ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુએ આજે (16 એપ્રિલ, 2026) મહારાષ્ટ્રના વર્ધા ખાતે મહાત્મા ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય હિન્દી વિશ્વવિદ્યાલયના છઠ્ઠા પદવીદાન સમારોહની શોભા વધારી હતી.

આ પ્રસંગે બોલતા રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે ભારતનો આત્મા ભારતીય ભાષાઓ દ્વારા અભિવ્યક્તિ પામે છે. વિવિધ ભારતીય ભાષાઓમાં સંસ્કૃતિ, સંવેદનશીલતા અને ચેતનાનો એક જ પ્રવાહ વહે છે. તેમણે એ નોંધીને આનંદ વ્યક્ત કર્યો કે ઉત્તર-પૂર્વ ક્ષેત્રના વિદ્યાર્થીઓ સહિત દેશભરના વિવિધ રાજ્યોના વિદ્યાર્થીઓ મહાત્મા ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય હિન્દી વિશ્વવિદ્યાલયમાં શિક્ષણ મેળવી રહ્યા છે. તેમણે રેખાંકિત કર્યું કે આંતર-ભાષીય સંવાદની આ પરંપરા હિન્દી સહિત તમામ ભારતીય ભાષાઓની પ્રગતિમાં ફાળો આપશે.

રાષ્ટ્રપતિએ વિદ્યાર્થીઓને આપણા વારસા પર ગર્વ લેવાની સલાહ આપી. તેમણે કહ્યું કે રાષ્ટ્રીય ગૌરવની આ ભાવના સાથે, તેઓએ બે રાષ્ટ્રીય ઉદ્દેશ્યો પર વિશેષ ધ્યાન આપવું જોઈએ. આ ઉદ્દેશ્યો આંતરિક રીતે ભારતીયતા, આપણી રાષ્ટ્રીય ઓળખ અને આપણા સાથી નાગરિકો, ખાસ કરીને યુવાનોની પ્રતિભા અને આત્મવિશ્વાસ સાથે જોડાયેલા છે. આ ઉદ્દેશ્યો વસાહતી માનસિકતાના અવશેષોને નાબૂદ કરવા અને જ્ઞાનની ભારતીય પરંપરાને પુનઃસ્થાપિત કરવાના છે. તેમણે વિદ્યાર્થીઓને કોઈ પણ ભાષાનો વિરોધ ન કરવા, પરંતુ ભારતીય ભાષાઓ પર ગર્વ લેવાની સલાહ આપી.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે આ વિશ્વવિદ્યાલયનું નામ રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધીના નામ પર રાખવું તદ્દન યોગ્ય છે. આ વિશ્વવિદ્યાલય સાથે જોડાયેલા દરેક વ્યક્તિ પાસેથી એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે તેઓ હિન્દી અને અન્ય ભારતીય ભાષાઓના પ્રચાર અને વિકાસ માટે અડગ સંકલ્પ સાથે કામ કરશે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે બાપુના આદર્શોને વળગી રહીને, મહાત્મા ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય હિન્દી વિશ્વવિદ્યાલયના તમામ હિતધારકો વિશ્વવિદ્યાલયના ગૌરવમાં સતત વધારો કરવાનું ચાલુ રાખશે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે ગાંધીજી શિક્ષણને આત્મનિર્ભરતાનો પાયો માનતા હતા. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે બહુમતી નાગરિકોની જીવન જરૂરિયાતો સાથે જોડાયેલું શિક્ષણ જ સાર્થક શિક્ષણ બને છે. તેમણે રાષ્ટ્રીય હિતમાં ન હોય તેવા કોઈપણ શિક્ષણને ‘બિન-રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ’ ગણાવ્યું અને તેની ટીકા કરી હતી. તેઓ લોકોની લાગણીઓને સમજવાની ક્ષમતા, જનસમૂહના જીવનમાં રસ લેવાની અને તેમના વતી હિમાયત કરવાની ક્ષમતાને સાર્થક શિક્ષણના અભિન્ન અંગ તરીકે માનતા હતા. રાષ્ટ્રપતિએ હાઇલાઇટ કર્યું કે શિક્ષણ પર ગાંધીજીના વિચારો આજે પણ એટલા જ ઉપયોગી છે જેટલા તે લગભગ સો વર્ષ પહેલાં હતા.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે આપણી પોતાની ભાષા જ સર્જન, સંશોધન અને મૌલિક વિચાર તેમજ નવીનતાની ભાષા તરીકે સેવા આપી શકે છે. આપણે માત્ર અનુકરણ નહીં, પણ મૌલિક કૃતિઓનું સર્જન કરવું જોઈએ. આપણે એક મજબૂત, આત્મનિર્ભર અને વિકસિત ભારત બનાવવાની અપેક્ષા રાખીએ છીએ. આવા ભારતની અનુભૂતિ માત્ર ભારતીય ભાષાઓના પાયા પર જ શક્ય છે. ‘રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ’ સહિત વિવિધ પહેલો દ્વારા પ્રેરિત, આપણું રાષ્ટ્ર સાચી દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે મહાત્મા ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય હિન્દી વિશ્વવિદ્યાલયના યુવા વિદ્યાર્થીઓ માત્ર વ્યક્તિગત વિકાસ જ નહીં સાધે પરંતુ રાષ્ટ્ર નિર્માણમાં પણ નોંધપાત્ર યોગદાન આપશે, જેનાથી વૈશ્વિક મંચ પર ભારતની પ્રતિષ્ઠા વધશે.

રાષ્ટ્રપતિનું સંબોધન માટે કૃપા કરીને અહીં ક્લિક કરો-

SM/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com