલય, સંસ્કૃતિ મંત્રાલય અને નીતિ આયોગના વરિષ્ઠ અધિકારીઓની હાજરીમાં બહાર પાડવામાં આવી હતી.

આ પ્રસંગે શ્રી સુમન બેરીએ જણાવ્યું હતું કે, “પ્રવાસન એ માનનીય p વિઝન મુજબ વૃદ્ધિનું મુખ્ય ચાલક છે. દરેક રાજ્ય માટે વિશ્વસ્તરીય ગંતવ્ય વિકસાવવાની અને પ્રવાસીઓના લાંબા રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવાની જરૂર છે, ખાસ કરીને સ્થાનિક અને ધાર્મિક પ્રવાસનમાં. મારા મતે, કેન્દ્ર-રાજ્ય સહયોગ, ડેટા-આધારિત નીતિ નિર્માણ અને સુધારેલા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર વધુ ધ્યાન આપવું જોઈએ. તે જ સમયે, હું ભારતના પ્રવાસન ક્ષેત્રની સ્થાનિક જાગૃતિ અને વૈશ્વિક આકર્ષણને વધારવા માટે એકીકૃત પ્લેટફોર્મ બનાવવાના પ્રયાસોની પણ પ્રશંસા કરવા માંગુ છું.”

પ્રવાસીઓ માટે આખું વર્ષ સાથીદાર તરીકે કલ્પના કરવામાં આવેલ, 'દિવ્ય ભારત' ભારતની પ્રવાસન ઓફરિંગ્સને એક અનન્ય મોસમી લેન્સ દ્વારા રજૂ કરે છે, જે મહિનાઓના લય સાથે સ્થળોને જોડે છે. તે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં પ્રતિષ્ઠિત સીમાચિહ્નો, હેરિટેજ સાઇટ્સ, સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓ, તહેવારો, વાનગીઓ અને ઓછા જાણીતા સ્થળોનું સમૃદ્ધ મિશ્રણ એકસાથે લાવે છે, જે વધુ સર્વગ્રાહી અને આકર્ષક મુસાફરીનો અનુભવ સક્ષમ બનાવે છે.

ભારતની મુસાફરી અને સાંસ્કૃતિક સંશોધનની લાંબા સમયથી ચાલી આવતી પરંપરાને આધારે, આ એન્થોલોજી દેશમાં પ્રવાસનના બદલાતા સ્વરૂપને પ્રતિબિંબિત કરે છે. તે પ્રાયોગિક પ્રવાસોના વધતા મહત્વ પર ભાર મૂકે છે જે પરંપરાગત જોવાલાયક સ્થળોથી આગળ વધે છે, સ્થાનિક સમુદાયો, પરંપરાઓ અને જીવન જીવવાની પદ્ધતિઓ સાથે ઊંડા જોડાણને પ્રોત્સાહિત કરે છે.

આ એન્થોલોજી માત્ર પ્રવાસીઓ માટે માર્ગદર્શિકા નથી, પરંતુ લોકોને ઋતુઓ અને પ્રદેશોમાં મુસાફરી કરવા પ્રોત્સાહિત કરીને સંતુલિત પ્રવાસનને પ્રોત્સાહન આપવાની પહેલ પણ છે. લોકપ્રિય સ્થળો ઉપરાંત, તે ઓછા જાણીતા આકર્ષણો પર પ્રકાશ પાડે છે, જેનાથી સ્થાનિક અર્થતંત્રોને ટેકો મળે છે, સાંસ્કૃતિક વારસાની જાળવણી થાય છે અને વધુ સમુદાય ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન મળે છે.

લોન્ચિંગમાં ઉદ્યોગ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓએ હાજરી આપી હતી, જેમાં Airbnb; અતિથિ ફાઉન્ડેશન; ઇન્ડિયન સ્કૂલ ઓફ પબ્લિક પોલિસી (ISPP); ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટુરીઝમ એન્ડ ટ્રાવેલ મેનેજમેન્ટ (IITTM); અને ઇન્ટરનેટ એન્ડ મોબાઈલ એસોસિએશન ઓફ ઈન્ડિયા (IAMAI) નો સમાવેશ થાય છે જે ભારતની પ્રવાસન ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવામાં સરકાર, ઉદ્યોગ અને જ્ઞાન ભાગીદારો વચ્ચેના સહયોગના મહત્વને રેખાંકિત કરે છે.

આ પહેલ પ્રવાસનને વૃદ્ધિ, સાંસ્કૃતિક આદાનપ્રદાન અને રાષ્ટ્રીય ઓળખના મુખ્ય સ્તંભ તરીકે પ્રોત્સાહિત કરવાના ભારતના ચાલુ પ્રયાસો પર આધારિત છે. દેશના પ્રવાસન લેન્ડસ્કેપનો એક સુવ્યવસ્થિત અને સુલભ દૃષ્ટિકોણ પ્રદાન કરીને, ‘દિવ્ય ભારત’ પ્રવાસીઓ, નીતિ નિર્માતાઓ અને હિતધારકો માટે એક મૂલ્યવાન સ્ત્રોત તરીકે સેવા આપે તેવી અપેક્ષા છે.

વ્યાપક સંશોધન અને ક્યુરેશન દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ, આ એન્થોલોજીનો ઉદ્દેશ્ય લોકોને નવા સ્થળો શોધવા અને દેશની વિવિધતાનો વધુ સાર્થક રીતે અનુભવ કરવા માટે સમગ્ર ભારતમાં વધુ વ્યાપકપણે મુસાફરી કરવા પ્રેરિત કરવાનો છે.

એન્થોલોજી “દિવ્ય ભારત: એ વિન્ડો ટુ ધ સોલ ઓફ ઇન્ડિયા” પ્રવાસનને સર્વસમાવેશક વિકાસ, સાંસ્કૃતિક ગૌરવ અને ટકાઉ વિકાસના ચાલક તરીકે પ્રોત્સાહન આપવા માટે નીતિ આયોગની સતત પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

સંપૂર્ણ પ્રકાશન નીતિ આયોગની વેબસાઇટ પર જોઈ શકાય છે: https://niti.gov.in/sites/default/files/2026-04/Divya-Bharat-A-WIndow-to-the-Soul-of-India-Web.pdf

SM/BS/JD

 

(રીલીઝ આઈડી: 2253172) મુલાકાતી સંખ્યા : 14